نزدیک شدن شبح جنگ همه‌جانبه اسرائیل و حزب‌الله

با ادامه جنگ در غزه، نگرانی‌ها در مورد وقوع جنگ دیگری در خاورمیانه افزایش یافته است که بالقوه پیامدهای ویرانگری را برای این منطقه و فراتر از آن به همراه خواهد داشت.

در ۹ ماه گذشته، اسرائیل و گروه مسلح حزب‌الله لبنان (تحت حمایت ایران) در سراسر مرز مشترک‌شان به تبادل آتش پرداخته‌اند.

اگر این درگیری به یک جنگ تمام عیار تبدیل شود، ویرانی حاصل از آن می‌تواند بسیار هولناک‌تر از چیزی باشد که اکنون در غزه دیده می‌شود.

بالا گرفتن درگیری ممکن است شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران را از عراق، سوریه و یمن جذب کند، درگیری‌ها را در سراسر خاورمیانه شعله‌ور کند و ایالات متحده را درگیر کند. خود ایران نیز ممکن است مداخله مستقیم کند.

سازمان ملل در مورد وقوع «فاجعه‌ای فراتر از تصور» هشدار داده است.

در حال حاضر، در امتداد ۱۲۰ کیلومتری مرز، خرده‌جنگی در میانه گرمای تابستان، در جریان است. یک جرقه در اینجا می‌تواند خاورمیانه را به آتش بکشد.

در میان تلاطم امواج و صدای بازی‌های پارویی در ساحل، یک صدای انفجار بلند ناگهانی باقی صداها را قطع می‌کند.

کمی پس از حمله اسرائیل، از دامنه تپه‌ای در دوردست دود بلند می‌شود.

در اطراف استخر در یک هتل تفریحی، چند نفر که آفتاب گرفته بودند برای رصد کردن افق به مدت کوتاهی می‌ایستند.

دیگران بدن‌های برنزه شده‌شان را حتی تکان ندادند.

حزب الله و اسرائیل در ۲۵ کیلومتری مرز تبادل آتش می‌کنند، اما طنین انفجارها بخشی از صدای تابستان ۲۰۲۴ در شهر باستانی صور لبنان شده است.

رولند، ۴۹ ساله، که روی یک تشکچه بادی شناور استراحت می‌کند، شانه‌ای بالا می‌اندازد و می‌گوید: «یک روز دیگر، یک بمب دیگر». او در خارج از کشور زندگی می‌کند، اما برای تعطیلات به خانه بازگشته است.

دوستش مصطفی، ۳۹ ساله، می‌گوید: «ما با گذشت چند ماه به نوعی به آن عادت کرده‌ایم. اگرچه بچه‌ها هنوز کمی می‌ترسند» و با سر به سمت دختر ۷ ساله‌اش میرال اشاره می‌کند که آب‌چکان از استخر بیرون آمده است.

مصطفی می‌گوید: «وقتی صدای انفجاری را می‌شنود، همیشه می‌پرسد: «آیا الان بمبی خواهد افتاد؟»

اوایل این ماه، در حالی که خانواده چهار نفره مصطفی در حال صرف غذا بودند، انفجاری مهیب در محله‌شان در صور رخ داد. اسرائیل محمد نیما ناصر یکی از فرماندهان ارشد حزب‌الله را هدف قرار داده و کشته بود.

مصطفی می‌گوید: «صدا را شنیدیم و به غذا خوردن ادامه دادیم.»

اما کسانی که در ساحل صور آفتاب گرفته‌اند ممکن است زمان زیادی نداشته باشند. در صورت وقوع جنگ همه‌جانبه، این شهر همراه با سایر مناطق جنوب لبنان که پایگاه حزب الله است، هدف قرار خواهد گرفت.

ما اکنون در آستانه یک جنگ بالقوه ویرانگر هستیم که هر دو طرف ادعا می‌کنند که آن را نمی‌خواهند. به نظر نمی‌رسد که ایران هم تمایلی به آن داشته باشد.

چه شد که به اینجا رسیدیم؟

درگیری در حال بالا گرفتن است

در ۸ اکتبر سال گذشته، یک روز پس از آن که شبه نظامیان حماس از غزه، حدود ۱۲۰۰ اسرائیلی را کشتند و ۲۵۱ نفر را گروگان گرفتند، حزب‌الله نیز با شلیک به اهداف اسرائیلی از خاک لبنان به این درگیری وارد شد.

این گروه مسلح اسلامگرای شیعه اعلام کرد که در حمایت از غزه عمل می‌کند.

