جنگ تعرفه‌ها؛ چین با «قطارهای نقره‌ای» بازنشستگان با ترامپ مقابله می‌‌کند

پکن اصرار دارد که در برابر تعرفه‌های دونالد ترامپ بر کالاهای چینی تسلیم نخواهد شد و می‌کوشد تا به همگان اطمینان دهد که چین کشوری قدرتمند با اقتصادی مقاوم است که توان عبور از این بحران تازه را دارد.

اما مسئولان چینی اذعان کرده‌اند که جنگ تجاری رو به گسترش با آمریکا احتمالاً پیامدهای اقتصادی ناخوشایندی به همراه خواهد داشت.

یکی از راهکارهای پیش‌روی سیاست‌گذاران چینی این است که با افزایش مصرف داخلی، کاهش درآمد حاصل از صادرات را جبران کنند.

چین جمعیت عظیمی دارد و اگر مردم این کشور شروع به خرید بیشتر کنند، شرکت‌های داخلی می‌توانند با اتکا به بازار داخلی، وابستگی خود به صادرات را کاهش دهند.

یکی از گروه‌های کلیدی که دولت روی آن‌ها حساب باز کرده، بازنشستگانی هستند که احتمالا ده‌ها سال درآمدشان را پس‌انداز کرده‌اند.

حالا دولت از آن‌ها می‌خواهد که بخشی از این پس‌انداز را - به خاطر منافع کشورشان - خرج کنند.

و طرح‌هایی نظیر «قطارهای نقره‌ای» که ویژه مسافران سالمند طراحی شده‌اند، دقیقاً برای تحقق همین هدف راه‌اندازی شده‌اند.

در قطار «استار اکسپرس»، نوشیدنی‌های الکلی سرو می‌شود، میکروفون کارائوکه (هم‌خوانی با ترانه‌ها) بین مسافران دست به دست می‌چرخد و بازنشستگان در حالی که از استان یون‌نان می‌گذرند، به تفریح مشغول‌اند.

مردم با ولع غاز بریان با پیک‌های بایجو، نوعی نوشیدنی الکلی سفید چینی، می‌خورند.

دانیل لینگ، مردی ۶۶ ساله که همراه جمعی از دوستان بازنشسته یا نیمه‌بازنشسته‌اش سفر می‌کند، می‌گوید: «تمام این سال‌ها زحمت کشیدیم و کار کردیم.»

«در این سن باید بدانیم چه چیزی اهمیت دارد – و آن، لذت واقعی از زندگی است.»

هدف این طرح تبدیل یک مشکل اقتصادی به راه‌حلی اقتصادی است؛ فراهم کردن راهی لذت‌بخش برای سالمندان تا بیشتر خرج کنند.

خانواده‌ها به دلیل نبود امنیت مالی، به اندازه کافی خرج نمی‌کنند. بحران در بازار مسکن ارزش خانه‌شان را که بزرگ‌ترین دارایی‌شان است پایین آورده و نرخ رو به رشد بیکاری هم آن‌ها را نسبت به آینده شغلی‌شان مردد کرده است.

به همه این‌ها باید کاهش نرخ زاد و ولد و رو به پیری رفتن جمعیت و افزایش نسبت تعداد بازنشستگان به کل جامعه را هم اضافه کرد، که در نتیجه آن، حمایت اقتصادی از بازنشستگان برای اقتصاد هر سال سخت‌تر می‌شود.

اما مزیتی که بازنشستگان دارند این است که هم وقت دارند و هم توان مالی برای خرج کردن.

قرار است فرصت‌های بیشتری برای خرج کردن برای آن‌ها فراهم شود. بازنشستگان با قطارهای ویژه به مکان‌هایی برده می‌شوند که معمولاً به آن‌ها سفر نمی‌کردند؛ بخش‌هایی دورافتاده‌تر و کمتر توسعه‌یافته در کشور که برای احیا به تزریق مالی نیاز دارند.

