تاسې د وېب‌سایټ داسې بڼه ګورئ چې یوازې متن لري او لږ انټرنېټ کاروي. که غواړئ عکسونه او ویډیوګانې وګورئ، نو د وېب‌سایټ اصلي (لومړنۍ) بڼې ته ورشئ.

د وېب‌سایټ اصلي بڼې ته مې وروله

د وېب‌سایټ دې بڼې په اړه چې ډېر انټرنېټ نه مصرفوي نور معلومات دلته موندلای شئ.

ملګري ملتونه: پر ښځو د کار بندیز افغانستان کې له نیمايي ډېر خلک له مرستو محروموي

ملګرو ملتونو کې د ښځو د ملاتړ اداره وايي، د طالبانو له خوا پر ښځو د کار بندیز افغانستان کې له نیمايي زیات نفوس له مرستو محروموي. دغې ادارې پر خپله ټوېټر پاڼه د ښځو برخه کې د طالبانو وروستۍ پرېکړې ته په اشارې ویلي: "دا د ښځو پر وړاندې یو بې رحمه چلن دی، دا د ښځو پر ازادۍ، د هغوی پر ونډې او د هغوی پر غږ ناوړه برید دی."‌

ژوندی پوښښ

  1. د طالبانو له خوا پر ښځو د کار بندیز؛ افغانستان کې دریو بهرنیو موسسو خپل کار ځنډولی

    افغانستان کې د طالبانو له خوا پر ښځو د کار له بندیز وروسته دریو لویو غیر دولتي موسسو (اینجوګانو) دغه هېواد کې خپل فعالیت وځنډاوه.

    سیف ده چیلډرن، د ناروې کډوالو شورا او کېیر انټرنیشنل په یوه ګډه خپره شوې خبرپاڼه کې ویلي چې، له "ښځینه کارکوونکې پرته" خپل فعالیت ته دوام نه ورکوي.

    وروستیو کې طالبانو پر ښځو سخت بندیزونه لګولي.

    په غیر دولتي بنسټونو کې د ښځو د کار بندیز امر یې وروسته له هغې وکړ چې څو ورځې وړاندې یې له ټولو خصوصي او دولتي پوهنتونونو ښځې له زده کړو راوګرځولې.

    د طالبانو د اقتصاد وزارت ویاند عبدالرحمن حبیب ادعا کړې وه چې، د بهرنیو مرستندویه موسسو ښځینه کارکوونکو د حجاب له قوانینو سرغړونه کړې.

    طالبانو له دغه اعلان سره سم یادو بنسټونو ته ګواښنه کړې چې، د بندیزونو د سرغړونې په صورت کې به یې افغانستان کې د فعالیت جواز لغو کړي.

    د دغو درېیو غیر دولتي موسسو مشرانو ویلي چې" که ښځینه کارکوونکي نه وای نو دوی په ګډه د ۲۰۲۱ کال راهیسي په میلیونونه اړو افغانانو ته لاسرسی نو شو موندلی ."

    د دوی په خپره شوې ګډه خبرپاڼه کې راغلي:" مونږ خپل فعالیت ځنډوو، او غوښتنه کوو چې ښځې او سړي دې په ګډه او په مساوي ډول افغانستان کې زمونږ د بشر ژغورنې مرستو ته دوام ورکړي."

  2. وروستی, د طالبانو عامې روغتیا وزارت: روغتیا برخه کې پر هېڅ ښځینه کارکوونکې د کار بندیز نشته

    د طالبانو عامې روغتیا وزارت وايي، د روغتیا برخې ټولې ښځینه کارکوونکې خپلو دندو ته دوام ورکولی شي.

    د دغې وزارت سرپرست وزیر عباد قلندر رسنیو ته پر یوه استول شوي غږیز پیغام کې ویلي، "د روغتیا برخه کې چې څومره څانګې دي، انستیوتونه دي، که خدمتي‌ ادارې دي، په ټولو کې استثنايي حالت دی، ښځینه کارکوونکې به ټولې راځي او خپل کارونه به پر مخ بیايي."

  3. وروستی, د ښځو د کار بندیز په اړه د ځینو خیریه مؤسسې د کارمنانو نظرونه

    د (سېف ده چېلډرېن) یا ماشومانو د خوندیتوب مؤسسې یوې کارمنې بي بي سي نیوز ته ویلي، دغې ادرې د طالبانو له مشرتابه سره د خبرو پلان درلود، چې په وینا یې که ښځې کار ته پرې نه ښودل شي، نو ځینې مؤسسې به وتړل شي.

    د "پاملرنې" نړیوالې مؤسسې میلیسا کرنېټ ویلي،‌ ښځینه کارمنانې نورو ښځو او نجونو ته د رسېدنې لپاره "مهمې" دي.‌

    دا وايي "له دوی [ښځو] پرته، ښايي د بشري مرستو وضعیت ژر ډېر خراب شي، په داسې وضعیت کې چې د هېواد ډېره برخه عملاً د لوږې له خطرناک وضعیت ځورېږي".

