جام جهانی ۲۰۲۶: چهره‌های جدید و تیم‌هایی که سال‌ها غایب بودند

جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶، صحنه نواخته شدن سرود ملی کشورهایی خواهد بود که با وجود داشتن تیم‌های فوتبال پرآوازه، سال‌های سال و حتی در بعضی موارد بیش از نیم قرن در صعود به این رقابت‌ها ناکام مانده بودند.

برخی از این تیم‌ها پیش‌تر نتایج درخشانی در جام جهانی گرفته و به مراحل پایانی راه یافته بودند اما سختی مسابقات انتخابی و رقابت فشرده، به‌ویژه در اروپا، آن‌ها را از رسیدن به بزرگ‌ترین رقابت فوتبال جهان بازداشته بود.

در همین حال، تیم‌های دیگری هم توانسته‌اند برای نخستین بار به جام جهانی راه یابند و فصل جدیدی را در تاریخ فوتبال خود رقم بزنند. در میان این تیم‌ها، نام کم‌جمعیت‌ترین کشور دنیا هم به چشم می‌خورد.

پنجاه و دو سال انتظار

جمهوری دموکراتیک کنگو آخرین بار در سال ۱۹۷۴ میلادی با نام زئیر در جام جهانی آلمان غربی حضور داشت و در آن دوره با سه شکست در برابر اسکاتلند، یوگسلاوی و برزیل حذف شد.

حالا بعد از ۵۲ سال، این تیم آفریقایی با طی مسیری دشوار در مسابقات انتخابی بلیت صعود خود را به دست آورده است. آن‌ها با پیروزی یک بر صفر مقابل جامائیکا در پلی‌آف مقدماتی جام جهانی راه یافتند، آن هم با تک‌گلی که در وقت اضافه و در دقیقه ۱۰۰ زده شد.

تیم ملی هائیتی نیز شرایط مشابهی دارد. آن‌ها هم مثل کنگو بعد از ۵۲ سال در جام جهانی حاضر می‌شوند. این موفقیت در حالی به دست آمد که هائیتی به دلیل ناآرامی‌های امنیتی در کشور، ناچار شد تمامی بازی‌های خانگی‌اش را در زمین‌های بی‌طرف برگزار کند.

هائیتی با وجود همه پیش‌بینی‌ها، در دیدار پایانی گروه سوم از دور سوم مسابقات انتخابی کونکاکاف با نتیجه دو بر صفر نیکاراگوئه را شکست داد و صعودش به مرحله نهایی را قطعی کرد.

این تیم در نخستین حضورش در جام جهانی که همان سال ۱۹۷۴ بود ، تمام بازی‌های مرحله گروهی را به ایتالیا، آرژانتین و لهستان واگذار کرده بود.

در کنار کنگو و هائیتی، نام عراق هم به چشم می‌خورد. تیمی که پس از چهار دهه به جام جهانی بازمی‌گردد. «شیرهای بین‌النهرین» با پیروزی دو بر یک مقابل بولیوی در مکزیک در پلی‌آف مقدماتی جام جهانی به مرحله نهایی این رقابت‌ها صعود کردند. در همان کشوری که نخستین و تنها حضور خود در جام جهانی در سال ۱۹۸۶ را تجربه کرده بودند.

عراق هر چند در سال‌های اخیر در سطح قاره‌ای و بازی‌های المپیک به موفقیت‌های قاب توجهی دست یافته، اما مسیر این کشور برای دومین حضور خود در جام جهانی چندان هموار نبود.

حضور عراق در جام جهانی به سال ۱۹۸۶ بازمی‌گردد؛ دوره‌ای که پس از سه شکست در برابر اروگوئه، بلژیک و مکزیک، در همان مرحله گروهی از مسابقات خداحافظی کرد.

شش ناکامی پی‌درپی

چندین تیم مطرح اروپایی هم پس از جام جهانی ۱۹۹۸ فرانسه، با تحمل ناکامی‌های پیاپی از رسیدن به جام جهانی باز ماندند، تا اینکه سرانجام پس از نزدیک به ۳۰ سال، با جام جهانی آمریکای شمالی به این رقابت‌ها باز‌می‌گردند.

از جمله این تیم‌ها، نروژ است که در مسابقات انتخابی پارسال اروپا عملکردی رویایی داشت. آن‌ها با در هم کوبیدن حریفان در گروه نهم و غلبه بر ایتالیا (قهرمان چهار دوره جهان) در دو دیدار رفت و برگشت با نتیجه ۷-۱ در مجموع، صدرنشین گروه خود شد. هم‌بازی‌های ارلینگ هالند در این بازی‌ها ۳۷ گل زدند که ۱۶ گل را مهاجم درخشان منچسترسیتی زد.

هالند، بهترین گلزن تاریخ نروژ، در چهارمین صعود این تیم به جام جهانی و بازگشت به این رقابت‌ها پس از سه دهه نقشی تعیین‌کننده داشت.

نروژ در جام جهانی فرانسه موفق شد پس از پیروزی غیرمنتظره در برابر برزیل مدافع قهرمانی و دو تساوی با اسکاتلند و مراکش، از مرحله گروهی صعود کند. این تیم در مرحله یک‌هشتم نهایی با اختلافی اندک به ایتالیا باخت. جام جهانی ۱۹۹۸ فرانسه، بهترین عملکرد در تاریخ این تیم به شمار می‌رود.

تیم ملی اسکاتلند در دهه‌های ۷۰ و ۹۰ میلادی پای ثابت جام جهانی بود و از هفت دوره مسابقات، شش دوره به جام جهانی رسید اما پس از جام جهانی فرانسه، شش ناکامی پیاپی را تجربه کرد.

