واکنش‌های جهانی به حملات اسرائیل؛ ترامپ: مشخص نیست که ایران پس از این، همچنان برنامه هسته‌ای داشته باشد

منتشر شده در
زمان مطالعه: ۸ دقیقه

حملات گسترده اسرائیل به مناطق مختلف ایران که از اولین ساعات بامداد جمعه به وقت محلی آغاز شد، واکنش‌های جهانی در پی داشت و به شدت بر بازارهای مالی جهان تاثیر گذاشت.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا که بارها مخالفتش را با جنگ دیگری در خاورمیانه مطرح کرده بود، این حملات را «موفقیت‌آمیز» توصیف کرد و از این موقعیت برای فشار بیشتر به ایران برای رسیدن به توافق هسته‌ای استفاده کرد.

دونالد ترامپ، در یک مصاحبه تلفنی با رویترز گفت که مشخص نیست که ایران پس از حملات اسرائیل همچنان برنامه هسته‌ای داشته باشد و افزود: «هیچکس نمی‌داند. ضربه بسیار ویرانگری بود.»

او به رویترز گفت که آمریکا همچنان مذاکرات هسته‌ای را برای روز یکشنبه برنامه‌ریزی کرده اما مطمئن نیست که آنها حاضر به مذاکره شوند.

او تاکید کرد که هنوز برای رسیدن به یک توافق برای ایران دیر نشده است.

آقای ترامپ در اظهارنظر دیگری گفت که به ایران ۶۰ روز فرصت داده بود که توافق حاصل شود و امروز [روز جمعه ۲۳ خرداد ماه/ ۱۳ ژوئن] روز شصت و یکم است. او افزود که هنوز هم فرصتی دیگر وجود دارد تا ایران توافق مورد نظر آمریکا را بپذیرد و جلوی وخیم‌تر شدن وضع گرفته شود.

آقای ترامپ ساعتی پیش از آن در نخستین واکنش به حمله اسرائیل به ایران گفته بود «ایران باید توافق کند، پیش از آن‌ که همه چیز از بین برود و باید آنچه روزی به عنوان امپراتوری ایران شناخته می‌شد را نجات دهد.»

او گفت «بارها به ایران فرصت دادم تا به توافق برسد.»

آقای ترامپ گفت «به ایران گفتم توافق کند، اما مهم نیست چقدر تلاش کردند یا چقدر به نتیجه نزدیک شدند، [آنها] در نهایت نتوانستند آن را به سرانجام برسانند.»

او گفت «وقت آن رسیده که به این وضعیت پایان داده شود. حملات بعدی خونین‌تر خواهند بود.»

دولت بریتانیا هم تاکید کرده است که در حملات اسرائیل مشارکتی نداشته است.

کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا با ابراز نگرانی از همه طرف‌های درگیر خواست که فورا تنش‌ها را کاهش دهند و گفت «تنش شدید در منطقه به نفع هیچکس نیست.» او گفت که ثبات در خاورمیانه باید اولویت باشد و از شرکای بریتانیا خواست که برای کاهش تنش مداخله کنند. او افزود: «زمان خویشتن‌داری،‌‌ آرامش و بازگشت به دیپلماسی است.»

آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل متحد هم تشدید هر گونه تنش نظامی را در خاورمیانه محکوم کرد.

سخنگوی دبیرکل سازمان ملل متحد گفت که آقای گوترش «از هر دو طرف خواسته که خویشتن‌داری حداکثری نشان دهند و به هر قیمتی از فرورفتن دردرگیری عمیق‌تر خودداری کنند، وضعیتی که منطقه به سختی قادر به تحمل آن است.»

عمان که میانجی مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکاست این حملات را تشدید خطرناک و بی‌پروا دانست.

پادشاهی عمان این حملات را «نشان‌دهنده نقض آشکار منشور سازمان ملل متحد،‌ اصول حقوق بین‌الملل و رفتاری غیرقابل قبول» خواند و آن را باعث بی‌ثباتی بیشتر منطقه و صلح و امنیت دانست.

پادشاهی عمان اسرائیل را مسئول این امر خواند و در فراخوانی از جامعه جهانی خواست که برای توقف این اقدام خطرناک،‌ موضعی قاطع و صریح اتخاذ کنند.

پنی وانگ، وزیر خارجه استرالیا هم با ابراز نگرانی از همه طرفهای درگیر خواست که از اقدامات و لفاظی‌هایی که تنش‌ها را بیشتر می‌کند خودداری کنند. «همه ما تهدید هسته‌ای ایران را درک می‌کنیم و برنامه موشکی بالستیک این کشور را تهدیدی برای صلح و امنیت بین المللی می‌دانیم . از طرفین می‌خواهیم که اولویت را گفتگو و دیپلماسی بگذارند.»

