از متن تفاهمنامه ایران و آمریکا چه می‌دانیم؟

پس از این که روز یکشنبه اعلام شد ایران و آمریکا به تفاهم رسیده‌اند، خبرگزاری مهر به نقل از یک «منبع نزدیک به تیم مذاکره‌کننده ایرانی جزئیات تازه‌ای از پیش‌نویس تفاهمنامه ۱۴ ماده‌ای ایران و آمریکا» را منتشر کرد.

در این متن خلاصه‌ و موردبندی شده، در بند اول آن بر چند مطالبه کلیدی تاکید شده است: توقف فوری و دائمی جنگ در همه جبهه‌ها، از جمله لبنان؛ رفع کامل محاصره دریایی؛ بازگشایی تنگه هرمز ظرف ۳۰ روز و تعلیق تحریم‌های مربوط به فروش نفت. همچنین ایران بر تعهد خود مبنی بر عدم ساخت سلاح هسته‌ای تأکید می‌کند.

در یکی از بندها نیز آمده است که ۲۴ میلیارد دلار از دارایی‌های بلوکه‌ شده ایران باید طی یک دوره ۶۰ روزه و همزمان با مذاکرات نهایی آزاد شود؛ به‌طوری‌که نیمی از این مبلغ پیش از آغاز مذاکرات در اختیار ایران قرار گیرد.

در رسانه‌های عربی هم متنی به عربی منتشر شده که تقریبا مورد به مورد مشابه خبر خبرگزاری مهر بود اما خلاصه و موردبندی شده نبود و به صورت یک متن کامل بود.

شبکه ۱۲ تلویزیون اسرائیل اما یک متن خلاصه و موردبندی ۱۲ بندی منتشر کرد که شباهت بسیار به همان متن خبرگزاری مهر داشت و تفاوت مهم این بود که در مورد آزاد شدن دارایی‌های مسدود شده ایران عدد «۲۴ میلیارد دلار» ذکر نشده بود.

ساعتی پس از انتشار این متن در خبرگزاری مهر، دونالد ترامپ به آن واکنشی خشمگین نشان داد و در شبکه اجتماعی‌اش نوشت: «شروطی که ایران به اخبار جعلی درز داده هیچ ربطی با شروطی که مکتوب بر سرش توافق شده بود، ندارد. آنچه آنها گفته‌اند، از جمله بیانیه ضعیف و رقت‌انگیزشان درباره وجود توافق، هیچ نسبتی با حقیقت ندارد. آنها برای مذاکره بسیار غیرقابل‌اعتماد هستند. برای آنها چیزی به نام مذاکره با حسن نیت وجود ندارد. شگفتا.»

وبسایت خبری تابناک دیروز متنی را با عنوان «متن کامل تفاهم نامه که ادعا می‌شود نسخه نهایی است» منتشر کرد.

این متن با متن خبرگزاری مهر چند تفاوت مهم داشت و به مبلغ «۲۴ میلیارد دلار» اشاره نشده و فقط آزاد شدن دارایی‌های مسدود یا محدودشده ذکر شده است. علاوه بر این، در متن خبرگزاری مهر آمده است که «نیمی از این مبلغ قبل از شروع مذاکرات باید در دسترس ایران قرار گیرد» اما در متن تابناک دارایی‌های مسدود شده «به موجب پیشرفت مذاکرات» آزاد خواهد شد.

پس از آن خبرگزاری بلومبرگ متنی را منتشر کرد که گفت آمریکا به‌عنوان متن تفاهمنامه با ایران در نشست سران هفت کشور صنعتی در فرانسه در اختیار دیگر کشورها گذاشته است.

این متن به نظر می‌رسد نسخه انگلیسی متن تابناک است و صرف نظر از نحوه معادل‌گذاری برای بعضی کلمات تفاوتی با آن ندارد. سی‌ان‌ان هم بعد متن مشابهی منتشر کرد که گفت یک مقام آمریکایی در اختیارش گذاشته است.

به گفته اسیتون چونگ،‌ مدیر روابط عمومی کاخ سفید، آنچه شبکه سی‌ان‌ان به عنوان متن تفاهمنامه ایران و آمریکا منتشر کرده، «منعکس‌کننده متن واقعی این یادداشت تفاهم نیست.» این در حالی است که متن سی‌ان‌ان فرقی با متن بلومبرگ ندارد.

هر دو متن البته می‌گویند که این تفاهمنامه باید به تصویب شورای امنیت سازمان ملل برسد.

تامین سرمایه ۳۰۰ میلیارد دلاری در تمام متن‌ها آمده است.

آقای ترامپ دو روز پیش باز این موضوع را در شبکه اجتماعی تکذیب کرد و نوشت «پرداخت ۳۰۰ میلیون دلار به ایران خبر جعلی است» که البته به نظر می‌رسد منظور رئیس‌جمهور آمریکا «۳۰۰ میلیارد» بود.

جی‌دی ونس معاون آقای ترامپ این موضوع را تکذیب نکرد اما گفت جزئیات متن تفاهمنامه هنوز در حال تغییر است.

او گفت آمریکا متن نهایی توافق را نه فقط به درخواست ایران بلکه به درخواست میانجی‌ها منتشر نکرده است.

دونالد ترامپ دیروز گفت هیچ تعهدی برای سرمایه‎‌گذاری در ایران ندارد.

آمریکا گفته است که متن نهایی را در مراسم رسمی که جمعه در سوئیس انجام می‌شود، منتشر می‌کند.

دو کشور رسما تاکنون متنی منتشر نکرده‌اند، اما به برخی مفاد آن اشاره کرده‌اند.