بهتر از «پل اختاپوس»؛ اقتصاددان آلمانی که قهرمان سه دوره اخیر جام جهانی را درست پیش‌بینی کرده، چه می‌گوید؟

وقتی پل، اختاپوس معروف، همه نتایج آلمان در جام جهانی فوتبال ۲۰۱۰ آفریقای جنوبی را درست پیش‌بینی کرد، در سراسر جهان به‌عنوان یک پیشگو مورد ستایش قرار گرفت.

از آن زمان، یواخیم کلمنت، اقتصاددان آلمانی، با استفاده از یک مدل پیچیده پیش‌بینی، از پل پیشی گرفته و از سال ۲۰۱۴ تمام قهرمانان جام جهانی را درست پیش‌بینی کرده است.

بر اساس این مدل، اگر هلند در ماه ژوئیه جام قهرمانی را بالای سر ببرد، چهارمین پیش‌بینی درست آماری یواخیم کلمنت رقم خواهد خورد.

مدل او علاوه بر پیش‌بینی قهرمان، روند مسابقات ۴۸ تیمی را نیز ترسیم می‌کند.

طبق این مدل ژاپن در مرحله دوم به شکلی غافلگیرکننده برزیل را شکست خواهد داد و اسکاتلند نیز در همان مرحله مقابل کره جنوبی حذف می‌شود.

این پیش‌بینی همچنین می‌گوید که انگلیس به نیمه‌نهایی می‌رسد و پرتغال، ۲۰ سال پس از حذف انگلیس در سال ۲۰۰۶، بار دیگر انگلیسی‌ها را به خانه می‌فرستد.

برای یواخیم کلمنت، که خود را «بدبین» می‌داند و یک دهه است در بریتانیا زندگی می‌کند، هدف این پروژه هرگز جلوگیری از ناامیدی یا کسب درآمد از شرط‌ بندی نبوده است.

او می‌خواست نشان دهد تلاش برای پیش‌بینی نتایج تا چه اندازه می‌تواند مضحک باشد: «این کار در ابتدا فقط تمرینی بود برای این که به جهان نشان دهم اقتصاددان‌هایی که معتقدند، می‌توانند چیزهایی را پیش‌بینی کنند، در واقع هیچ درکی ندارند که چقدر مغرورند.»

«این حالا تبدیل شده به تمرینی درباره این که اگر به اندازه کافی خوش‌شانس باشید، مردم در نهایت باور می‌کنند که شما یک مرشد و پیشگو هستید. مردم فکر می‌کنند این مدل شکست‌ناپذیر است.»

پس از آن‌ که نخستین پیش‌بینی او درست از کار درآمد و کشورش آلمان، قهرمان جام جهانی ۲۰۱۴ شد، یواخیم کلمنت تصور می‌کرد اگر دوباره همین محاسبات را در سال ۲۰۱۸ انجام دهد، ثابت خواهد شد که همه‌ چیز صرفا تصادفی بوده است.

اما او دوباره قهرمانی فرانسه در سال ۲۰۱۸ و سپس آرژانتین در سال ۲۰۲۲ را نیز درست پیش‌بینی کرد.

او می‌گوید: «چون سه بار پیاپی درست پیش‌بینی کردم، حالا مردم فکر می‌کنند این مدل شکست‌ناپذیر است و واضح است که این بار هم باید درست از آب دربیاید.»

درست است که موفقیت در جام جهانی تا حدی به عوامل «سیستمی» شناخته‌شده‌ بستگی دارد؛ عواملی مانند جمعیت یک کشور، ثروت، آب ‌و هوا یا رتبه‌بندی فیفا.

اما یواخیم کلمنت از خوانندگان پیش‌بینی‌هایش که با هر موفقیت محبوب‌تر می‌شود، می‌خواهد محتاط باشند، زیرا این عوامل فقط بخشی از داستان را توضیح می‌دهند: «۵۰ درصد بقیه شانس است.»

«هر مسابقه، به‌ویژه زمانی که تیم‌های بسیار قدرتمند و نزدیک به هم از نظر کیفیت و مهارت روبه‌روی هم قرار می‌گیرند، تا حد زیادی به شرایط همان روز، تصمیم داور یا یک خوش‌شانسی بستگی دارد. مثلا این‌ که توپ به تیر دروازه بخورد یا وارد دروازه شود. چنین چیزهایی کاملا غیرقابل پیش‌بینی هستند.»

«یک حواس‌پرتی کوچک از همه چیزهای منفی»

هرچه مسابقات نزدیک‌تر می‌شود، مدل یواخیم کلمنت بیشتر به سوی سرگرمی و فاصله گرفتن از کار روزمره‌اش می‌رود: «به‌ویژه در سال ۲۰۲۶، با این همه بحران، جنگ و اتفاقاتی که در جریان است، این چیزی است که به من حس خوبی می‌دهد و امیدوارم به خوانندگان هم حس خوبی بدهد و کمی آن‌ها را از همه چیزهای منفی دنیا دور کند.»

اما با هر پیش‌بینی درست، فشار بر کلمنت که به‌عنوان استراتژیست در بانک سرمایه‌گذاری پنمور لیبروم کار می‌کند، بیشتر می‌شود.

در محل کار، اقتصاددان‌های دیگر از او می‌پرسند مثلا مصدومیت رباط صلیبی ژاوی سیمونز، هافبک هلندی تیم تاتنهام، چه تاثیری بر مدل او خواهد گذاشت.

با وجود هشدارهای مداومش درباره میزان قابل اعتماد بودن این پیش‌بینی‌ها، آقای کلمنت خود را برای آغاز مسابقات در ماه ژوئن آماده می‌کند: «چند نفر از همکارانم بعد از انتشار پیش‌بینی من، روی قهرمانی هلند مقداری پول شرط‌ بندی کرده‌اند. بنابراین اگر هلند از جام جهانی حذف شود، فکر می‌کنم روز بعدش مجبورم از خانه کار کنم.»