کمی بعد اسرائیل متقابلا به سوی لبنان آتش گشود.

حزب‌الله که یک حزب سیاسی نیز هست، قدرتمندترین نیرو در لبنان است.

همانند حماس، حزب‌الله از سوی بسیاری از کشورها از جمله بریتانیا و آمریکا یک سازمان تروریستی شناخته شده است.

برخلاف حماس، حزب‌الله از قابلیت‌های نظامی قابل توجهی برخوردار است که تهدیدی جدی برای اسرائیل است.

این باور وجود دارد که حزب‌الله زرادخانه‌ای با بیش از ۱۵۰ هزار راکت و موشک در اختیار دارد - که برخی از آنها قابلیت هدایت دقیق را دارند - و قادر است خسارات سنگینی به اسرائیل وارد کند.

به زبان ساده، حزب‌الله از بسیاری از کشورها سلاح بیشتری دارد.

حامی آن، ایران – که حق موجودیت اسرائیل را به رسمیت نمی‌شناسد – خوشحال است که دشمنان دولت یهود را آموزش داده و تأمین مالی کند.

این درگیری با هزاران حمله فرامرزی تشدید شده است.

چندین کشور از جمله آلمان، هلند، کانادا و عربستان سعودی به شهروندان خود گفته‌اند که لبنان را فوراً ترک کنند. بریتانیا توصیه کرده است از هرگونه سفر به این کشور خودداری شود و از بریتانیایی‌هایی که در این کشور هستند می‌خواهد - تا زمانی که هنوز فرصت دارند - آن‌جا را ترک کنند.

تاکنون، هر دو طرف عمدتاً اهداف نظامی را در نزدیکی مرز هدف قرار داده‌اند و در محدوده خطوط قرمز شناخته شده مانده‌اند.

اما اینجا در سمت لبنان، شاهد تخریب مناطق غیرنظامی بوده‌ایم - مزارع سوخته، خانه‌های با خاک یکسان شده و روستاهای متروکه.

چرخه کنونی مقابله به مثل، ده‌ها هزار نفر را مجبور به ترک خانه‌های خود کرده است - بیش از ۹۰ هزار نفر در لبنان و تقریبا ۶۰ هزار نفر در اسرائیل.

مقامات اسرائیلی می‌گویند که تاکنون ۳۳ نفر در حملات حزب‌الله کشته شده‌اند که بیشتر آنها سرباز بوده‌اند.

لبنان تلفات بسیار بالاتری را گزارش کرده است که بر اساس آمار وزارت بهداشت به ۴۶۶ نفر می‌رسد. بیشتر کشته‌شدگان نظامی بوده‌اند.

اما سالی سکیکی نظامی نبود.

«ما نمی‌توانیم آنها را ببخشیم»

پدرش حسین عبدالحسن سکیکی می‌گوید: «من هیچ‌وقت سالی صدایش نمی‌کردم. همیشه او را 'عمر من' صدا می‌کردم - او همه‌چیز من بود.»

«او تنها دختر خانه بود و من و سه برادرش لوس‌‌اش می‌کردیم.»

سالی، ۲۵ ساله، یک امدادگر داوطلب بود. او پس از غروب آفتاب در ۱۴ ژوئن در حالی که در درگاهی ساختمان خود ایستاده بود در حمله اسرائیل کشته شد.

پدرش رخت عزای سیاه پوشیده و شال سبز جنبش شیعه امل را بر گردن دارد که متحد حزب‌الله است.

ما در روستای او، دیر قانون النهر، واقع در ۳۰ کیلومتری مرز، با هم ملاقات می‌کنیم. جاده اصلی با پوسترهای سفید رنگ از افرادی که در جنگ با اسرائیل کشته شده‌اند پوشیده شده است - برخی در ماه های اخیر، برخی دیگر در درگیری سال ۲۰۰۶، که آخرین باری بود که هر دو طرف درگیر جنگ شدند.

در آن درگیری، حزب‌الله در مقابل اسرائیل ایستاد، اما هزینه زیادی به لبنان و مردم آن تحمیل شد. ویرانی عظیمی در کشور روی داد و بیش از ۱۰۰۰ غیرنظامی لبنانی - بر اساس آمار رسمی - به همراه تعداد تأیید نشده‌ای از نیروهای حزب‌الله کشته شدند.

دولت اسرائیل تعداد کشته‌شدگان در جریان این درگیری را ۱۶۰ نفر اعلام کرد که اکثریت آنها سرباز بودند.

در کنار حسین، پوستر بزرگی از سالی با روسری و لباس پیراپزشکی‌اش وجود دارد. او با آمیزه‌ای از غرور و اندوه از دخترش حرف می‌زند.

