شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
«قطرگیت» چیست و چه پیامدهایی برای نتانیاهو دارد؟
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، تحت فشار سیاسی شدیدی قرار گرفته چون دو نفر از نزدیکترین مشاورانش در تحقیقات مربوط به ارتباط احتمالی آنها با قطر بازداشت شدهاند.
روز سهشنبه دادگاهی در اسرائیل بازداشت یوناتان اوریخ، مشاور نتانیاهو، و الی فلدشتاین، سخنگوی سابق او را در چارچوب این تحقیقات تمدید کرد. این دو نفر ارتکاب هرگونه تخلفی را رد کردهاند.
نتانیاهو در ارتباط با این تحقیق که «قطرگیت» نام گرفته، به پلیس شهادت داده، اما مظنون شناخته نشده است. او پلیس را متهم کرده که این دو نفر را به عنوان «گروگان» نگه داشته است.
یک مقام قطری نیز این تحقیق را «کارزاری برای بدنامسازی» توصیف کرد.
بنیامین نتانیاهو که بیش از هر رهبر دیگری در تاریخ اسرائیل مقام نخستوزیری را در دست داشته، با اتهامات جداگانهای در زمینه فساد در دادگاه روبرو است، هر چند که او همه آن اتهامات را رد کرده است.
او همچنین با اعتراضهای خیابانی در اسرائیل مواجه است؛ از جمله به دلیل از سرگیری حمله اسرائیل به حماس بدون آزادی تمام گروگانهای باقیمانده در غزه، برکناری رونن بار، رئیس سازمان امنیت داخلی شینبت که مسئول تحقیق درباره قطر است، و همچنین برنامه تغییر نظام قضایی.
درباره این تحقیقات چه میدانیم؟
تحقیقات درباره این پرونده بیش از دو ماه پیش آغاز شد، اما پس از آنکه پلیس اسرائیل روز دوشنبه اعلام کرد دو مظنون بازداشت شدهاند - که بعدا مشخص شد اوریخ و فلدشتاین هستند - توجه زیادی را به خود جلب کرد.
بر اساس گزارش رسانههای اسرائیلی، آنها مظنون به تماس با یک مامور خارجی، پولشویی، رشوهخواری، تقلب و نقض اعتماد عمومی هستند.
روز سهشنبه، قاضی دادگاهی در شهر ریشون لتسیون، بازداشت اوریخ و فلدشتاین را به مدت سه روز تمدید کرد و گفت «سوءظنهای موجهی» وجود دارد که باید به صورت کامل بررسی شوند. پلیس خواهان تمدید ۹ روزه بازداشت این دو متهم شده بود.
قاضی مناحم مزراحی در حکمی اعلام کرد که بازرسها گمان دارند این دو نفر برای «نمایش تصویری مثبت از قطر» و «انتشار پیامهای منفی درباره مصر» و نقش آن به عنوان میانجی دیگر در مذاکرات آتشبس غزه فعالیت کردهاند.
نماینده پلیس به قاضی مزراحی گفت اوریخ همچنین مظنون است که پیامهایی از منبعی مرتبط با قطر را به خبرنگاران منتقل کرده، به گونهای که گویی این پیامها از سوی مقامات ارشد سیاسی یا امنیتی اسرائیل صادر شدهاند.
قاضی مزراحی در حکمی که صادر کرد نوشته است که بازرسهای پلیس گمان دارند این دو نفر برای «نمایش تصویری مثبت از قطر» و «انتشار پیامهای منفی درباره مصر» و نقش آن به عنوان دیگر میانجی مذاکرات آتشبس غزه فعالیت کردهاند.
به گفته قاضی، در این راستا «ارتباطی تجاری و اقتصادی» میان یک شرکت لابیگری آمریکایی که برای قطر کار میکرد، با واسطهگری اوریخ ایجاد شد که در ازای آن، پرداختهایی صورت گرفته که از طریق یک تاجر اسرائیلی به فلدشتاین منتقل شده است.
رسانههای اسرائیلی هفته گذشته یک فایل صوتی منتشر کردند که در آن صدای این تاجر شنیده میشود که میگوید از طرف یک لابیگر آمریکایی که برای قطر کار میکند، به فلدشتاین پول داده است.
