مسی و رونالدو؛ رقابتی با نزدیک به ۲۰۰۰ گل و ۸۵ جام که فوتبال را دگرگون کرد

«فراتر از ورزش» بخشی از مطالب ورزشی بی‌بی‌سی است که داستان‌های شگفت‌انگیز ورزشکاران یا رویدادهایی را روایت می‌کند که کمتر شنیده‌اید. فهرست مطلب‌های فراتر از ورزش را دنبال کنید.

کاکا، ستاره برزیلی، کمی قبل جایزه بهترین بازیکن سال فیفا ۲۰۰۷ را برده بود اما اتفاقی عجیب و معذب‌کننده روی صحنه در کنار او رخ داد که به‌سرعت در فضای مجازی دست‌به‌دست شد و شاید نخستین چشم‌انداز از رقابتی که یک نسل طول کشید را به نمایش گذاشت.

لیونل مسی و کریستیانو رونالدو جوان به ترتیب در جایگاه‌های دوم و سوم قرار گرفته بودند، اما پله، اسطوره فوتبال برزیل، در سالن اپرای زوریخ به اشتباه جام مقام دوم را به رونالدو داد.

سپ بلاتر، رئیس وقت فیفا، ناچار شد مداخله کند و از این دو بازیکن بخواهد که جام‌های خود را با هم عوض کنند، در حالی که هر دو کاملا ناراضی به نظر می‌رسیدند.

در ۱۰ سال پس از آن، مسی یا رونالدو تمام جوایز توپ طلا و فیفا را درو کردند. در واقع از سال ۲۰۰۷ تا کنون، ۲۰ جایزه از ۲۹ جایزه اهداشده برای بهترین بازیکن سال اروپا به یکی از این دو نفر رسیده است.

مسی و رونالدو با مجموع نزدیک به ۲۰۰۰ گل زده در دوران حرفه‌ای خود، ۸۵ جام باشگاهی و ملی، و بی‌شمار جوایز و رکوردهای فردی، برای همیشه به‌عنوان دو تن از پرافتخارترین بازیکنان تاریخ فوتبال در یادها خواهند ماند.

این رقابتی است که دو دهه اخیر فوتبال را تعریف کرده است؛ با فراتر رفتن از سطح باشگاه‌ها و کشورها و مسابقات، شیوه بازی و تماشا و بحث درباره فوتبال را در سراسر جهان بازتعریف کرده است.

آنخل دی‌ماریا، بازیکن قهرمان جام جهانی همراه با آرژانتین که با هر دو ستاره همبازی بوده است، در مستند جدید بی‌بی‌سی با نام «رقیبان: مسی در برابر رونالدو» می‌گوید: «دو بازیکن مانند آنها که سال‌ها در چنین سطحی رقابت کنند، برای کسب توپ طلا بجنگند و این تعداد گل بزنند... گمان نمی‌کنم دیگر هرگز چنین چیزی را ببینیم.»

این دو بازیکن که انگیزه اصلی‌شان دستیابی به جام‌ها و رکوردها و اشتیاقی بی‌امان برای بهترین بودن است و به احتمال زیاد آخرین حضورشان در جام جهانی را تجربه می‌کنند، یکدیگر را به اوج‌های تازه‌ای رسانده‌اند.

این رقابتی است که از بحث همیشگی درباره شناختن «بهترین بازیکن تمام دوران‌ها» فراتر می‌رود. دی‌ماریا می‌گوید: «هر دوی آنها فوتبال را تغییر دادند.»

از هر کسی بپرسید بهترین بازیکن کیست، به‌سختی می‌توانید به یک نظر واحد برسید. ریو فردیناند، همبازی پیشین رونالدو در منچستریونایتد، می‌گوید: «قطعا رونالدو است.» ژاوی، بازیکن و سرمربی پیشین بارسلونا، پافشاری می‌کند که: «مسی بهترین بازیکن تاریخ است.»