حسین می‌گوید: «او عاشق کمک به مردم بود. هر وقت مشکلی پیش می‌آمد به یاری مردم می‌شتافت. در روستا خیلی محبوب بود و همیشه لبخند بر لب داشت.»

ضمن صحبت، صدای بلندی به گوش می‌رسد که پنجره‌ها را به لرزه درمی‌آورد.

حسین می‌گوید این یک اتفاق عادی و روزمره است.

او می گوید: «خیلی وقت است که اسرائیل در حال کشتن مردم ما در اینجا است.»

«ما نمی‌توانیم آنها را ببخشیم. امیدی به صلح با آنها نیست.»

این بار هواپیماهای جنگی اسرائیل به جای آوردن مرگ یا ویرانی، دیوار صوتی را می‌شکنند تا ترس بپراکنند.

و از اکتبر، اسرائیل چیز دیگری را در جنوب لبنان پراکنده است - فسفر سفید موجود در مهمات که خفه می‌کند و می‌سوزاند.

این ماده شیمیایی بلافاصله در تماس با اکسیژن مشتعل می‌شود. به گفته سازمان بهداشت جهانی، فسفر سفید به پوست و لباس می‌چسبد و می‌تواند استخوان را بسوزاند.

موسی الموسی - کشاورزی ۷۷ ساله که خمیده شده است - این را به خوبی می‌داند.

او می‌گوید اسرائیل بیش از یک ماه هر روز گلوله‌های فسفر سفید را به سمت زمین او در روستای البستان شلیک می‌کرد و نفس و معاش او را بریده بود.

او با اشاره به چفیه قرمز و سفید روی سرش می‌گوید: «سربندام به همراهم بود و آن را روی دهان و بینی‌ام پیچیدم تا اینکه مرا به بیمارستان بردند».

«ما ماسک نداشتیم. نمی‌توانستم نفس بکشم. نمی‌توانستم یک متری خودم را ببینم. و اگر یک هفته بعد قطعه‌ای [از فسفر سفید] را لمس کنید، دوباره مشتعل می‌شود و می‌سوزد.»

گروه بین‌المللی دیده‌بان حقوق بشر استفاده از فسفر سفید را در چندین منطقه پرجمعیت جنوب لبنان از جمله البستان تأیید کرده است.

این گروه می‌گوید که استفاده اسرائیل از فسفر سفید «در مناطق پرجمعیت عملی غیرقانونی است».

ارتش اسرائیل این موضوع را رد کرده و می‌گوید که استفاده از گلوله‌های فسفر سفید برای ایجاد پرده دود استتاری «طبق قوانین بین‌المللی قانونی است». آنها می‌گویند که این گلوله‌ها «جز در شرایط خاص»، در مناطق پرجمعیت مورد استفاده قرار نمی‌گیرند.

موسی مانند بسیاری از کشاورزان مناطق مرزی می‌ترسد که اسرائیل محصول تنباکو و باغ‌های زیتون او را آلوده کرده باشد.

او می‌گوید: «فسفر سفید زمین را می‌سوزاند، آدم‌ها، محصولات کشاورزی و ساختمان‌ها را می‌سوزاند.»

حتی اگر بتواند به خانه بازگردد، از ترس اینکه مبادا به خانواده یا خریداران‌اش آسیب برساند، در آوردن محصولاتش مردد است.

او در برزخ بلاتکلیفی و در کلاس درس ۴ ب یک مدرسه فنی و حرفه‌ای در صور زندگی می‌کند. حدود ۳۰ خانواده که از منطقه مرزی گریخته‌اند در این ساختمان پناه گرفته‌اند. لباس‌های شسته شده در سراسر حیاط مدرسه آویزان است و پسری جوان تنها با دوچرخه در راهروهای خالی بالا و پایین می‌رود.

وقتی از موسی می‌پرسم که شاهد چند جنگ بوده است، شروع به خندیدن می‌کند.

او می‌گوید: «ما زندگی‌‌مان را در جنگ سپری کرده‌ایم. فقط خدا می‌داند که جنگ دیگری در راه است یا نه.»

«ما نمی‌ترسیم»

محمد نیما ناصر، یکی از فرماندهان ارشد حزب الله، تحت تعقیب بود. او در سال ۲۰۰۶ و درگیری‌های پیش از آن با اسرائیل جنگیده بود و همچنین در درگیری‌های نظامی در سوریه و عراق شرکت کرده بود. به گفته حزب‌الله او در ماه‌های اخیر «بسیاری از عملیات‌های نظامی علیه دشمن اسرائیلی را برنامه‌ریزی، رهبری و بر آن‌ها نظارت کرده است».