به گفته دکتر هوانگ هوانگ پژوهشگر آکادمی گردشگری چین، که آثار احتمالی این طرح را بررسی می‌کند: «قطارهای نقره‌ای بیشتر در مناطق روستایی توسعه‌نیافته یا شهرهای کوچکی که با مشکلات اقتصادی مواجه‌اند، توقف خواهند داشت.»

«بازنشستگان در قطار محصولات مختلفی مصرف می‌کنند، اما وقتی به ایستگاه می‌رسند، از جاذبه‌های گردشگری و روستاهای سنتی نیز بازدید خواهند کرد.»

در بایشا، مسافران در کنار دکه‌های خیابانی ساده‌ای توقف می‌کنند که پایین خانه‌های قدیمی دوطبقه چوبی قرار دارند که مردم اقلیت قومی «ناشی» (Naxi) آن‌ها را ساخته‌اند.

یکی از مسافران به سمت فروشنده‌ای می‌رود که گوشت غَژگاو کبابی می‌فروشد. کباب‌ها خوش‌طعم به نظر می‌رسند و او کیسه‌ای پر از آن‌ها می‌خرد. شوهر فروشنده که در همان دکه کار می‌کند، می‌گوید این کسب و کار، تنها یک سال است که راه افتاده و برای ادامه حیات به مشتریان غیربومی وابسته‌اند.

در امتداد این خیابان، خوراکی‌هایی مثل سیب‌زمینی با سس تند، کباب بره، آب پرتقال تازه و لباس‌های سنتی قوم «ناشی» به فروش می‌رسد.

در این منطقه، سطح درآمد پایین است و اغلب جوانان به ‌محض رسیدن به یک سن مشخص، اینجا را ترک می‌کنند؛ چون تقریباً هیچ فرصت شغلی‌ برایشان وجود ندارد.

رسیدن به این منطقه هم برای خیلی از بازنشستگان آسان نیست، اما قطارهای نقره‌ای این امکان را فراهم کرده‌اند: سوار و پیاده شدن آسان، حضور کارکنانی برای کمک و حتی خدمات پزشکی در صورت نیاز.

شی لی‌لی، ۶۹ ساله، که با نوه‌اش سفر می‌کند، می‌گوید حس ماجراجویی دوران جوانی‌اش دوباره زنده شده: «جوان که بودم، عاشق ماجراجویی و کشف مکان‌های جدید به تنهایی بودم. حالا که سنم بالا رفته، خانواده‌ام هستند که همراهی‌ام می‌کنند.»

در پایان سال گذشته، ۲۲ درصد از جمعیت چین بالای ۶۰ سال داشتند، یعنی بیش از ۳۱۰ میلیون نفر.

بنابراین، حتی اگر تنها بخش کوچکی از بازنشستگان چینی از «قطارهای نقره‌ای» استفاده کنند، می‌تواند به فروش میلیون‌ها بلیت منجر شود. مسئولان راه‌آهن چین اعلام کرده‌اند که قصد دارند در سه سال آینده ۱۰۰ مسیر را فعال کنند.

این‌گونه سفرها به‌تنهایی مشکل بزرگ چین در زمینه مصرف پایین را حل نمی‌کنند. اما اقتصاددانان معتقدند این اقدامات گامی در مسیر درست است.

دکتر هوانگ می‌گوید سالمندان نسل امروز در مقایسه با نسل‌های گذشته میل بیشتری به سفر دارند و این مسئله «ظرفیت عظیمی» ایجاد می‌کند.

«از آن‌جایی که سالمند شدن جمعیت چین دیگر به یک واقعیت بلندمدت تبدیل شده و بعید است برگشت‌پذیر باشد، باید فرصت‌های بیشتری از دل آن بیرون بکشیم، نه اینکه همیشه آن را یک معضل تلقی کنیم.»

سوار بر قطار، ماجراجویان نقره‌ای آماده‌اند که استراحت کنند و با آرامش و این حس خوب بخوابند که سفر بزرگ امروزشان - لااقل تا حدی - به سود همه بوده است.

و حالا به سمت شهر بعدی حرکت می‌کنند.