وکلای فلدشتاین در آن زمان گفتند این پرداختها «برای خدمات استراتژیک و ارتباطی بوده که فلدشتاین به دفتر نخستوزیر ارائه کرده، نه برای قطر». آنها همچنین گفتند فلدشتاین از هرگونه ارتباط میان این تاجر و طرفهای دیگر، از جمله قطر، بیاطلاع بوده است.
وکلای اوریخ نیز گفتند او هرگونه دخالت در این ماجرا را رد میکند.
این پرونده چه پیامدهایی برای نتانیاهو میتواند داشته باشد؟
نتانیاهو در این پرونده مظنون نیست، اما او در پروندههای دیگری به اتهامات فساد و نقض اعتماد عمومی در حال محاکمه است. او به شدت هرگونه تخلفی را رد میکند. اما ارتباط نزدیکش با متهمان ممکن است برایش زیانبار باشد.
نتانیاهو روز دوشنبه پس از ارائه شهادتی ضبطشده به پلیس، این پرونده را «تحقیقاتی سیاسی» توصیف کرد.
حزب لیکود به رهبری نتانیاهو نیز گفت این تحقیقات و بازداشتها تلاشی برای جلوگیری از برکناری رونن بار از ریاست شینبت و «سرنگون کردن نخستوزیری راستگرا» است.
رونن بار همچنان در سمت خود باقی است تا دیوان عالی درباره چالشهای قانونی برکناری او تصمیم بگیرد. دولت در روز ۲۱ مارس بار را برکنار کرد و گفت اعتماد خود را به او به دلیل ناتوانی در جلوگیری از حمله مرگبار ۷ اکتبر حماس به اسرائیل که آغازگر جنگ غزه شد، از دست داده است.
حزب لیکود در بیانیهای دفتر دادستان کل و رئیس شینبت را متهم کرد که پرونده را «ساخته و پرداختهاند» و تلاش دارند «از طریق باجگیری یوناتان اوریخ را مجبور کنند که علیه نخستوزیر شهادت بدهد».
یوسی کوپرواسر، کارشناس نظامی و اطلاعاتی اسرائیلی، وضعیت کنونی را «مبهم و نامشخص» توصیف کرده و میگوید هنوز «مدرکی قطعی» وجود ندارد.
دیگران در اسرائیل، از جمله راویت هخت در روزنامه هاآرتص، میگویند که هرگونه اشاره به روابط مالی با قطر - با توجه به روابط نزدیک این کشور با رهبران سازمان حماس - به ویژه پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ «تکاندهنده» است و شاید «آخرین ضربه» به نتانیاهو باشد که هماکنون تحت فشار سیاسی قابل توجهی قرار گرفته است.
این موضوع میتواند به نارضایتی عمومی بیشتری در میان اسرائیلیهایی دامن بزند که با نتانیاهو مخالفاند و خواستار کنارهگیری او از قدرت هستند.
قطر چه واکنشی نشان داده است؟
این کشور حوزه خلیج فارس نقشی کلیدی به عنوان میانجی میان اسرائیل و گروه فلسطینی حماس ایفا کرده و میگوید با وجود این اتهامات (که آنها را رد میکند)، به این نقش ادامه خواهد داد.
قطر در جریان جنگ غزه، با همکاری آمریکا و مصر به میانجیگری برای آتشبسهای موقت و توافقهای مربوط به آزادی گروگانها کمک کرده است.
دوحه مدتهاست که از آرمان فلسطینی حمایت میکند و میزبان رهبران سیاسی حماس است؛ گروهی که از سوی اسرائیل، بریتانیا، آمریکا و برخی کشورهای دیگر به عنوان سازمانی تروریستی شناخته شده است. با این حال، قطر از سوی اسرائیل به عنوان کشور دشمن تعریف نشده است.
یک مقام قطری به روزنامه فایننشال تایمز گفت: «این نخستین بار نیست که از سوی کسانی که نمیخواهند این درگیری [جنگ غزه] پایان یابد یا گروگانهای باقیمانده به خانوادههایشان بازگردند، هدف کارزاری برای بدنامسازی قرار میگیریم.»
این کشور پیشتر نیز در نقاط دیگری با اتهام «پرداخت پول در ازای نفوذ سیاسی» روبهرو بوده که آنها را نیز رد کرده است.