د پاپ فرانسیس تابوت له واتیکان نه د روم مرکز ته په لېږدولو د جنازې عمومي مراسم پای ته ورسېدل او واتیکان تایید کړه چې پاپ فرانسیس د سانتا ماریا ماجوره کلیسا کې خښ شو. د ایټالیا چارواکو ویلي چې شاوخوا ۴۰۰ زره کسانو د پاپ په جنازه کې ګډون کړی و. دې مراسمو ته د نړۍ ۵۰ مشران او لس ولسمشران هم ورغلي وو.
د اوکرایین ولسمشر ولودیمیر زېلینسکي پاپ فرانسیس ته درناوی وړاندې کړ او ویې ویل "هغه پوهېده چې څه ډول یو چا ته هیله ورکړي، د درد کمولو لپاره دوعا وکړي او یووالی غښتلی کړي."
زېلینسکي ویلي، پاپ اوکرایین کې د سولې ټینګښت لپاره اوکرایینانو ته دوعاګانې کولې. هغه خپل پیغام کې ویلي:
" موږ له کاتولیکانو سره ټولو عیسویانو ته چې پاپ ورته معنوي ملاتړ وربخښلی و خپله خواخوږي څرګندوو. خاطرې یې تل پاتې!"
د عکس سرچینه، Volodymyr Zelensky/X
کرملین وايي چې د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین پاپ فرانسیس د "د بشریت او عدالت د لوړو ارزښتونو د مدافع" په توګه یادوي. کرملین زیاتوي چې پوتین "په ډیرو مواردو کې د دې غوره سړي سره د اړیکو امتیاز درلود". کرملین دا هم وايي چې پوتین "به د تل لپاره د هغه تر ټولو خوږه خاطره وساتي".
د عکس سرچینه، Getty Images
د عکس سرچینه، Getty Images
پاپ فرانسیس دوه اونۍ وړاندې له پاچا چارلس او ملکې کامیلا سره ایټالیا ته د هغوی د سفر پرمهال واتیکان کې وکتل.
دا یوه شخصي غونډه وه، ځکه چې د واتیکان رسمي دولتي سفر د پاپ د روغتیا ستونزو له امله لغوه شوی و. خو بکینګهم ماڼۍ وویل چې دا د شاهي جوړې د ایټالیا د سفر یو له مهمو موخو و او دا یې د "ډېرې مهمې او ځانګړې شېبې" وبللې.
د پاپ فرانسیس له مړینې وروسته، پاچا لاندې پیغام خپور کړ: "زه او زما مېرمن د پاپ فرانسیس د مړینې په اورېدو ډېر خواشیني شوو. ملکه او زه په ځانګړې مینې د هغه له تقدس سره زموږ غونډې په تېرو کلونو کې یادوو او موږ د میاشتې په پیل کې د هغه د لیدو لپاره ډېر هڅول شوي وو."
پاچا چارلس زیاتوي: "موږ خپل ډېر صمیمي تسلیت او ژوره خواخوږي هغې کلیسا ته وړاندې کوو چې هغه یې په پوره ژمنتیا خدمت وکړ او ټولو هغو خلکو ته چې د هغه له ژونده یې الهام اخیستی."
د عکس سرچینه، Reuters
خورخې ماریو برګولیو د ۱۹۳۶ کال د دسمبر پر ۱۷مه د ارجنټاین په بوینس ایرس کې زیږېدلی و – د خپلو پنځو خویندو او وروڼو تر ټولو مشر و.
د هغه مور او پلار د فاشیزم له شره د تېښتې لپاره له خپلې اصلي سیمې ایټالیا کډوال شوي وو.
هغه د ټانګو نڅا خوښوله او د خپل سیمهییز فوټبال کلب سن لورینزو ملاتړی و.
هغه د سږو له سخت سینه بغل (نیمونیا) په سختۍ ژغورل شوی و او د جراحي عملیاتو له لارې یې د سږو یوه برخه لیرې کړل شوه. هغه څه چې دی به د ټول ژوند لپاره د انتان (عفونت) پر وړاندې حساس پرېږدي.
په زړښت کې هغه د ښي زنګون له درده هم ځورېده، چې دا یې "یوه فزیکي بېسېکي" بللی وه.
ځوان برګولیو د کیمیا له فراغت مخکې د نایټ کلب د ساتونکي او د جاروکش په توګه کار کړی و.
په یوه سیمهییزه فابریکه کې، هغه له استر بالسترینو سره نژدې کار کاوه، چې د ارجنټاین د نظامي دیکتاتورۍ پر ضد مبارزه یې کوله. هغې ته شکنجه ورکړل شوه او مړی یې هېڅکله ونه موندل شو.
هغه یسوعي راهب شو، فلسفه یې ولوسته او بیا یې د ادبیاتو او ارواپوهنې تدریس وکړ. لس کاله وروسته د کشیشۍ دنده ورکړل شوه او په چټکۍ یې ترقي وکړه، تر دې چې په ۱۹۷۳ کې د ارجنټاین لپاره د یسوعيانو ولایتي مشر وټاکل شو.
د عکس سرچینه، Reuters
د پاپ فرانسيس د ایسټر یکشنبې پیغام د سولې او "د نورو د نظرونو درناوي" په اړه و.
د هغه د مرستیال لخوا د پاپ پیغام په دې ډول ولوستل شو:
"د دین، فکر او وینا له ازادۍ پرته هېڅ سوله نشته."
