پایان دور چهارم مذاکرات ایران و آمریکا؛ عراقچی درباره پیامدهای «بازگشت خودکار تحریم‌ها» هشدار داد

منتشر شده در
زمان مطالعه: ۴ دقیقه

با پایان دور چهارم مذاکرات ایران و آمریکا که دیروز در مسقط عمان برگزار شد، عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران درباره پیامدهای استفاده از مکانیزم «اسنپ بک» یا بازگشت خودکار تحریم‌ها به امضاکنندگان برجام هشدار داده است.

او در پیامی که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرده نوشته است که هرگونه «سوء‌استفاده» ازاین سازوکار پیامدهایی به‌دنبال خواهد داشت: «نه تنها پایان نقش اروپا در این توافق را رقم خواهد زد، بلکه ممکن است به تشدید تنش‌هایی منجر شود که بازگشتی برای آنها متصور نیست.»

مذاکره‌کنندگان ایران به ریاست عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران با نمایندگان آمریکا به ریاست استیو ویتکاف، نماینده دونالد ترامپ در امور خاورمیانه، بر اساس گزارش‌ها، حدود سه ساعت گفت‌‌وگو کردند.

خبرگزاری‌ها از قول مقام‌های ارشد دولت آمریکا نوشته‌اند که مذاکرات دیروز «دلگرم‌کننده و مثبت» بوده و خبر دادند که برای ادامه گفت‌وگوها توافق شده است.

وزارت خارجه ایران هم این دور از مذاکرات را «دشوار اما مفید» توصیف کرد و گفت «زمان و مکان» دور بعدی را عمان هماهنگ خواهد کرد.

آقای عراقچی روز یکشنبه به تلویزیون دولتی ایران گفت: «این مذاکرات نسبت به سه دور قبلی جدی‌تر و صریح‌تر بود. ما اکنون درک بهتری از یکدیگر داریم و امیدواریم بتوانیم پیشرفت بیشتری داشته باشیم... غنی‌سازی اورانیوم ایران باید ادامه یابد، اگرچه دامنه و سطح آن ممکن است تغییر کند.»

بدر بوسعیدی، وزیر خارجه عمان هم که میزبان هیات‌های ایرانی و آمریکایی بود تاکید کرده که دور چهارم گفت‌وگوهای هسته‌ای شامل «ایده‌های مفید و ابتکاری» بود که نشان‌دهنده تمایل مشترک برای دستیابی به یک توافق «محترمانه» است.

در همین حال، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، گفته صحبت از «برچیده» شدن برنامه هسته‌ای ایران «غیرقابل قبول» است.

او در جلسه هیئت دولت گفت: «بحثی که درباره برچیدن کامل تأسیسات هسته‌ای ایران مطرح شده، برای ما غیرقابل قبول است و ایران از حقوق هسته‌ای صلح‌آمیز خود صرف‌نظر نخواهد کرد.»

آقای پزشکیان همچنین گفت که که در مذاکره جدی و به دنبال توافق هستیم: «ما می توانیم این اطمینان را بدهیم که جمهوری اسلامی ایران هیچ گاه به دنبال سلاح هسته ای نبوده، نیست و نخواهد بود.»

دور چهارم مذاکرات ایران و آمریکا روز یکشنبه - ۲۱ اردیبهشت - در حالی در مسقط برگزار شد که بنابر گزارش‌ها این گفتگوها در سایه اختلافات دو طرف بر سر حق ایران برای غنی‌سازی اورنیوم و خواسته آمریکا برای برچیدن چند سایت هسته‌ای این کشور قرار گرفته است.

مقام‌های ایران همواره تاکید کرده‌اند که غنی‌سازی در داخل کشور «خط قرمز» تهران است. اما علاوه بر آقای ویتکاف، مذاکره کننده اصلی آمریکا با هیات ایران، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا هم به‌تازگی تاکید کرده که ایران باید غنی‌سازی را به طور کامل متوقف کند. این موضوع احتمالا از چالش‌های اساسی مذاکره امروز هیات ایرانی با طرف آمریکایی بوده است.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا اخیرا مدعی شده که تنها کشورهایی در جهان کار غنی‌سازی اورانیوم را انجام می‌دهند که به سلاح هسته‌ای دسترسی دارند. هر چند این ادعا صحت ندارد.