عربستان سعودی این حملات را محکوم کرد و در بیانیه‌ای اعلام کرد: «پادشاهی عربستان سعودی قویاً حملات آشکار اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران، کشور برادر، را محکوم می‌کند؛ تجاوزاتی که حاکمیت و امنیت ایران را تضعیف کرده و نقض آشکار قوانین و عرف بین‌المللی به شمار می‌آید.»

اتحادیه آفریقا که ۵۵ کشور این قاره را نمایندگی می‌کند، با انتشار بیانیه‌ای حمله اسرائیل به ایران را «تهدیدی جدی برای صلح بین‌المللی» خواند.

فرانسه بر «حق اسرائیل برای دفاع از خود و تضمین امنیتش» تاکید کرد

در پی حمله اسرائیل به ایران، امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه با تاکید بر حق اسرائیل برای دفاع از خود و تضمین امنیتش، از تشکیل جلسه شورای دفاع و امنیت ملی فرانسه خبر داد.

او در پیامی در شبکه ایکس نوشت: «فرانسه بارها تداوم برنامه هسته‌ای ایران را محکوم کرده و تمام اقدامات دیپلماتیک مناسب را در این زمینه اتخاذ کرده است.»

آقای مکرون در ادامه پیامش از همه طرف‌های درگیر خواست که برای جلوگیری از به خطر افتادن ثبات کل منطقه، حداکثر خویشتن‌داری را به خرج دهند و تنش‌زدایی کنند.

او با اشاره به تشکیل جلسه شورای دفاع و امنیت ملی نوشت: «تمام اقدامات لازم برای حفاظت از اتباع و مأموریت‌های دیپلماتیک و نظامی ما در منطقه انجام خواهد شد. تمامی اقدامات نیز برای تضمین حفاظت از قلمرو ملی و هموطنانمان اجرا خواهد شد.»

رئیس جمهور فرانسه گفت که کشورش آماده همکاری با همه شرکای خود درخاورمیانه برای تنش‌زدایی است.

آقای مکرون در ادامه گفت که امروز با ولیعهد عربستان سعودی، پادشاه اردن، رئیس جمهور امارات متحده عربی، امیر قطر، صدراعظم آلمان، نخست وزیر بریتانیا و رئیس جمهور ایالات متحده تلفنی گفتگو کرده است.

او در پایان تاکید کرد: «صلح و امنیت برای همه در منطقه باید اصل راهنمای ما باقی بماند.»

فریدریش مرتس،‌ صدراعظم آلمان که با نخست وزیر اسرائیل گفتگوی تلفنی داشت از ایران و اسرائیل خواست که از «تشدید بیشتر تنش» خودداری کنند.

صدراعظم آلمان همچنین گفت که دو طرف باید از هر اقدامی که باعث «بی‌ثباتی کل منطقه شود» خودداری کند.

صدراعظم آلمان گفت که به وسیله بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل در جریان حملات قرار گرفته است و کابینه امنیتی آلمان تشکیل جلسه داده است.

تاکشی ایوایا، وزیر خارجه ژاپن هم خواستار خویشتن‌داری همه طرف‌ها شد.

او گفت: «ما شدیداً این اقدام را که به تشدید اوضاع منجر می‌شود، محکوم می‌کنیم.»

وزیر خارجه ژاپن همچنین افزود: «صلح و ثبات در منطقه خاورمیانه برای ژاپن اهمیت بسیار زیادی دارد و از همه طرف‌های درگیر می‌خواهیم نهایت خویشتن‌داری را به خرج داده و به آرام‌سازی اوضاع کمک کنند.»

رافائل گروسی حملات اسرائیل را «بسیار نگران‌کننده» خواند

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی حملات اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای ایران را «بسیار نگران‌کننده» خواند.

آقای گروسی در بیانیه‌ای گفت: «من بارها تأکید کرده‌ام که تأسیسات هسته‌ای هرگز نباید مورد حمله قرار گیرند، زیرا این کار می‌تواند به مردم و محیط‌زیست آسیب برساند.»

او افزود: «چنین حملاتی پیامدهای جدی برای ایمنی، امنیت و تضمین‌های هسته‌ای، همچنین صلح و امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی دارد.»

مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از «تمام طرف‌ها خواست تا نهایت خویشتن‌داری را به خرج دهند تا از تشدید بیشتر تنش‌ها جلوگیری شود» و گفت: «هر اقدام نظامی که ایمنی و امنیت تأسیسات هسته‌ای را به خطر بیندازد، می‌تواند پیامدهای وخیمی برای مردم ایران، منطقه و فراتر از آن داشته باشد.»

رافائل گروسی همچنین تأکید کرد: «با وجود اقدامات نظامی کنونی و تنش‌های فزاینده، واضح است که تنها راه پایدار برای ایران، اسرائیل، کل منطقه و جامعه بین‌المللی، مسیر گفت‌وگو و دیپلماسی برای تضمین صلح، ثبات و همکاری است.»

آقای گروسی گفت پس از آنکه اسرائیل اعلام کرد که «قلب» برنامه هسته‌ای ایران را هدف قرار داده است، با بازرسان آژانس در ایران در تماس نزدیک است.

روز پنج‌شنبه، آژانس برای اولین بار در ۲۰ سال گذشته به طور رسمی ایران را به نقض تعهدات منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای متهم کرد.

کاخ کرملین حمله اسرائیل به ایران را محکوم و درباره افزایش شدید تنش‌ها ابراز نگرانی کرد.

دیمتری پسکوف، سخنگوی کرملین، به خبرگزاری‌های دولتی گفت: «روسیه نگران است و افزایش شدید تنش‌ها را محکوم می‌کند.»

سفارت روسیه در تل‌آویو از روس‌هایی که در اسرائیل هستند خواست در صورت امکان کشور را ترک کنند و به شدت توصیه کرد تا زمانی که «وضعیت به حالت عادی بازگردد»، از سفر به اسرائیل خودداری کنند.

نمایندگی روسیه در تهران نیز هشدار مشابهی داد و از شهروندان خواست از سفر به ایران خودداری کنند، به تأسیسات نظامی نزدیک نشوند و از گرفتن عکس یا فیلم در هر نقطه‌ای از کشور اجتناب کنند.

حزب‌الله لبنان که مورد حمایت ایران بود در واکنش به این حمله بیانیه‌ای داد و هشدار داد که حملات اسرائیل به ایران «خطر شعله‌ور شدن آتش در منطقه» را به دنبال دارد.

این گروه که ماه‌ها با اسرائیل جنگید، «تجاوز وحشیانه اسرائیل» به تأسیسات هسته‌ای و دانشمندان ایرانی را محکوم کرد و گفت اسرائیل «دست به ماجراجویی‌هایی زده که می‌تواند کل منطقه را به آتش بکشد.»

در بیانیه حزب‌الله آمده است: «این تجاوز نشان می‌دهد که این دشمن به هیچ منطق و قانونی پایبند نیست و فقط زبان کشتار، آتش و ویرانی را می‌شناسد.»

وزارت خارجه لبنان نیز اعلام کرد در حال رایزنی است تا این کشور را از پیامدهای این حمله دور نگه دارد.

اردن و عراق روز جمعه در پی حمله اسرائیل به ایران، حریم هوایی خود را بستند و تمامی پروازها را به حالت تعلیق درآوردند. اردن اعلام کرد که به هیچ وجه اجازه نقض حریم هوایی خود را نخواهد داد.

سازمان هواپیمایی کشوری اردن در بیانیه‌ای اعلام کرد: «حریم هوایی پادشاهی به طور موقت بسته شده و تردد هوایی برای تمامی پروازهای ورودی، خروجی و عبوری به حالت تعلیق درآمده است. این اقدام به عنوان تدبیری احتیاطی در برابر هرگونه خطر ناشی از تشدید تنش‌های منطقه‌ای صورت گرفته است.»

سخنگوی دولت اردن، به خبرگزاری فرانسه گفت: «اردن اجازه نداده و نخواهد داد که حریم هوایی‌اش نقض شود و بار دیگر تأکید می‌کند که این کشور به میدان درگیری هیچ نزاعی تبدیل نخواهد شد.»

اردن که با اسرائیل هم‌مرز است، در جریان حمله ایران به اسرائیل در اکتبر ۲۰۲۴، چندین پهپاد و موشک شلیک‌شده از سوی ایران را رهگیری کرده بود.

آیت‌الله علی سیستانی از مراجع تقلید شیعه که در عراق مستقر است، حملات اسرائیل به ایران را محکوم کرد و گفت «جمعی از دانشمندان و فرماندهان نظامی و مردم غیرنظامی ایران از جمله زنان و کودکان و حمله به تعدادی از موسسات و مراکز علمی این کشور، بار دیگر ماهیت خطرناک و تجاوزکارانه این رژیم را به اثبات رسانید.»

این مرجع شیعیان به خانواده کشته‌شدگان تسلیت گفت و برای مجروحان آرزوی بهبودی کرد.

مقامات طالبان افغانستان حملات گسترده اسرائیل به ایران را محکوم کردند و گفتند این حملات ناقض قوانین بین‌المللی بوده و ناامنی منطقه‌ای را تشدید می‌کند.

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان در بیانیه‌ای در شبکه اجتماعی ایکس گفت: «این حملات نقض آشکار اصول بنیادین حقوق بین‌الملل به‌ویژه حاکمیت ملی است.»

او افزود: «ادامه چنین اقدامات تحریک‌آمیز، وضعیت منطقه را شکننده‌تر و نگران‌کننده‌تر کرده است.»

آقای مجاهد با اشاره به این که طالبان اسرائیل را به رسمیت نمی‌شناسند، از همه طرف‌ها خواست که «این مسئله را حل و از گسترش ناامنی و بی‌ثباتی بیشتر در منطقه جلوگیری کنند.»