«ملا شیرین» والی نزدیک به رهبر طالبان در قندهار «برای کاهش تنش‌ها به پاکستان می‌رود»

رسانه‌های پاکستانی گزارش داده‌اند که قرار است روز چهارشنبه (۱۳ جدی/دی) یک هیات بلند‌پایه طالبان که محمدعلی حنفی معروف به «ملا شیرین آخوند» والی طالبان در قندهار در رأس آن قرار دارد،‌ به اسلام‌آباد سفر کند و درباره تنش‌های اخیر میان پاکستان و طالبان در افغانستان گفتگو کند. همزمان گزارش شده که مولانا فضل‌الرحمن، رهبر جمعیت علمای پاکستان بنابر دعوت حکومت طالبان قرار است به کابل سفر کنند.

هدف این سفر هیات سیاسی و نظامی حکومت طالبان به اسلام‌آباد و همچنین دعوت آنها از فضل الرحمن به کابل تلاش برای بهبود مناسبات با پاکستان خوانده شده است که ظرف ماه‌های اخیر به خاطر افزایش حملات تحریک طالبان پاکستانی «تی‌تی‌پی» در آن کشور تیره‌تر شده است. پاکستان، طالبان در افغانستان را متهم به حمایت و پناه دادن به اعضای طالبان پاکستانی می‌کند و طالبان افغانستان همواره آن را رد کرده است.

محمدعلی حنفی معروف به «ملا شیرین» از بنیانگذاران گروه طالبان و از افراد نزدیک به ملا محمد عمر، بنیان‌گذار این گروه و هبت‌الله آخوندزاده، رهبر کنونی آن است. او پیش از این که چند ماه قبل به عنوان والی طالبان در قندهار منصوب شود، به عنوان معاون بخش استخبارات وزارت دفاع کار می‌کرد و در گذشته عضو هیأت مذاکره‌کننده در گفتگوهای دوحه با آمریکا بود.

این نخستین سفر یک هیات بلندپایه سیاسی و نظامی حکومت طالبان است که پس از تیره‌شدن روابط کابل و اسلام‌آباد برای گفتگو با مقامات پاکستانی به اسلام‌آباد سفر می‌کند. گفته شده هیات طالبان، شامل اعضای اداره استخبارات و همچنین نمایندگانی از وزارتخانه‌های امنیتی مانند وزارت دفاع حکومت طالبان است.

پاکستان در ماه‌های اخیر روابط خود در سطح بالا با حکومت طالبان در افغانستان را به دلیل آنچه «ناکامی کابل در مهار تحریک طالبان پاکستان و گروه های وابسته به آن می‌خواند» متوقف کرده است.

مقامات ارشد در اسلام‌آباد می‌گویند که تحریک طالبان پاکستان (‌تی‌تی‌پی) از خاک افغانستان برای انجام حملات تروریستی روزافزون فرامرزی استفاده می‌کند و علناً رژیم کابل را به پناه‌دادن به دشمنان پاکستان متهم می‌کنند. مقام‌های ارشد طالبان مکرراً این موضوع را رد کرده و مرتبط به مسایل داخلی پاکستان خوانده‌اند.

قرار است در این سفر «ملا شیرین» با مقامات ارشد پاکستانی از جمله آصف درانی، نماینده ویژه پاکستان در امور افغانستان، دیدار کند.

رسانه‌های پاکستانی همچنین گزارش داده‌اند که قرار است دو طرف «در مورد حصار مرزی، ترانزیت بدون ویزا/روادید در مرز چمن، تحویل برخی اعضای تحریک طالبان پاکستانی یا جابجایی آن‌ها به دور از مناطق مرزی و مهمتر از همه، امکان احیای گفتگوها بین پاکستان و تحریک طالبان پاکستان گفتگو خواهند کرد ».

بر اساس این رسانه‌ها «گفت‌وگوها ابتدا در سطح کمیته‌ها آغاز می‌شود و بعداً به سطح وزارت‌خانه‌ها توسعه می‌یابد و احتمالا ادامه این مذاکرات هفته آینده در کابل برگزار خواهد شد».

پاکستان پیشتر اعلام کرده است که «قصد ندارد با گروه تروریستی تحریک طالبان پاکستانی» گفتگو و تعامل داشته باشد».

یک مقام ارشد پاکستان گفته است که طالبان باید از حملات تحریک طالبان پاکستانی در داخل خاک آن کشور جلوگیری کنند.

این مقام پاکستانی که نخواسته نامی از او برده شود به روزنامه پاکستانی اکسپرس تربیون گفته است که « مقامات در اسلام‌آباد نسبت به دیدار با ملا شیرین خوشبین نیستند و زود است که پیش‌بینی شود که این سفر نتایج ملموسی به همراه داشته باشد».