اسرائیل روز ۳ ژوئیه رد او را تا صور گرفت. مرگ در روز روشن از آسمان نازل شد، با حمله‌ای هوایی که خودروی او را تبدیل به گویی از آتش کرد.

در مقر قدرت حزب الله در جنوب بیروت، چون یک قهرمان یا «شهید» او را تشییع کردند.

این رویداد با دقت طراحی شده بود و زنان و مردان کاملا از هم جدا شده بوند، حتی زنان و مردان مطبوعات و رسانه‌ها.

تابوت او که در میان پرچم لبنان پیچیده شده بود بر دوش تشییع‌کنندگانی قرار داشت که لباس‌های متحدالشکل استتار و کلاه‌هایی سرخ به تن داشتند. رزمنده‌های بسیار دیگری خبردار و به صف ایستاند. یک گروه موسیقی مارش هم با لباس‌های متحدالشکل سفید حاضر بودند هر چند هماهنگی کامل نداشتند.

فضای مراسم همانند تشییع جنازه دولتی بود - در کشوری که فاقد دولت کارآمد است.

لبنان رئیس‌جمهور ندارد، دولت‌اش موقت است و اقتصادش متلاشی است. این کشور با خطوط فرقه‌ای چند دسته شده و گرفتار فساد است و شهروندانش را به حال خود رها کرده است. بسیاری از لبنانی‌ها خسته شده‌اند و چشم انداز جنگی دیگر آخرین چیزی است که آرزو می‌کنند.

حزب‌الله مسائل را جور دیگری می‌بیند.

با پایان نماز میت، در میان سوگواران سخن از «شهادت» بود نه مرگ، و آمادگی برای جنگ اگر پیش بیاید.

حسن حمیه، پرستار ۳۵ ساله، به ما گفت که خواهد جنگید. او گفت: «ما نمی‌ترسیم».

«در واقع ما در آرزوی جنگ همه‌جانبه هستیم، شهادت کوتاه‌ترین راه به سوی خداست، چه پیر و چه جوان، اگر جنگی به ما تحمیل شود، همه در آن شرکت خواهیم کرد.»

حسن نصرالله، رهبر حزب الله، تأکید کرده است که این گروه مسلح برای جنگ آماده است، اما مشتاق آن نیست. او می‌گوید در صورت رسیدن به توافق برای آتش‌بس در غزه، حزب‌الله نیز فورا آتش‌بس خواهد داد.

آیا این گفته اسرائیل را راضی خواهد کرد؟ شاید نه.

اسرائیل حزب‌الله را تهدیدی دائمی می‌داند که بیش از اندازه و به شکل نگران کننده‌ای نزدیک است. حداقل اسرائیل مایل است دشمن به شدت مسلح‌اش از مرز عقب‌نشینی کند.

تهدیدهای جنگ‌طلبانه زیادی وجود داشته است. یوآو کیش، وزیر آموزش اسرائیل، گفت لبنان «نابود خواهد شد». یوآو گالانت، وزیر دفاع اسرائیل، گفت که لبنان «به عصر حجر» بازگردانده خواهد شد.

با تداوم حملات و ضدحملات، خانواده‌ها از هم پاشیده می‌شوند. در این ماه والدین از فرزندان و فرزندان از والدین جدا شده‌اند.

یک زوج اسرائیلی در حالی که در بلندی‌های جولان تحت اشغال اسرائیل به خانه می‌رفتند بر اثر اصابت موشک‌های حزب‌الله در خودروی خود کشته شدند. سه فرزند نوجوان از آن‌ها به جای مانده است.

و در جنوب لبنان، سه کودک چهار تا هشت ساله در حمله هوایی اسرائیل در اوایل این هفته کشته شدند. والدین آنها کارگران مزرعه اهل سوریه بودند.

ارتش اسرائیل ماه پیش «طرح‌های عملیاتی برای حمله به لبنان» را تصویب کرد.

فعلا تانک‌ها در حال عبور از مرز نیستند. هیچ تصمیم سیاسی برای حمله وجود ندارد. اسرائیل در حال حاضر درگیر جنگ در غزه است و نبرد در دو جبهه می‌تواند ارتش را تحت فشار قرار دهد.

بدون راه حل دیپلماتیک بین اسرائیل و حزب الله، دو دشمن دیرینه، جنگی همه‌جانبه ممکن است در راه باشد، چه حالا اتفاق بیفتند و چه در آینده.