درگیری میان اسرائیل و حزب‌الله؛ داده‌های ماهواره‌ای از خسارت‌های وارده به لبنان چه می‌‌گوید؟

داده‌های ماهواره‌ای راداری که بی‌بی‌سی به آن دسترسی یافته است نشان می‌‌دهد که در نتیجه تشدید حملات هوایی اسرائیل، میزان آسیبی که به ساختمان‌ها در لبنان در مدت دو هفته وارد آمده بیش از خسارت‌های یک سال گذشته بوده است.

بر اساس این اطلاعات ماهواره‌ای به نظر می‌رسد که در فاصله دوم تا ۱۴ اکتبر ۲۰۲۴ (۱۱ تا ۲۳ مهر ۱۴۰۳) بیش از سه هزار و ۶۰۰ ساختمان در بیروت آسیب دیده یا تخریب شده‌‌اند. این تعداد ۵۴ درصد کل آسیب‌های ناشی از درگیری میان اسرائیل و حزب‌الله را تشکیل می‌دهد. این درگیری‌ها یک روز بعد از حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل آغاز شد.

داده های مربوط به خسارات وارد آمده، توسط کوری شر از دانشگاه سیتی نیویورک و جمون ون دن هوک از دانشگاه ایالتی اورگان جمع آوری شده است. آنها تصاویر ماهواره ای راداری را برای پی بردن به تغییرات ناگهانی در ارتفاع یا شکل ساختمان‌ها که نشان دهنده آسیب است، مقایسه کردند.

ویم زویننبورگ، کارشناس محیط زیست از سازمان «پکس»، که داده‌های رادار مبتنی بر ماهواره را بررسی کرده است، در مورد تأثیر بمباران اسرائیل هشدار می‌دهد.

او گفت: «به نظر می‌رسد که عملیات نظامی اسرائیل در حال ایجاد یک 'منطقه مرده' در جنوب لبنان برای بیرون راندن جمعیت است و با این کار، به قیمت از دست رفتن جمعیت غیرنظامی، احیای مواضع حزب الله را دشوار می‌کند.»

درگیری‌ بین اسرائیل و حزب‌الله پس از آن آغاز شد که این گروه شبه نظامی لبنانی در۸ اکتبر ۲۰۲۳، یک روز پس از حمله مرگبار متحدش حماس به جنوب اسرائیل شروع به شلیک موشک به شمال اسرائیل در حمایت از فلسطینی‌ها کرد.

اسرائیل در ۳۰ سپتامبر عملیات خود را به طور قابل توجهی شدت بخشید و به جنوب لبنان حمله کرد تا تسلیحات و زیرساخت‌های حزب‌الله را در «حمله‌های محدود، محلی و هدفمند» نابود کند.

عکس‌های ماهواره‌ای، تصاویر راداری و اسناد نظامی نشان می‌دهد که بمباران اخیر اسرائیل در لبنان بر منطقه مرزی جنوبی متمرکز شده است. این بمباران به مناطق مرکزی و شمالی از جمله دره بقاع و حومه جنوبی بیروت گسترش یافته است.

ارتش اسرائیل اعلام کرد هزاران هدف متعلق به حزب الله را در سراسر لبنان از جمله بیروت، پایتخت این کشور هدف قرار داده است.

بیشتر حملات حومه جنوبی بیروت، ضاحیه، را هدف گرفته که محل زندگی هزاران غیرنظامی است. ارتش اسرائیل مدعی است که این منطقه مقر فرماندهی حزب الله است.

در ۲۷ سپتامبر، مجموعه‌ای از حملات اسرائیل به ساختمان‌های این منطقه باعث کشته شدن حسن نصرالله، رهبر حزب‌الله شد.

درگیری‌های فرامرزی

داده‌های ارائه شده توسط سازمان غیرانتفاعی «پروژه داده‌های مکان و رویداد درگیری‌های مسلحانه» (آکلد) مستقر در ایالات متحده که توسط بی‌بی‌سی تحلیل‌ شده نشان می‌دهد که حداقل دو هزار و ۷۰۰ حمله توسط ارتش اسرائیل به مناطق لبنان از ۱ سپتامبر تا ۱۱ اکتبر ۲۰۲۴ (۱۱ شهریور تا ۲۰ مهر ۱۴۰۳) انجام شده است. این حملات عمدتاً بر مناطق مرزی در جنوب لبنان متمرکز شده‌اند ولی به نواحی شمالی و مرکزی نیز گسترش یافته است.