در حالی که شورای امنیت سازمان ملل متحد خواستار تعامل با حاکمیت طالبان شده است و حکومت طالبان نیز خواستار به رسمیت شاخته شدن از سوی جامعه جهانی است تیره شدن روابط طالبان با اسلام‌آباد باعث شده است که پاکستان رویه خود مبنی بر حمایت از حکومت طالبان در مجامع بین‌المللی را تغییر بدهد.

ماه گذشته، پاکستان به شورای امنیت سازمان ملل اطلاع داد که «هرگونه تعامل با حکومت طالبان باید به اقداماتی علیه سازمان‌های تروریستی از جمله تحریک طالبان پاکستان بستگی داشته باشد».

هیات طالبان به استناد رسانه‌های پاکستانی در عین حال پیام هبت‌الله آخوندزاده، رهبر طالبان را به اسلام آباد منتقل می‌کند که در آن اشاره‌ای به سفر مولانا فضل الرحمن نیز تذکر داده شده است.

یک منبع به روزنامه اکسپرس تریبون گفته است که «وزارت داخله و وزارت امور خارجه طالبان در کابل مقدمات دیدارهای مختلف او (مولانا فضل الرحمن) را نهایی کرده‌اند که تمرکز اصلی آن بر رسیدگی به موضوع تحریک طالبان پاکستان و حل و فصل تنش‌ها بین طالبان پاکستانی و اسلام‌آباد است».

مولانا فضل الرحمن همچنین روز دوشنبه در یک نشست خبری در خیبرپختونخوا تایید کرد که سفیر طالبان شخصاً به خانه او آمده و او را به افغانستان دعوت کرده است. او گفت «احتمالا هفته آینده به افغانستان سفر کنم».

انتظار می رود که هیات همراه فضل الرحمن با مقامات طالبان در کابل گفتگوهایی در پشت درهای بسته داشته باشند. این هیآت متشکل از علمای دینی از مناطق مختلف از جمله خیبر پختونخوا، بلوچستان و کراچی خواهد بود.

رهبر حزب جمعیت‌العلمای پاکستان در اوایل ماه جاری از سوی حکومت طالبان برای انجام یک سفر رسمی به کابل دعوت شده است و دعوتنامه رسمی او از سوی نماینده طالبان به وی در پاکستان تحویل داده شده است که او نیز این دعوت را پذیرفته است.

بسیاری از رهبران طالبان افغان در پاکستان از مدارس مذهبی تحت مدیریت جمیعت العلمای پاکستان به رهبری مولانا فضل الرحمن فارغ شده‌اند. شماری از کارشناسان وی را «پدر معنوی طالبان» می‌خوانند. برخی از این کارشناسان هم گفته‌اند احتمالا پاکستان می‌خواهد به واسطه وی سیاست‌های خود را بر طالبان افغان بقبولاند.

اخیراً دولت موقت پاکستان سیاست‌های سختگیرانه‌ای علیه مهاجران افغان اعلام کرد و تصمیم به اخراج بیش از یک میلیون افغان فاقد مدرک اقامت گرفت. همچنین مقام‌های پاکستانی مدعی شدند که در «۱۴ مورد از ۲۴ بمب‌گذاری انتحاری سال گذشته میلادی» علیه نظامیان این کشور شهروندان افغانستان دست داشته‌اند.

حکومت طالبان در کابل، بارها این گونه اتهامات وارد شده را رد کرده است و اسلام آباد را متهم کرده که ناتوانی در تامین امنیت کشور را به افغانستان نسبت می‌دهد.

در پی بی‌نتیجه ماندن چندین دور مذاکرات اسلام‌آباد و طالبان در کابل و اسلام‌آباد و باوجود درخواست سازمان ملل متحد، عفو بین الملل و شماری از نهادهای بین‌المللی مدافع حقوق بشر، دولت پاکستان تصمیم گرفته است که مهاجران و پناهجویان بدون مدرک اقامت افغان در آن کشور را به افغانستان اخراج کند و تا کنون صدها هزار از آنها را بازگردانده است.

همچنین در ماه‌های گذشته صدها افغان «فاقد مدارک اقامتی» در شهرهای پاکستان ازجمله در کراچی زندانی شده‌اند و با یورش پلیس به محله‌های مهاجران، موج ترس از بازداشت آنها را فراگرفته است.

به گفته ناظران، اسلام آباد انتظار داشت با تسلط طالبان در افغانستان از نفوذ آن علیه بخش‌هایی از جنگجویان طالبان پاکستانی استفاده کند، اما کشته شدن ده‌ها نیروی پاکستانی در حملات «تی‌تی‌پی» پس از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان تاکنون نشان داده که حکومت طالبان در افغانستان این انتظار برآورده نشده و برعکس عمل کرده است.