رونالدو نیز در گذشته نظر خود را در این باره بیان کرده و در سال ۲۰۱۲ گفته بود: «شما نمی‌توانید فراری را با پورشه مقایسه کنید. موتورهای آنها متفاوت است. برخی می‌گویند من بهترم و برخی می‌گویند او بهتر است. آنها در نهایت تصمیم می‌گیرند که در حال حاضر چه کسی بهتر است و من فکر می‌کنم آن فرد من هستم.»

آمارها به ما چه می‌گویند؟ اگر معیار سنجش گل‌ها یا جام‌های لیگ قهرمانان اروپا باشد، رونالدو پیشتاز است. اما اگر معیار توپ طلا یا مجموع جام‌ها باشد، مسی دست بالاتر را دارد.

برای برخی، رونالدو زمانی پیشی گرفت که به پرتغال برای فتح جام ملت‌های اروپا ۲۰۱۶ کمک کرد اما مسی از آن زمان تاکنون آرژانتین را به دو قهرمانی کوپا آمریکا و یک قهرمانی جام جهانی رسانده است.

گی‌یم بالاگه، کارشناس فوتبال اسپانیا که زندگینامه هر دو بازیکن را نوشته است، می‌گوید: «به نظر من، مسی بهترین بازیکن تاریخ است و کریستیانو بزرگ‌ترین گلزن تاریخ.»

دکو که در تیم ملی پرتغال با رونالدو و در بارسلونا با مسی همبازی بوده است، می‌گوید: «آنها استثنایی هستند و با بقیه کاملا تفاوت دارند. حضور در این سطح برای این همه سال عادی نیست. هر سال بازیکنان زیادی هستند که برای چند سال کارهای شگفت‌انگیزی انجام می‌دهند اما استمرار نزدیک به ۲۰ سال اصلا معمولی نیست.»

شاید زیبایی بحث درباره بهترین بازیکن تمام دوران‌ها در این باشد که هرگز حل نخواهد شد و نیازی هم به حل شدن ندارد.

جاناتان کلگ، یکی از نویسندگان کتابی درباره رونالدو و مسی، می‌گوید: «آنها به این درک رسیده‌اند که هر کدام، نقش مکمل را در این درام فوتبالی ایفا کرده‌اند که در ۲۰ سال گذشته در آن حضور داشته‌اند.»

بسیاری این دو نفر را کاملا نقطه مقابل یکدیگر می‌دانند: یک دریبل‌زن در برابر یک نمونه کامل از آمادگی بدنی. یک نابغه خجالتی در برابر یک شخصیت مغرور. بارسلونای پپ گواردیولا در برابر رئال مادرید ژوزه مورینیو. آدیداس در برابر نایکی.

اما در حالی که داستان رقابت آنها بدون شک بر پایه تفاوت‌هایشان شکل گرفته بود، شباهت‌های میان این دو حتی از سنین جوانی بسیار چشمگیر بود.

هر دو بازیکن در محیط‌هایی متواضعانه رشد کردند. هر دو در سنین پایین خانه‌های خود را برای دنبال کردن رویاهایشان ترک کردند؛ مسی در ۱۳ سالگی از آرژانتین به بارسلونا رفت و رونالدو در ۱۲ سالگی از مادیرا راهی لیسبون شد و هر دو پس از پشت سر گذاشتن خانواده‌ها، با غم غربت دست‌وپنجه نرم کردند.

جاشوا رابینسون، خبرنگار وال استریت ژورنال و یکی دیگر از نویسندگان کتاب مسی و رونالدو، می‌گوید: «مسی و رونالدو همیشه بسیار متفاوت جلوه داده می‌شوند ولی عواملی که دوران کودکی آنها را شکل داد، به طرز باورنکردنی شبیه به هم بود.»

«هر دو به جایی رفتند که به آنها گفتند ما استعداد شما را می‌گیریم و شما را بزرگ‌تر می‌کنیم. این وعده جذاب به نظر می‌رسد اما یک ریسک بزرگ است. آن لحظه از تعهد کامل، زمانی است که آنها درمی‌یابند این دیگر یک بازی بچگانه نیست. اگر قرار است بهترین بازیکن تمام دوران‌ها شوم، شروعش از همین‌جاست.»