جمهوری اسلامی ایران تاکید دارد که برنامه‌ هسته‌ای‌اش صلح‌آمیز است و به طرف ساخت بمب هسته‌ای نخواهد رفت. آنچنان که از صحبت‌های تازه طرف‌ آمریکایی بر می‌آید، نگرانی آنها از این است که توافق با ایران، طبق گفته آقای ویتکاف، «تاریخ انقضا» داشته باشد و ایران بتواند هر زمان که اراده کرد غنی‌سازی محدود ۳/۶۷ درصد ذکر شده در برجام را به بالای ۶۰ درصد برساند.

به گفته مخالفان غنی‌سازی در ایران، افزایش چشمگیر ذخایر اورانیوم غنی‌شده تا سطح ۶۰ درصد از نظر فنی تنها یک گام تا تولید اورانیوم با سطح غنای تسلیحاتی فاصله دارد.

پافشاری بر این‌که ایران نباید اورانیوم را غنی‌ کند، برخلاف یکی از مواد «پیمان منع گسترش تسلیحات هسته‌ای» یا «ان‌پی‌تی» است. در ماده سوم از بند سوم این پیمان آمده است که اقدامات ضروری برای جلوگیری از ساخت سلاح هسته‌ای، نباید «مانع توسعه اقتصادی و رشد فناوری» امضاکنندگان این پیمان در حوزه مصارف صلح‌آمیز شود. در این پیمان همچنین تاکید شده که در اجرای آن نباید بین کشورها «هیچ گونه تبعیضی» برقرار باشد.

در حال حاضر چند کشور عضو ان‌پی‌تی به شکل گسترده و در مواردی بسیار پیشرفته، برای مصارفی مانند تامین سوخت نیروگاه‌هایشان، اورانیوم غنی می‌کنند. حتی برخی کشورها مانند آلمان و هلند، بخشی از اورانیوم غنی‌شده‌شان را صادر می‌کنند و از این راه درآمد هم دارند.

اما هیچ کدام از این کشورها وارد کشمکش جدی با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، «پنهان‌کاری» و مناقشه جدی با غرب یا مناقشه نظام با اسرائیل نشده‌اند.

بیشتر بخوانید:

عراقچی به سه کشور اروپایی درباره «استراتژی تقابل» هشدار داد

عباس عراقچی، وزیرخارجه ایران، همزمان با گفتگوها در مسقط از سه قدرت اروپایی خواست از «استراتژی تقابل» در برنامه هسته‌ای ایران پرهیز کنند.

نشریه فرانسوی لوپوئن امروز یکشنبه یادداشتی از وزیر امور خارجه ایران منتشر کرد.

آقای عراقچی نوشت: «این استراتژی تقابل خطر ایجاد یک بحران جهانی گسترش سلاح‌های هسته‌ای را به همراه دارد که در وهله اول خود اروپایی‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد.»

آقای عراقچی در یادداشت خود در این هفته‌نامه فرانسوی نوشته است: «سه کشور اروپایی (فرانسه و آلمان و بریتانیا) باید از خود بپرسند که چگونه به این بن‌بست رسیدند.»

«آنها به جای تعدیل استراتژی خود، موضعی تقابل‌آمیز اتخاذ کرده‌اند و حقوق بشر یا روابط مشروع ایران با روسیه را دستاویزی برای فاصله گرفتن دیپلماتیک قرار داده‌اند.»

یادداشت وزیر خارجه ایران در روزی در لوپوئن منتشر شده است که دور چهارم مذاکرات بین ایران و آمریکا در عمان در جریان است.

ژان نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، در اواخر آوریل (دو هفته پیش) گفت که اگر فعالیت‌های هسته‌ای ایران اروپا را تهدید کند، فرانسه همراه با آلمان و بریتانیا «برای اعمال مجدد همه تحریم‌ها» که یک دهه پیش لغو شده بودند، «یک ثانیه هم تردید نخواهند کرد.»

بیشتر بخوانید: