احضار سرپرست سفارتخانه طالبان در تهران و عذرخواهی نماینده‌ای که هنگام سرود ملی ایران برنخاست

وزارت خارجه ایران یک روز پس از برنخاستن نماینده طالبان هنگام پخش سرود ملی ایران در همایشی در تهران، سرپرست حکومت طالبان در سفارتخانه افغانستان را احضار کرد. مقام حکومت طالبان هم برای برنخاستن هنگام پخش سرود ملی از مردم ایران عذرخواهی کرده است.

عزیزالرحمان منصور، معاون وزارت ارشاد، حج و اوقاف طالبان ۲۹ سنبله/ شهریور در همایش وحدت اسلامی در تهران هنگام پخش سرود ملی برنخاسته بود و این اقدام او جنجالی شد.

خبرگزاری‌ها در ایران گزارش داده‌اند که رئیس اداره دوم آسیای جنوبی وزارت امور خارجه، ضمن «تقبیح این اقدام خلاف عرف دیپلماتیک، مراتب اعتراض شدید جمهوری اسلامی ایران را در این خصوص اعلام داشت.»

در گزارش خبرگزاری مهر آمده است که سرپرست سفارت افغانستان «ضمن تاکید بر احترام ویژه کشورش برای جمهوری اسلامی ایران، تاکید کرد اقدام یادشده، عملی شخصی بوده و به هیچ وجه منعکس کننده نظر کشور متبوعش نیست.»

این حرکت او پیشتر با انتقاد نماینده ویژه ایران در کابل و واکنش‌‌های گسترده چهره‌ها و کاربران در شبکه‌های اجتماعی روبه رو شد.

او امروز در ویدیویی که خبرگزاری تقریب منتشر کرد، می‌گوید: «در کشور ما که ترانه خوانده می‌شود ما می‌نشینیم. من بر اساس عرف کشورمان عمل کردم… ایران رفیق ما است. اگردل مردم آزرده باشد، من عذر می‌خواهم. ایران کشور دوست ماست.»

سی‌وهشتمین همایش بین‌المللی وحدت اسلامی در تهران روز پنجشنبه، ۲۹ شهریور، با حضور مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران برگزار شد. در تصاویر منتشر شده از این همایش دیده می‌شود که دو نماینده طالبان از ایستادن به احترام سرود ملی ایران خودداری کرده بودند.

این اقدام نماینده حکومت طالبان در تهران مشابه رفتار سرکنسول طالبان در پیشاور دو روز قبل بود که خشم مقام‌های پاکستانی را برانگیخت.

کنسولگری طالبان در پیشاور دلیل این اقدام را وجود «موسیقی» در سرود ملی پاکستان اعلام کرد.

سرودهای ملی پاکستان و ایران هر دو به زبان فارسی هستند.

«بدنه اصلی مسلمانان با طالبان قصد وحدت ندارند»

این اقدام نماینده حکومت طالبان واکنش‌های گسترده را در میان شخصیت‌های سیاسی ایران به دنبال داشته است.

حسن کاظمی قمی، نماینده ویژه ایران برای افغانستان ساعاتی پس از این نشست در حساب خود در ایکس نوشت: «عدم احترام به اصول دیپلماتیک با بهانه ممنوعیت نواختن موسیقی از مبادی شریعت معنا و مصداقی ندارد، چه اگر این بود استماع را نیز شامل می‌گردید.»

محمد علی ابطحی، فعال سیاسی اصلاح‌‌طلب در یادداشتی در واکنش به این موضوع نوشته است: «بدنه اصلی مسلمانان در همه جا و منجمله در ایران با طالبان قصد وحدت ندارند. ‌برگزارکنندگان کنفرانس وحدت در تهران حق ندارند طالبان را در صف اول یا آخر این کنفرانس راه دهند.»

او افزوده است: «اهانت طالبان به سرود ملی پاکستان و ایران و برنخاستن نمایندگانشان، ریشه ایدئولوژیک دارد. وقتی می‌گوییم اندیشه طالبانی از هزاران سلاحی که در اختیار طالبان بود و هست خطرناکتر است، یعنی این. این تفکر متحجر که موسیقی را کلا حرام می‌داند، همراه خودش دین و زندگی مردم را در همه جا، نابود می‌کند.»