پاپ فرانسيس په خپله وروستۍ وینا کې د غزې خلکو - په ځانګړې توګه د غزې مسیحي وګړو ته یادونه وکړه، ځکه چې جګړه "مړینه او ویجاړۍ رامنځته کوي" او "د یوه ډېر ناوړه بشري وضعیت" لامل کېږي. هغه د نړیوالې یهودیت ضد فضا د "اندېښنې وړ" بللې.
پاپ فرانسيس د اسرائیل او فلسطین له خلکو سره خپله خواخوږي وښوده او و ویل: "د اوربند غوښتنه کوم، د برمته شویو ازادي غواړم او له هغو خلکو سره مرسته وکړئ چې د سولې راتلونکي ته هیله لري او له لوږې سره مخ دي."
هغه همدارنګه په اوکرایین کې ټولو ښکېلو اړخونو ته د "یوې عادلانه او تلپاتې سولې ترلاسه کولو هڅو ته" د دوام ورکولو بلنه ورکړه.
د عکس سرچینه، Getty Images
د ایټالیا دصدراعظمه: "یوه ستره څېره مو پرېښوده"
د ایټالیا صدراعظمه جورجیا میلوني وایي: "دې خبر موږ ژور خپه کړو."
هغې په خپله اعلامیه کې زیاته کړه: "زه ویاړم چې د هغه له ملګرتیا برخمنه وم."
میلوني وړاندې وایي: "هغه له نړۍ یو ځل بیا وغوښتل چې د بدلون زړورتیا ولري او داسې لاره غوره کړي چې 'ویجاړي رامنځ ته نه کړي، بلکې وده ورکړي، رغونه وکړي او ساتنه یې وکړي."
"د هغه ښوونه او میراث به هېڅکله له منځه ولاړ نه شي. موږ سپېڅلی پلار له غمه په ډکو زړونو رخصتوو، خو پوهېږو چې اوس د رب په ساتنه کې دی."
د عکس سرچینه، Getty Images
د اسپانیا لومړی وزیر: پاپ فرانسيس یو ژور میراث پرېښود
د اسپانیا لومړي وزیر پېدرو سانچېز د پاپ فرانسيس د مړینې په اړه پر خپل اېکس لیکلي:
"زه د پاپ فرانسيس پر مړینه ژور خواشینی یم. د سولې، ټولنیز عدالت او د تر ټولو زیان منونکو خلکو پر وړاندې د هغه ژمنتیا یو ژور میراث پرېږدي. روح یې دې ښاد وي."
د عکس سرچینه، Getty Images
د عکس سرچینه، Reuters
د فرانسيس پاپايۍ (مشرتابه) له ډېرو نوو پیلونو سره مله وه او که څه هم هغه هېڅکله د کاتولیک کلیسا د اصلاحاتو راوستلو لړۍ و نه دروله، بیا یې هم د عنعنوي پلویانو ترمنځ یې محبوبیت وساته.
هغه د امریکا لویې وچې او یا له جنوبي نیمه کرې لومړنی پاپ و. له هغه وخت راهیسې چې په ۷۴۱ میلادي کال کې د سوریې الاصله ګریګوري درېیم وفات شو، تر فرانسيس پورې د روم یو هم داسې اسقف نه و چې اروپایي نه وي.
همداراز، فرانسيس لومړنی یسوعي (Jesuit) و چې د سنټ پیټر پر تخت وټاکل شو – یسوعیانو ته په تاریخي لحاظ په روم کې د شک په سترګه کتل کېدل.
له فرانسيس نه مخکې پاپ بینېډيکت شپاړسم نژدې ۶۰۰ کلونو کې لومړنی پاپ و چې په خپله خوښه یې له دندې استعفا ورکړه او نژدې یوه لسیزه د واتیکان باغونو کې دوه پاپان موجود وو.
کله چې هغه د ارجنټاین کاردینال برګولیو و، د ۲۰۱۳ کال پر مهال چې پاپ شو، د هغه عمر لا له مخکې له ۷۰ کلونو لوړ و.
واتیکان اعلان کړی چې پاپ فرانسيس د ۸۸ کلونو په عمر مړ شوی دی. واتیکان په یوه خبرپاڼه کې ویلي، وروسته له هغه چې پاپ بینیډیکټ شپاړسم له خپلې دندې استعفا ورکړه، کاردينال جورج ماریو برګولیو د ۲۰۱۳ په مارچ میاشت کې د کاتولیک کلیسا د مشرتابه لپاره وټاکل شو.
څو شېبې مخکې، کاردینال فاریل له ژورې خواشینۍ سره د پاپ فرانسيس د مړینې اعلان په دې الفاظو وکړ:
"ګرانو وروڼو او خویندو، په ژوره خواشینۍ باید د خپل سپېڅلي پلار فرانسيس د وفات اعلان وکړم."
پاپ د سینه بغل له امله له کمزورۍ کړېده، چې له همدې امله نژدې یوه میاشت په روغتون کې بستر و.
وروستی ځل چې پاپ راڅرګند شوی و، پرون د (ایسټر) د مراسمو پر مهال و، چې په سنټ پیټر کلیسا کې ترسره شول. هغه له بالکنه راووت، بیا یې په موټر کې د خلکو ترمنځ په میدان کې وګرځېد، هلته چې زرګونه کسان د ایسټر د لمانځنې لپاره راټول شوي وو.
د عکس سرچینه، Reuters