این غیبت تلخ در ۱۸ نوامبر ۲۰۲۵ با پیروزی حیرت‌آور و دراماتیک ۴ بر ۲ در برابر دانمارک پایان یافت تا اسکاتلند نهمین حضور خود در جام جهانی را تجربه کند.

اتریش نیز مانند نروژ و اسکاتلند به دوران غیبت طولانی خود در جام جهانی پایان داد تا هشتمین حضورش در این مسابقات را تجربه کند.

تیم ملی اتریش که در جام جهانی ۱۹۵۴ سوئیس سوم شد، روز ۱۸ نوامبر ۲۰۲۵ با تساوی یک بر یک خانگی در برابر بوسنی‌ و هرزگوین، صدرنشین گروه شد و به جام جهانی رسید.

ترکیه نیز که در دو دهه گذشته موفق به صعود به مرحله نهایی جام جهانی نشده بود، به انتظار ۲۴ ساله‌اش پایان داد. آن‌ها با پیروزی یک بر صفر برابر کوزوو در آخرین دیدار پلی‌آف مقدماتی جام جهانی اروپا، حضور در جام جهانی را قطعی کردند.

ترکیه برای نخستین بار از سال ۲۰۰۲ به بزرگ‌ترین صحنه فوتبالی بازگشته است. آن‌ها با کسب مقام سوم در جام جهانی کره جنوبی و ژاپن، بهترین دستاورد تاریخ خود را ثبت کردند. جام جهانی ۲۰۲۶ سومین حضور ترکیه در جام جهانی خواهد بود.

تیم ملی جمهوری چک نیز برای نخستین بار پس از جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان، با دو پیروزی پیاپی در ضربات پنالتی مقابل جمهوری ایرلند و دانمارک در پلی‌آف مقدماتی جام جهانی اروپا، سهمیه مرحله نهایی این مسابقات را کسب کرد.

جام جهانی ۲۰۲۶، دهمین حضور جمهوری چک در این مسابقات خواهد بود. این تیم البته بهترین دستاوردهای خود در تاریخ جام جهانی را قبل از جدایی از اسلواکی با نام تیم ملی چکسلواکی به ثبت رسانده است. این تیم که بین سال‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۹۴ با این نام رقابت می‌کرد، در جام‌های جهانی ۱۹۳۴ ایتالیا و ۱۹۶۲ شیلی، نایب‌ قهرمان جهان شد.

خارج از قاره اروپا، تیم‌های پاراگوئه، آفریقای جنوبی و نیوزیلند خود را برای نخستین حضور در جام جهانی از سال ۲۰۱۰ آماده می‌کنند.

پاراگوئه پس از ناکامی در صعود به سه دوره اخیر، نهمین حضور خود در جام جهانی را تجربه خواهد کرد. آفریقای جنوبی هم برای اولین بار از سال ۲۰۱۰ که میزبان جام جهانی بود، به این مسابقات باز می‌گردد. آن‌ها پیش از آن در سال‌های ۱۹۹۸ و۲۰۰۲ هم به این رقابت‌ها راه یافته بودند. نیوزیلند نیز پس از ۱۹۸۲ و ۲۰۱۰، برای سومین بار در جام جهانی حاضر می‌شود.

کم‌جمعیت‌ترین کشور حاضر در جام جهانی

از سوی دیگر بعضی از تیم‌ها هم برای اولین بار در تاریخ خود به جام جهانی راه یافته‌اند.

تیم ملی اردن نزدیک به ۴۰ سال پس ازاولین تلاش خود در مسابقات انتخابی آسیا، سرانجام موفق شد به مرحله نهایی راه یابد. «النشامی» (لقب تیم اردن به معنای دلیرمردان) با صعود به جام جهانی، زنجیره موفقیت‌های خود را پس از کسب مقام نایب‌قهرمانی در جام ملت‌های آسیا و جام کشورهای عربی تکمیل کرد.

علاوه بر اردن، ازبکستان دیگر تیم آسیایی است که سرانجام پس از سال‌ها تلاش به رویای خود دست یافت. تیمی که سه دهه و نیم پس از استقلال و بعد از هفت تلاش ناموفق، از جمله دو شکست تلخ در مرحله پایانی مسابقات انتخابی قاره‌ای، توانست به جام جهانی صعود کرد.

تیم ملی ازبکستان معروف به «گرگ‌های سفید»، اولین تیم از آسیای مرکزی است که به جام جهانی راه می‌یابد.

در آفریقا، تیم ملی کیپ ورد با پشت سر گذاشتن تیم مطرحی همچون کامرون به مرحله نهایی صعود کرد و افتخاری تاریخی را برای این مجمع‌الجزایر به ثبت رساند. کشوری که جمعیتش کمتر از ۶۰۰ هزار نفر است و مساحتش از ۴ هزار کیلومتر مربع فراتر نمی‌رود.

با این حال، کوراسائو با جمعیتی اندکی بیش از ۱۵۰ هزار نفر و مساحتی نزدیک به ۴۴۳ کیلومتر مربع، کوچک‌ترین کشوری است که به این رویداد جهانی راه یافته است. این رکورد را پیش از این ایسلند در جام جهانی ۲۰۱۸ در اختیار داشت.

با توجه به غیبت کانادا، مکزیک و آمریکا در مسابقات انتخابی کونکاکاف، مسیر صعود برای تیم‌های دیگر خیلی آسان‌ترشد و کوراسائو هم از این فرصت به بهترین شکل بهره برد. صعود این تیم بازتابی گسترده‌ در منطقه دریای کارائیب و سراسر حوزه کونکاکاف داشت.