اما بزرگ‌ترین عاملی که این دو نفر را به هم پیوند داد، اشتیاق تزلزل‌ناپذیر آنها برای موفقیت بود، چرا که هر دو به‌سرعت به‌عنوان استعدادهای جوان و شگفت‌انگیز نامی برای خود دست‌وپا کردند.

ژاوی می‌گوید: «شما از همان ابتدا می‌توانستید ویژگی متفاوتی را در مسی ببینید. نه تنها کیفیت بازی، بلکه شدتی که او کارهایش را با آن انجام می‌داد. یک نوع پرخاشگری و بی‌باکی در هجوم وجود داشت که تا پیش از آن هرگز ندیده بودم. کریستیانو حتی انگیزه بیشتری به او داد تا بازیکن بهتری شود.»

در همین حال رونالدو نوجوان از اسپورتینگ به منچستریونایتد می‌پیوست.

رنه مولنستین، که در آن زمان عضو کادر فنی باشگاه بود، می‌گوید: «هرگز بازیکن جوانی را ندیده بودم که این‌قدر با اعتمادبه‌نفس بداند چه می‌خواهد. از لحظه‌ای که او به منچستریونایتد آمد، این فقط یک گام منطقی برای تبدیل شدن به چیزی بود که می‌خواست؛ یعنی بهترین بازیکن جهان.»

«کریستیانو بسیار سریع یاد می‌گرفت. می‌خواستم او را از کسی که می‌تواند گل بزند، به یک گلزن تمام‌عیار تبدیل کنم. یک ویدیوی سه دقیقه‌ای ساختم که فقط گل‌زنی‌های او و همچنین موقعیت‌هایی را که از دست داده بود نشان می‌داد. او با اشتیاق همه چیز را پذیرفت.»

زمان به‌سرعت گذشت و به سال ۲۰۰۸ و نیمه‌نهایی لیگ قهرمانان اروپا رسید. منچستریونایتد در برابر بارسلونا. رونالدو در برابر مسی برای نخستین بار.

گی‌یم بالاگه، روزنامه‌نگار فوتبال اسپانیا، می‌گوید: «از همان زمان مشخص بود که مسی بهترین بازیکن لالیگا و کریستیانو بهترین بازیکن لیگ برتر است. دیدن آن دو جوان در کنار هم در زمین مسابقه، نشانه‌ای از رویدادهای بزرگ در آینده بود.»

منچستریونایتد در نهایت جام قهرمانی را بالای سر برد، رونالدو توپ طلا گرفت و به این ترتیب، رقابتی ماندگار برای تمام دوران‌ها آغاز شد.

تیکی بگیرستاین، مدیر ورزشی بارسلونا بین سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۰، می‌گوید: «تردیدی نیست که حضور در یک لیگ همه چیز را تغییر داد.»

انتقال ۸۰ میلیون پوندی رونالدو به رئال مادرید در سال ۲۰۰۹ که رکورد جهان را شکست، این دو نفر را درست در مرکز یکی از شدیدترین رقابت‌های باشگاهی فوتبال، یعنی تقابل بارسلونا و رئال مادرید، قرار داد.

تا زمانی که رونالدو در سال ۲۰۱۸ راهی یوونتوس شد، هر کدام از آنها پنج توپ طلا برده بودند. در طول ۹ فصلی که این دو نفر در اسپانیا حضور داشتند، رونالدو در ۴۳۸ بازی برای رئال ۴۵۰ گل زد و مسی در ۴۷۶ بازی برای بارسا ۴۷۱ گل.

اما ماجرا فراتر از اعداد و ارقام رفته بود. حالا دیگر رقابت شخصی شده بود و گسترش شبکه‌های اجتماعی باعث می‌شد تمام دنیا نظاره‌گر آن باشد.

بگیرستاین می‌گوید: «برای کریستیانو، لیونل مسی مطرح بود و برای لیونل مسی، کریستیانو. هر دو با خود می‌گفتند: من باید این آدم را شکست بدهم.»

