کالبدشکافی جویندگان کفش طلا؛ چه کسی آقای گل جام جهانی ۲۰۲۶ می‌شود؟

کیلیان امباپه هنگام دریافت جام کفش طلا در پایان جام جهانی ۲۰۲۲ نتوانست لبخند بزند. فرانسه به رغم هت‌تریک او، فینال را به آرژانتین باخت. گل‌ها قهرمانی را تضمین نمی‌کنند ولی یک مهاجم گل‌زن شانس موفقیت تیمش را افزایش می‌دهد.

در آستانه آغاز دوره بعدی بزرگ‌ترین تورنمنت فوتبالی جهان، ویژگی‌های مشترک برندگان کفش طلا را بررسی می‌کنیم و به ارزیابی برخی از نامزدهای اصلی کسب عنوان آقای گلی می‌پردازیم.

با‌تجربه‌ها معمولا شانسی ندارند

یک خبر بد برای هری کین؛ تاریخ نشان می‌دهد که احتمال کمی وجود دارد که فردی ۳۰ ساله یا بالاتر، کفش طلای جام جهانی را ببرد.

این اتفاق در تاریخ جام جهانی تنها یک بار رخ داده است: زمانی که داور شوکر در ۳۰ سالگی در جام جهانی ۱۹۹۸ فرانسه شش گل زد و کرواسی در نخستین حضورش در جام جهانی پس از کسب استقلال، سوم شد.

شوکر یک استثنا بر این قاعده است. برندگان کفش طلا به طور میانگین ۲۴٫۷ سال دارند. امباپه در سال ۲۰۲۲ این میانگین را کمی پایین آورد؛ این بازیکن ۲۴ ساله با اختلاف تنها یک گل، لیونل مسی ۳۵ ساله را پشت سرگذاشت.

عنوان جوان‌ترین بازیکن برنده کفش طلا که شاید لامین یامال ۱۸ ساله به آن چشم دوخته باشد، در اختیار فلوریان آلبرت مجارستانی است. او در جام جهانی ۱۹۶۲ شیلی، در ۲۰ سال و هشت ماهگی یکی از شش برنده مشترک این جایزه شد.

تنهایی نمی‌توانید موفق شوید

یک مهاجم موفق به دو چیز نیاز دارد: یک خط تغذیه خوب و پیشروی تیمش تا مراحل پایانی تورنمنت.

به این ترتیب، تعجبی ندارد که برزیل، برنده پنج دوره جام جهانی، شش تن از گل‌زن‌ترین مهاجمان این مسابقات را معرفی کرده است. نخستین برنده کفش طلای آن‌ها لئونیداس در سال ۱۹۳۸ و آخرین آن‌ها رونالدو در سال ۲۰۰۲ بود.

یک مرحله گروهی پرگل شروع خوبی برای امیدهای کفش طلا است، اما اگر تیم شما در مراحل حذفی پیشروی نکند، کارتان تمام است. این همان سرنوشتی بود که کریستیانو رونالدو در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه با آن روبرو شد.

او پیش از حذف پرتغال در مرحله یک‌هشتم نهایی، چهار گل در دور گروهی زد؛ کین اما در حالی شش گل‌ زد که انگلیس به نیمه‌نهایی رسید.

البته در این میان یک استثنا وجود دارد: اولگ سالنکو در جام جهانی ۱۹۹۴ آمریکا. با این که روسیه نتوانست از گروه‌اش صعود کند، کار او پیش از سوار شدن به هواپیما برای بازگشت به خانه تمام شده بود. این مهاجم در پیروزی پرگل ۶ بر ۱ مقابل کامرون پنج گل زد و در مجموع با شش گل، کفش طلا را به‌دست آورد.

شروع زودهنگام در باشگاه

توماس مولر پیش از این که برای جام جهانی۲۰۱۰ وارد آفریقای جنوبی شود، هرگز برای کشورش گل نزده بود. مولر هنگام ترک تورنمنت با کفش طلا گفت: «کاملا خوش‌شانس بودم، درست در زمان مناسب به اوج آمادگی رسیدم.»

مولر در فصل ۲۰۰۹-۱۰ بوندس‌لیگا، منتظر بود که بایرن مونیخ او را به طور قرضی به تیم دیگری بفرستد یا حتی بفروشد. با این حال، لوئیس فان‌خال وارد باشگاه شد و او ناگهان فیکس شد.