    د بښنې نړیوال سازمان د سوېلي اسیا برخې دا بندیز "د افغانستان له سیاسيو ټولنیز او اقتصادي ډګرونو نه د ښځو د محوه کولو یوه بله هڅه" بللې ده.

    د افغانستان په مزار شریف ښار کې یوې ډاکټرې چې په کلیوالو سیمو کې کار کوي، ویلي، دې ګام خپه کړې او نهیلې کړې ده.

    هغې د طالبانو دا بندیز د هغو ښځو لپاره یو "لویه ستونزه" بللې ده چې طبي درملنو ته د لاسرسي لرلو هڅه کوي ځکه چې ‍په وینا یې دوی [ښځې] "نارینه وو ته خپلې بشپړې ستونزې نه شي ویلی".

  4. ناروې: د ښځینه کارمنانو د کاربندیز پرېکړه باید ژر سم لاسې بېرته واخیستل شي

    د ناروې د بهرنیو چارو وزیرې انېکن هویټفلډ په افغانستان کې د نادولتي ادارو د ښځینه کارمنانو د کار ځنډولو پرېکړه غندلې او غوښتنه یې دا ده چې دا فیصله باید سم لاسي بېرته واخیستل شي. نوموړې په یوه خبرپاڼه کې لیکلي، هېواد یې له خپلو ملګرو سره وضعیت څېړي او مناسبت ځواب به ورکړي.

  5. وروستی, امریکا: "دا ګامونه به له نړۍ سره د طالبانو پر اړیکو پاموړ اغېز ولري"

    په ورته وخت کې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت افغانستان کې د نادولتي مؤسسو ښځینه کارمنانو د کار بندیز په اړه د طالبانو فرمان له افغانستانه د ښځو له منځه وړلو کې یو بل "وحشتناک" ګام بللی دی.‌

    د بهرنیو چارو مرستیالې وزیرې وینډي ار شیرمن پر ټویټر لیکلي د طالبانو دا امر "ډېرو اړمنو افغانانو ته خواړه او طبي پاملرنې له خطر سره مخامخوي. دا ګامونه به له نړۍ سره د طالبانو پر اړیکو پاموړ اغېز ولري".

  6. رینا امیري: طالبان افغانستان لا نور خطرناک تګلوري ته بیايي

    د افغان نجونو، ښځو او بشري حقونو لپاره د امریکا ځانګړې استازې رینا امیري د طالبانو اقتصاد وزارت له لوري د ښځو د کار بندولو د امر په غبرګون کې پر ټویټر لیکلي، "دا یوه بله ظالمانه او بې‌رحمانه پرېکړه ده چې ښځو ته پکې سرا ورکول کېږي او هغه بشردوستانه مرستې خطر کې اچوي چې میلیونونه افغانان په دې سخت ژمي کې تکیه ‌پرې کوي. طالبان د افغانانو ژوند خطر کې اچوي او هېواد لا نور خطرناک تګلوري ته بیايي".

  7. ټام وېسټ: "طالبان د خپلو خلکو پر وړاندې خپل تر ټولو مهم مسؤولیتونه بابیزه ګڼي"

    له بلې خوا د افغانستان لپاره د امریکا ځانګړي استازي ټوماس وېسټ د طالبانو د دې پرېکړې په غبرګون کې پر ټوېټر لیکلي، "بشري مرستو رسولو کې د ښځو پر کار د طالبانو بندیز، خورا غیر مسؤلانه دی. دا د هغو میلیونونو خلکو لپاره مُهلک ګواښونه رامینځته کوي چې پر حیاتي مرستو پایږي. طالبان د خپلو خلکو په وړاندې خپل بنیادي مسوولیتونه له پامه غورځوي".

    ښاغلي وېسټ د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د ځانګړي استازي د مرستیال رامز الاکبروف یو ټویټ هم ریټویټ کړی چې الاکبروف پکې لیکلي، پر هغو رپوټونو ژور خپه یم چې اوسنیو واکمنانو په کورنیو او بهرنیو نا دولتي مؤسسو کې د ښځو پر کار بندیز لګولی دی. دا د بشردوستانه اصولو ښکاره سرغړاوی دی. د ژوند په ټولو برخو او بشردوستانه غبرګون کې د ښځو له حیاتي رول باید سترګې پټې نه شي.

  8. (اکبر):‌ د طالبانو دا اعلان زموږ کارمنانو او د هغوی کورنیو ته ویجاړوونکی دی

    د افغانانو لپاره د بشري او پرمختیايي مرستو د همغږۍ ادارې (اکبر) هم په یوه ویناپاڼه کې د طالبانو د دې تازه امر په غندلو سره ویلي، "اکبر په افغانستان کې د فعاله ۱۸۳ کورنیو او نړیوالو نادولتي غړو سازمانونو په استازیتوب د طالبانو د لوړو زدکړو وزارت هغه اعلان غندي چې پوهنتونونو کې د ښځو د زدکړو ځنډول د سملاسي او نامالوم وخت لپاره اعلان کړي".

