Жаңы Зеландиядагы мечитке чабуул: террорчу өмүр бою абакка кесилди

Жаңы Зеландиянын соту 2019-жылы Крайстчерч шаарындагы эки мечитте ок жаадырып, 51 кишинин өлтүргөн террорчуну өмүр бою абакка кести жана түрмөдөн эрте бошоп кетүү укугунан ажыратты. Мындай катаал жазаны Жаңы Зеландияда эч ким ала элек болчу.

29 жаштагы Брентон Таррант 51 кишинин өмүрүн кыйганын, 40 кишини өлтүрүүгө аракеттенгенин жана терроризм кылмыштары боюнча күнөөнү мойнуна алды.

Сот Тарранттын кылмышын "мыкаачылык" деп атап, ал эч тандабай алдына чыккандардын өмүрүн алганын белгиледи.

"Кылмыштарың ушунчалык каардуу болгондуктан өмүр бою абакта отурсаң дагы жетишсиз жаза алган болосуң",-деди Крайстчерч шаарынын соту Камерон Мандер.

Жаңы Зеландиянын премьер-министри Жасинда Ардерн соттун өкүмүн уккандан кийин террорчунун "мындан ары эч кандай платформасы жок...анын ысымын башка укпайбыз, аны көрбөйбүз жана ал тууралуу ойлойбойбуз" деп белгиледи.

"Бүгүн террорчунун ысымын акыркы жолу угуп, ал тууралуу сөз кылган болобуз деп үмүттөнөм",-деди Ардерн. Буга чейин премьер-министр бул окуяны "Жаңы Зеландия тарыхындагы эң каргашалуу күндөрдүн бири" деп мүнөздөгөн.

Өткөн жылдагы үрөй учурган окуя

2019-жылы Крайстчерч шаарындагы кол салууда террорчу Брентан Таррант башындагы шлемге камера орнотуп, кандуу окуяны "Фейсбук" аркылуу түз көрсөткөн. Кийин коомчулуктун басымы менен тасма бардык жерден өчүрүлгөн.

Facebook алгачкы 24 саат ичинде бир жарым миллион видеону жок кылган.

Террордук чабуул алдында Таррант атайын кайрылуу жасап, ашынган улутчулдардын идеологиясын кубаттап, мигранттарга каршы пикирин билдирген. Ошондой эле террорчу интернетке ашынган оңчулдарды жактаган документти да жүктөгөн.

Ашынган оңчулдар интернетте кайрылууларын өтө кылдаттык менен жүргүзөт. Көп учурда өздөрүнүн кайрылууларын өздөрү четке каккандыктан, коопсуздук кызматкерлери эч кандай илинчек таба алышпайт. Мына ушундай ыкма менен алар экстремисттик көз карашын коомдук тармактарда жайылтууга жетишет.

Террордук чабуулдан кийин полиция тинтүү жүргүзүп, мечиттер жайгашкан аймактан жардыруучу зат, курал-жарак жана ок-дары табылганын маалымдаган.