« یک سوریه در داخل ترکیه؟» رسانه‌های ترکیه درباره «تغییرات جمعیتی» مناطق زلزله‌زده هشدار می‌دهند

بی‌بی‌سی مانیتورینگ

رسانه‌ها و شخصیت‌های سیاسی ترکیه در بحبوحه ویرانی‌های عظیم و آوارگی مردم محلی درباره احتمال «تغییر جمعیتی» در مناطق زلزله‌زده هشدار می‌دهند.

زلزله دست‌کم ۴۰ هزار کشته و بیش از ۸۰ هزار زخمی بر جای گذاشته است. در گزارش‌های مطبوعات گفته شده که موج مهاجرت داخلی تمام کشور را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

فاروق آکسوی، گزارشگر رسانه جریان اصلی خبرترک که با مردم محلی استان ختای در مرز سوریه مصاحبه کرده، در یادداشت روز ۱۳ فوریه خود از احتمال خالی شدن این استان برای همیشه ابراز نگرانی کرد.

او نوشت که محلی‌ها نگران هستند که خالی شدن منطقه می‌تواند راه را برای مهاجرت مردم از جاهای دیگر باز کند و در نتیجه «بافت جمعیتی تغییر» کند.

فاروق آکسوی نوشت: «حتی لازم نیست مردم [خارجی] از مرزها عبور کنند. اگر محلی‌ها استان ختای را ترک کنند، آنجا می‌تواند سرزمین پناهجویانی شود که قبلا وارد ترکیه شده‌اند. این یک موضوع بسیار جدی است.»

او به طور آشکار به مهاجران سوریه‌ای اشاره می‌کند که داخل خاک ترکیه هستند. بر اساس گزارش‌ها یک میلیون نفر از این سوری‌ها در مناطقی بوده‌اند که از زلزله آسیب جدی دیده‌است.

اسماعیل سایماز، روزنامه‌نگار منتقد دولت، در توییترش نوشت «ختای می‌تواند به استانی تبدیل شود که اکثریت جمعیت آن سوری هستند. این به معنای یک سوریه [در داخل ترکیه] است.»

در همان روز روزنامه سکولار مخالفان به نام جمهوریت نوشت زلزله «سیستم ایمنی ترکیه را ضعیف کرده» و از دولت خواست که «ساختار جمعیتی منطقه را تقویت کند.»

محرم اینچه، رهبر حزب میهن هم در توییتی گفت بعد از زلزله ترکیه «گذرگاه‌های مرزی باز است و سوری‌ها وارد کشور می‌شوند.»

او افزود: «در حالی که ما سرگرم فاجعه زلزله هستیم، یک نقشه بزرگ در ختای در حال اجرا است.»

اومید اوزداغ، رهبر حزب ضد مهاجر و ملی‌گرای افراطی ظفر، از زمان وقوع زلزله به طور گسترده مشغول دامن زدن به احساسات ضد مهاجرین در استان ختای و از جمله پخش ادعاهایی درباره «غارتگری» سوری‌ها در مناطق زلزله‌زده بوده است.

او در ۱۴ فوریه گفت:‌ «حزب ظفر در مدت یک سال تمام خارجی‌ها را به سرزمین‌شان خواهد فرستاد و ختای به روزهای خوب گذشته خود برمی‌گردد.»

علی شهیرلیوغلو، سخنگوی حزب ظفر هم خواستار ممنوعیت فروش خانه به خارجی‌ها در استان ختای شده است و به مردم یادآوری کرده که «نباید فراموش کرد اسرائیل چطور شکل گرفت.»

یکی از کاربران توییتر هم نوشت: «ختای مال ماست. ما آن را به هیچ‌کس تحویل نمی‌دهیم…. هیچ کس نباید [جرأت کند] بافت جمعیتی را مهندسی کند.»

ختای از دیرباز استانی متنوع و کثرت‌گرا با ساختار جمعیتی مهم و دارای ارزش نمادین بوده؛ چون آخرین استانی است که در سال ۱۹۳۹ به جمهوری ترکیه پیوسته است.

«موج جدید مهاجرت»

در همین حال یکی از کاربران ترکی در پلتفرم پرطرفدار اسکی سوزوک ترکیه تاکید کرد که تخمین زده می‌شود حدود ۵ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر به خاطر زلزله در ترکیه بی‌خانمان شده باشند و ترکیه ممکن است شاهد امواج تازه مهاجرتی بین مرزها باشد.

این کاربر از دولت خواست که هرچه زودتر فروش خانه در این منطقه به خارجی‌ها را متوقف کند.

در میان این ادعاها، مولود چاوو‌ش‌اوغلو، وزیر خارجه ترکیه گزارش‌ها درباره موج جدید مهاجرت از سوریه به سمت ترکیه بعد از زلزله را تکذیب کرد.

این ادعاها زمانی بالا گرفت که گزارش شد الکساندر دو کرو، نخست‌وزیر بلژیک، خواستار توافقی تازه با ترکیه شد تا بی‌خانمان‌های زلزله را اسکان دهد. این گزارش را روزنامه ملی‌گرای ینیچا منتشر کرده بود.

این روزنامه نوشت: «مردم برای جانشان می‌جنگند در حالی که اروپا به دنبال یک توافقنامه پناهندگی است.»

این بحث‌ها در حالی منتشر می‌شود که ترکیه شاهد افزایش احساسات ضدسوری است و بعضی کاربران شبکه‌های اجتماعی پناهجویان سوریه‌ای را به «غارت» اموال زلزله‌زدگان در مناطق آسیب‌دیده متهم می‌کنند.

بر اساس گزارش‌های رسمی ترکیه میزبان ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار پناهجوی سوری است که به طور موقت در این کشور تحت شرایط حفاظت هستند.