متین اندخویی شاعر و پژوهشگر افغان درگذشت

محمد امین متین اندخویی، شاعر زبان‌های ازبکی (اوزبیکی) فارسی و پژوهشگر تاریخ، بامداد امروز جمعه (۱۳ جدی/دی) در زادگاهش اندخوی در شمال افغانستان درگذشت. صدها نفر شامل مقام‌های محلی ولایت‌های فاریاب، جوزجان و سرپل در مراسم خاکسپاری‌اش حضور داشتند.

رئیس جمهوری افغانستان در پیام تسلیتی مرگ او را یک ضایعه بزرگ و جبران ناپذیر توصیف کرده است.

پیام تسلیتی از سوی ژنرال عبدالرشید دوستم معاون اول ریاست جمهوری افغانستان نیز در جریان سخنرانی‌های مراسم خاکسپاری خوانده شد که در آن آقای دوستم متین اندخویی را بخاطر "خدمات درخشان و فراموش ناشدنی‌اش" شخصیتی بزرگ و قابل ستایش توصیف کرده است.

والیان فاریاب و جوزجان نیز در پیام‌های تسلیت شان او را انسانی بزرگ خواندند.

او بیش از ۳۰ اثر تحقیقی در زمینه‌های ادبیات، موسیقی، مردم‌شناسی و تاریخ تالیف کرده که از این میان ۱۲ اثر چاپ شده و بقیه در اختیار خانواده او است.

آقای اندخویی در ده سال گذشته بخاطر بیماری قلبی و مشکل کلیه تحت مداوا بوده است.

دکتر محمد عالم لبیب استاد دانشگاه کابل به بی‌بی‌سی فارسی در این باره گفت: "استاد محمد امین متین اندخویی بدون شک چهره‌ درخشان ادبی در سده پسین در سرزمین ما بود که بدیلی نداشت."

دکتر صالح محمد راسخ استاد زبان فارسی در دانشگاه بلخ که خود را از شاگردان غیررسمی آقای اندخویی می‌داند در مصاحبه با بخش اوزبیکی بی‌بی‌سی، ضمن اشاره به اهمیتی که فعالیت‌های او در زمینه فرهنگ و هنر داشت گفت او یکی از معدود شخصیت‌های آشنا با موسیقی "شش مقام" بود.

شش مقام به سبکی از موسیقی اطلاق می‌شود که در آسیای میانه و بخش‌هایی از شمال افغانسان رواج داشته است و به دلیل مرگ چند استاد این موسیقی و ممنوع بودن آن در زمان طالبان، در افغانستان به تدریج از رواج افتاده است.

واکنش‌ها به مرگ این شاعر و پژوهشگر، در شبکه‌های اجتماعی گسترده بوده است. ده‌ها تن از استادان دانشگاه، شاعران و فعالان مدنی و اهل سیاست ابراز تاثر و غمگینی کرده‌اند.