محسن تنابنده، بازیگر سینما و تلویزیون در واکنش به این رفتار نماینده طالبان در استوری حساب انستاگرام خود نوشته است، «نباید امثال این آدم اجازه حضور در مملکت را داشته باشند» و خواهان آن شده تا او بلافاصله از ایران بیرون شود.

محمد حسن آصفری، نماینده سابق مجلس ایران در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است: «هزینه هنگفت برای بلیط هواپیما، بهترین هتل در تهران، نماینده طالبان رسم میهمانی را رعایت نکرد.»

حسام‌الدین آشنا، مشاور رئیس جمهور در دولت حسن روحانی، نیز نوشت: «کافی بود دو یا حداکثر چهار نفر از عزیزان تیم حفاظت زیر بغل یا چهار دست و پا را بگیرند و ایشان را محترمانه به خارج از سالن هدایت کنند.»

پاکستان: رفتار دیپلمات طالبان احساسات مردم پاکستان را جریحه‌دار کرد

دو روز پیش نیز پاکستان اعتراض شدید خود را به مقامات افغانستان به دلیل «بی‌احترامی» به سرود ملی‌ این کشور ابلاغ کرد. این اعتراض به دیپلمات‌های طالبان بود که در زمان پخش سرود ملی پاکستان در یک مراسم، نشسته ماندند و از صندلی برنخاستند.

کنسولگری حکومت طالبان در پیشاور از این اقدام حافظ محب‌الله شاکر، سرپرست این کنسولگری دفاع و تصریح کرد که این تصمیم به دلیل وجود «موسیقی» در سرود ملی پاکستان بوده است.

در بیانیه رسمی این کنسولگری آمده است: «هیچ قصدی برای بی‌احترامی یا تحقیر سرود ملی پاکستان مد نظر نبوده است. سرکنسول به خاطر موسیقی سرود به پا نیستاد.»

دیروز ممتاز زهرا بلوچ، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان، اعلام کرد که توضیحات سرکنسول طالبان در خصوص برنخاستن هنگام پخش سرود ملی پاکستان قابل قبول نیست.

او گفت که رفتار این دیپلمات طالبان «احساسات مردم پاکستان را جریحه‌دار» کرده و اسلام‌آباد این اقدام را به‌شدت محکوم می‌کند. خانم بلوچ گفته که تصمیم نهایی بعدا اتخاذ خواهد شد و تأکید کرد که پاکستان حق اتخاذ اقدامات دیپلماتیک مناسب بر اساس اصول بین‌المللی را برای خود محفوظ می‌داند.

سرود ملی افغانستان با چه سرنوشت دچار شده است؟

این نخستین بار است که در مورد به پانخاستن نمایندگان و دیپلمات‌های طالبان در نشست‌های خارج از افغانستان در جریان پخش سرود ملی کشورها گزارش می‌شود.

بی‌بی‌سی فارسی موضع وزارت خارجه طالبان درباره موضوع برنخاستن هنگام پخش سرود ملی را از این وزارتخانه پرسیده است.

طالبان ده‌ها دیپلمات را به کشورهای پاکستان، ایران، چین، ازبکستان، قزاقستان، روسیه، قطر و امارات متحده عربی فرستاده‌اند. این کشورها سفارت‌های افغانستان را به نمایندگان طالبان سپرده‌اند.

امیرخان متقی، وزیر خارجه حکومت طالبان دیروز در نشست خبری همچنین برعلاوه گفت که نمایندگی‌های سیاسی افغانستان در ۳۰ کشور دیگر از حکومت طالبان «اطاعت» می‌کنند.

حکومت طالبان پس از بازگشت به قدرت در آگوست ۲۰۲۱، شنیدن و پخش هر نوع موسیقی در افغانستان را ممنوع کرده و آن را حرام می‌داند.

طالبان همچنین سرود ملی حکومت جمهوریت را لغو کرده و تنها اجازه پخش ترانه‌های بیشتر مذهبی را در رسانه‌های افغانستان داده است.

اما سرود ملی دولت پیشین افغانستان در مراسم‌های بین‌المللی که نمایندگان افغانستان و چه بسا گاهی نمایندگان طالبان در آن حضور دارند، همچنان به عنوان سرود ملی افغانستان پخش می‌شود و پرچم دولت پیشین نیز همچنان به عنوان پرچم ملی افغانستان از سوی بیشتر نهادهای بین‌المللی و کشورهای جهان به رسمیت شناخته می‌شود.