سید لو، نویسنده فوتبال اسپانیا، نیز گفته است: «رقابت میان مورینیو و گواردیولا مانند آینه‌ای برای رقابت رونالدو و مسی بود. آنها به عنوان بازیکن می‌دانستند که زدن گل‌های پیروزی‌بخش، راه اصلی برای برتری بر دیگری است.»

«ما می‌توانستیم همه چیز را از طریق گوشی‌هایمان دنبال کنیم. به همین ترتیب، بازتاب جهانی رقابت مسی و رونالدو به اوج خود رسید و کاملا از حد تصور فراتر رفت. هر کاری که انجام می‌دادند تماشایی بود.»

«نام کریستیانو و لیونل در جایگاه خبرنگاران، روزنامه‌ها و بخش نظرات شبکه‌های اجتماعی بر سر زبان‌ها بود و آنها هم با تمام وجود می‌خواستند در زمین بازی از یکدیگر پیشی بگیرند. نبرد شخصی آنها برای برتری، در رقابت همیشگی جام‌ها میان دو باشگاه نماد پیدا کرده بود.»

و چه نبردی بود! مسی و بارسلونا بدون شک در لالیگا فاتح افتخارات بودند اما لیگ قهرمانان اروپا در تسخیر رئال مادرید و رونالدو بود.

در سال ۲۰۱۲، رونالدو رئال را به اولین قهرمانی لالیگا پس از چهار سال رساند اما در میان ناراحتی شدید رقیبش، این مسی بود که چهارمین توپ طلای پیاپی خود را گرفت. رونالدو نیز در ادامه چهار جایزه از پنج جایزه بعدی را تصاحب کرد.

رابینسون می‌گوید: «یک کینه واقعی شروع به شکل‌گرفتن کرد. آنها زیاد با هم گفت‌وگو نمی‌کردند و از مقایسه‌ها بیزار بودند. نمی‌توانستند تحمل کنند که اگر قرار است بهترین بازیکن تمام دوران‌ها باشند، فرد دیگری در دوره آنها و در لیگ خودشان حضور داشته باشد.»

دکو نیز می‌گوید: «فکر نمی‌کنم الان چیزی شبیه به آنچه برای مسی و رونالدو اتفاق افتاد وجود داشته باشد، چون در آن زمان هر دو باشگاه بارسلونا و مادرید در یک سطح بودند و برای جام‌های بزرگ می‌جنگیدند.»

وقتی مسی در سال ۲۰۱۷ در دقیقه ۹۲ گل پیروزی‌بخش بارسلونا را در ورزشگاه رئال مادرید زد، پیراهنش را درآورد و آن را رو به جمعیت گرفت.

رابینسون می‌گوید: «در باورهای عامیانه، کریستیانو همیشه خودشیفته و مسی خادم فروتن بارسلونا بود، اما آن لحظه زمانی بود که مسی دوباره جایگاه خود را در این رقابت تثبیت کرد؛ گویی شاید برای اولین بار در دوران حرفه‌ای‌اش می‌گفت، به من نگاه کنید.»

تنها چند ماه بعد، رونالدو پس از گل‌زنی در سوپرجام اسپانیا در ورزشگاه بارسلونا، همین حرکت را برای جشن گرفتن تقلید کرد.

بالاگه می‌گوید: «اگر به مدرکی نیاز داشتید تا بفهمید شکست دادن یکدیگر چقدر برایشان مهم است، آن تصاویر گویای همه چیز بود.»

هرچند رقابت مسی و رونالدو در اسپانیا با پیوستن رونالدو به یوونتوس در سال ۲۰۱۸ پایان یافت اما بحث جهانی و مداوم درباره آنها از بین نرفت.

رونالدو پیش از رفتن به باشگاه فعلی‌اش، النصر عربستان، به منچستریونایتد بازگشت. مسی نیز راهی پاری‌سن‌ژرمن شد و سپس با اینتر میامی در لیگ برتر فوتبال آمریکا قرارداد بست که همچنان در آنجا بازی می‌کند.

با توجه به تاثیری که آنها در اسپانیا داشتند، برای اولین بار جابه‌جایی این بازیکنان همان‌قدر که دلایل فوتبالی داشت، با انگیزه‌های تجاری نیز همراه بود.