مولر در تمامی بازی‌های بایرن مونیخ در مسیر قهرمانی لیگ به زمین رفت، ۱۳ گل زد و ۱۱ پاس گل داد؛ به این ترتیب او پس از یک فصل باشگاهی موفق، در اوج آمادگی به جام جهانی رسید.

داستان او در میان برندگان کفش طلا آشناست. در تاریخ جام جهانی تنها دو بار پیش آمده که بازیکنی از یک باشگاه خارج از چهار تیم اول لیگ داخلی خود، آقای گل جام جهانی شود.

همه‌فن‌حریف باشید

مولر در سال ۲۰۱۰ بازیکنان باتجربه‌تری را در رقابت برای این جایزه شکست داد، آن هم با اختلافی بسیار ناچیز. این بازیکن ۲۰ ساله و دیگو فورلان از اروگوئه هر کدام یک گل در مسابقه رده‌بندی زدند تا در کنار داوید ویا از اسپانیا و وسلی اسنایدر از هلند همگی رکورد پنج گل زده داشته باشند.

ویا و اسنایدر این شانس را داشتند که در بازی فینال در ژوهانسبورگ کفش طلا را ببرند، اما هیچ‌کدام نتوانستند گل بزنند و برای تعیین برنده در میان این چهار نفر، تعداد پاس گل‌ها ملاک قرار گرفت. این جا بود که سه پاس گل مولر به دادش رسید و آقای گل شد.

اگر برایتان سئوال است که در صورت تساوی بازیکنان در تعداد گل و پاس گل چه اتفاقی می‌افتد، فیفا کفش طلا را به بازیکنی می‌دهد که کمترین دقایق بازی را داشته باشد.

مدعیان اصلی کفش طلای جام جهانی۲۰۲۶ چه کسانی هستند؟

تاکنون هیچ‌کس نتوانسته است بیش از یک بار کفش طلای جام جهانی را ببرد، اما دو نفر در این جام جهانی شانس بالایی دارند تا این افتخار را برای نخستین‌بار تصاحب کنند.

در مورد مدعیان کمتر شناخته‌شده چه می‌دانیم؟

این افراد نامزدهای قابل پیش‌بینی‌تر هستند، اما اگر نام‌های غافلگیرکننده‌ای برای کسب کفش طلا سر برآورند تعجب نکنید. میکل اویارزابال، زننده گل برتری فینال یورو ۲۰۲۴، در تمام بازی‌های مقدماتی جام جهانی اسپانیا به جز یک مسابقه گل ‌زد و ۱۵ گل هم در این فصل لا لیگا وارد دروازه تیم‌های اسپانیایی کرد. او اگر مصدوم نباشد، لامین یامال و نیکو ویلیامز را در دو جناح خواهد داشت که فرصت‌های زیادی برایش خلق می‌کنند.

آیا الکساندر ایساک می‌تواند از آمادگی ناشی از استراحت پس از یک فصل همراه با مصدومیت در لیورپول بهره ببرد و برای سوئد بدرخشد؟ یا شاید هم‌وطنش ویکتور یوکرش یکی از مدعیان آقای گلی باشد؟

رافینیا نیز فصلی همراه با مصدومیت را پشت سر گذاشته است اما یک قدرت هجومی جدی به شمار می‌رود و احتمالا در خط حمله برزیل در کنار وینیسیوس و ایگور تیاگو، دیگر برنده احتمالی کفش طلا، بازی خواهد کرد.

مایکل اولیسه پس از فصلی شامل ۲۲ گل در تمامی رقابت‌ها برای بایرن، به این تورنمنت پا می‌گذارد. اگرچه او اصولا یک ماشین پاس گل است و ۳۰ پاس گل برای قهرمان آلمان در این فصل ثبت کرده ولی فرانسه به احتمال فراوان آن‌قدر فرصت خلق خواهد کرد که او نیز می‌تواند یک مدعی کفش طلا باشد.

در نهایت، درباره یک بازیکن کارکشته دیگر یعنی روملو لوکاکو چه فکر می‌کنید؟ بلژیک، تیم خلاقی دارد و مهاجم ناپولی گاهی اوقات می‌تواند مهارناپذیر باشد؛ بنابراین او از آن دست بازیکنانی است که می‌تواند یک بازی مرحله گروهی پرگل داشته باشد و سپس یک یا دو گل دیگر در مراحل حذفی به آن اضافه کند.