    د اکبر مشرې فیونا ګال ویلي، دا پرېکړې د هغو افغان مېرمنو او نجونو پر وړتیا برید دی چې په عام او مسلکي ژوند کې برخه اخلي. زدکړو ته لاسرسی د ټولو ښځو او نجونو بنسټیز حق دی او دا اعلان زموږ د کارمنانو او د هغوی د کورنیو او ټولنو لپاره ویجاړوونکی دی.

    اغلې ګال ویلي دې پرېکړې په ژوره توګه خپه کړې ده. "په افغانستان کې تېر څلوېښت کاله نادولتي مؤسسې بېلابېلو برخو کې د خپلو مجربو او مسلکي ښځینه او نارینه کارمنانو په مرسته کار کوي. تېر کال هم موږ خپل ډېری وړتیا لرونکي همکاران- ښځې او سړي- له لاسه ورکړل."

    اکبر مؤسسې پر طالب چارواکو غږ کړی چې ټولو افغانانو ته – پرته له دې چې جنسیت ته یې وکتل شي - اجازه ورکړي چې زدکړو ته لاسرسی ومومي او د ټولنې د بشپړو او مساوي غړوپه توګه له خپلو وړتیاوو ګټه واخلي".

  9. افغان فعال او د برېښنا برخه کې کارپوه محسن امیني پر خپل ټویټر لیکلي "دردوونکی خبر! پوهنتون کې د نجونو د زدکړو د بندیز په تعقیب، طالبانو په افغانستان کې ټولو فعالو کورنیو او بهرنیو نادولتي ادارو ته امر کړی چې تر دویم امر پورې د خپلو ټولو ښځینه کارمنانو ګومارنه وځنډوي.‌ ګڼې ښځینه کارمنانې د کورنیو یوازېنۍ روزي ګټونکې دي".

  10. ملګري ملتونه: د طالبانو دا پرېکړه انساني کړکېچ لا پسې سختوي

    د ملګرو ملتونو د بشرپالنې مرستو د همغږۍ ادارې په افغانستان کې د طالبانو له لوري په ټولو کورنیو او بهرنیو مؤسسو کې د ټولو ښځینه کارمنانو د دندې تر "دویم امر" پورې ځنډولو ته په غبرګون کې ویلي، افغانستان کې د ملګرو ملتونو ادارې او شریکان، په کورنیو او بهرنیو نادولتي بنسټونو کې د ښځو د کار بندیز په باب د طالبانو پرېکړه غندي او "دا ډول حکم د ښځو اسا‍سي حقونه تر پښو لاندې کوي او له بشرپالو اصولو سره په ټکر کې دي".

    دغه اداره وايي، د ملګرو ملتونو استاي به له طالب مشرتابه سره د لیدو په هڅه کې د ورکړل شوي امر په اړه وضاحت وغواړي "ښځو ته باید د بشرپالنې په ګدون د ژوند په بېلابېلو برخو حیاتي برخو کې د رول لوبولو اجازه ورکړل شي".

    ملګري ملتونه وايي، په وروستي امر تر ټولو ډېر زیانګالي وګړي، په تېره ښځې او نجونې اغېزمنېږي "ملګري ملتونه او همکاران یې ورکړل شوی امر غندي او اوسنیو واکمنانو ته یادونه کوي چې لغوه یې کړي، ښځې باید خپل برخلیک پخپله وټاکي، بې‌واکه کول او په سیستماتیک ډول یې له ټولو اړخونو ګوښه کول له عامه سیاسي ژوند نه هېواد کې شا ته پرېږدي".

    په افغانستان کې د مرستو یو همغږوونکی او د ناروې شاردژافېر - چې جنورۍ کې یې د طالبانو او مدني ټولنو د غړو ترمنځ د خبرو کوربتوب هم کړی د طالبانو دا ګام غندلی دی.

    پاول کلومن بیکن په یوه ټویټ کې ویلي: "په نادولتي ادارو کې پر ښځینه کارمنانو بندیز باید سم لاسي لغوه شي. دا ګام سربېره پر دې چې د ښځو پر حقونو ګوزار دی، انساني کړکېچ لا پسې سختوي او تر ټولو زیانګالي افغانان لا نور اغېزمنوي".

    په پام کې ده چې د نادولتي ادارو جګپوړي چارواکي په افغانستان کې یوه ناسته جوړه کړي او د طالبانو دې امر ته په غبرګون کې پر یوه پرېکړه سلامشورې او بحث وکړي.

    د دې بندیز په ورځ لوېدیځ په هرات ولایت کې لسګونه ښځو د طالبانو حکومت له خوا د نجونو پر مخ د پوهنتونونو تړل کېدو پر ضد لاریون کړی.