راب پیلگریم، مدیر بخش ورزش شرکت متا در اروپا و خاورمیانه و آفریقا، می‌گوید: «برند بکام درها را به روی احتمالات گشود و این دو نفر آن درها را از پاشنه درآوردند.»

مینا رزوکی، کارشناس فوتبال ایتالیا، هم عقیده دارد: «شما فقط پیشرفت ورزشی را نمی‌خرید، بلکه یک اقتصاد کامل را که حول یک نفر می‌چرخد، خریداری می‌کنید.»

اعداد و ارقام نجومی هستند و رقابت همچنان ادامه دارد.

در سال ۲۰۱۸ رونالدو به یوونتوس می‌پیوندد و در ۲۴ ساعت اول ۵۲۰ هزار پیراهن می‌فروشد. در سال ۲۰۲۱ مسی به پاریس می‌رود و تنها در هفت دقیقه ۱۵۰ هزار پیراهن با اسم او فروخته می‌شود.

منچستریونایتد در سال ۲۰۲۱ دوباره از رونالدو استقبال می‌کند و مجموع فروش پیراهن او در یونایتد (۱۸۷ میلیون دلار) تقریبا دو برابر فروش پیراهن مسی در پاری‌سن‌ژرمن است.

در اینستاگرام، رونالدو نزدیک به ۷۰۰ میلیون دنبال‌کننده و مسی ۵۰۰ میلیون دنبال‌کننده دارد. محبوب‌ترین عکس تاریخ این پلت‌فرم، تصویر این بازیکن آرژانتینی است که جام جهانی را بالای سر برده و بیش از ۷۵ میلیون لایک گرفته است.

از نظر مالی، دست‌کم طبق گزارش منابع رسمی، رونالدو در جایگاه نخست قرار دارد. این ستاره پرتغالی برای چهارمین بار پیاپی با مجموع درآمد ۳۰۰ میلیون دلار، در صدر فهرست ثروتمندان مجله فوربز به عنوان پردرآمدترین ورزشکار جهان قرار گرفته است. مسی با ۱۴۰ میلیون دلار در رتبه سوم این فهرست است.

رقابت میان این دو نفر با این واقعیت که در دو سوی رقابت برندهای ورزشی قرار دارند، بیشتر نمایان می‌شود؛ مسی با آدیداس و رونالدو با نایکی.

رابینسون می‌گوید: «آنها برندهای جهانی بزرگی شده‌اند و نکته شگفت‌انگیز این است که برای تبدیل شدن به بزرگ‌ترین مبلغان جهان، تقریبا نیازی به گفتن هیچ حرفی ندارند.»

برندها در سراسر جهان مبالغ بی‌سابقه‌ای را برای به خدمت گرفتن این ابرستاره‌ها هزینه کرده‌اند.

چه کسی می‌تواند تصویر نمادین پیش از جام جهانی ۲۰۲۲ قطر را فراموش کند که در آن هر دو فوتبالیست برای تبلیغ کمپین جدید یک طراح، روی یک چمدان لویی ویتون با هم شطرنج بازی می‌کردند.

ملانی روپ، از شرکت بازاریابی شبکه‌های اجتماعی گوت ایجنسی (Goat Agency)، می‌گوید: «این تصویر به عنوان عکسی که اینترنت را درنوردید شناخته می‌شود. این یک شاهکار تجاری بود که زمانبندی آن پیش از جام جهانی، آن را در سطح جهانی به یک اثر نمادین تبدیل کرد.»

بنابراین، به همان جایی برمی‌گردیم که شروع کردیم.

رابینسون می‌گوید: «دیگر قله‌ای نمانده است که مسی فتح نکرده باشد. او چیزی دارد که رونالدو ندارد: جام جهانی. حالا پرسش این است که آیا مسی برنده کل این دوران فوتبال شد؟»

البته باید به خاطر داشت که این داستان هنوز تمام نشده است و با احتمال رویارویی آرژانتین و پرتغال در مراحل نهایی جام جهانی امسال، شاید پرده آخر این نمایش در راه باشد.