بر اساس گزارش آکلد، حزب الله در همین بازه زمانی حدود ۵۴۰ حمله علیه اسرائیل انجام داده است. هر حمله حزب الله می‌تواند شامل رگباری از راکت، موشک و پهپاد باشد.

ارتش اسرائیل می‌گوید حملات هوایی در لبنان زیرساخت‌های حزب الله را هدف قرار می‌دهد و اضافه می‌کند که قصد دارد از بازگشت امن ده‌ها هزار نفر از ساکنان مناطق مرزی اسرائیل که به دلیل حملات گروه مورد حمایت ایران آواره شده‌اند، اطمینان حاصل کند.

به دلیل حملات تقریباً روزانه حزب الله حدود ۶۰ هزار نفر از ساکنان شمال اسرائیل از این منطقه خارج شده‌اند. اما برخی راکت‌های شلیک شده از مناطق مرزی فراتر رفته و به خانه‌های نزدیک شهر ساحلی حیفا آسیب رسانده است.

بر اساس تحلیل بی‌بی‌سی از آخرین داده‌های ماهانه جمع‌آوری‌ شده توسط آکلد، بسیاری از حملات هوایی اسرائیل شهر صور، دره بقاع و بیروت پایتخت لبنان را هدف قرار دادند.

دولت لبنان می گوید بیش از یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر در داخل کشور آواره شده‌اند، در حالی که نجیب میقاتی، نخست وزیر لبنان نسبت به «گسترده‌ترین آوارگی» مردم در تاریخ این کشور هشدار داد.

ارتش اسرائیل دستور تخلیه ساکنان سراسر این کشور از جمله مناطقی در بیروت را صادر کرده است.

در جنوب، ارتش به ساکنان چندین روستا دستور داد که خانه‌های خود را ترک کنند و «فوراً به سمت شمال رودخانه اولی بروند» که در حدود ۵۰ کیلومتری از مرز اسرائیل به ساحل می‌رسد.

گابریل کارلسون، مدیر خاورمیانه در صلیب سرخ بریتانیا در بیروت، به بی‌بی‌سی گفت: «این یک فاجعه انسانی است.»

او گفت که سرپناه کافی برای اسکان این همه مهاجر وجود ندارد.

آقای کارلسون افزود: «من کودکانی را دیدم که در خیابان ها خوابیده بودند.»

مقامات لبنانی می‌گویند که دست کم دو هزار و ۳۵۰ نفر در حملات اسرائیل کشته و بیش از ۱۰ هزار نفر زخمی شده‌اند. وزیر بهداشت لبنان گفته است که بسیاری از تلفات غیرنظامیان بودند.

آموس یادلین، رئیس سابق اطلاعات نظامی اسرائیل به بی‌بی‌سی گفت: «خسارات جانبی در جنگ اجتناب‌ناپذیر است».

این ژنرال بازنشسته، حزب الله را مسئول جنگ دانست و مدعی شد که حمله زمینی اسرائیل این گروه را از مناطق مرزی خارج خواهد کرد.

با این حال، زویننبورگ، از سازمان «پکس» نسبت به تأثیر عملیات نظامی اسرائیل بر غیرنظامیان و مناطق پرجمعیت هشدار داده است.

وی با اشاره به حملات هوایی اسرائیل گفت: «شعاع انفجار شدید منجر به کشته و مجروح شدن غیرنظامیان می‌شود».

وی افزود: «داده‌های منبع باز همراه با تصاویر ماهواره‌ای نشان داد که زیرساخت‌های غیرنظامی مانند کانال‌های آبیاری، پمپ بنزین‌ها و شبکه‌های برق آسیب دیده‌اند که وضعیت انسانی را بدتر می‌کند».

همکاری در تهیه گزارش: پل کوزیاک و ماریا راشد