Uriko ubona ku rubuga aherekana amakuru mu nyandiko gusa, hakoresha uburyo buke. Ja ku rubuga nyamukuru ubone amakuru mu nyandiko iherekejwe n'amasanamu.
Njana ku rubuga nyamukuru canke aho gusoma gusa
Ibindi vyerekeye ingene urwo rubuga rugutwara uburyo (ama mega) buke
Ibisigarira vya ya ndege F-35 vyahavuye bitorwa muri South Carolina
- Umwanditsi, Na Brandon Drenon & Max Matza
- Igikorwa, BBC News, Washington DC
- Yatangajwe
Abategetsi ba gisirikare bahavuye batora ibisigarira vya ya ndege y’intambara F-35 yari yatakaye inyuma y’aho umudereva akorokeye hejuru y’intara ya Caroline du Sud/South Carolina.
Ibi bisigarira vy’ino ndege ifise agaciro k’imiriyoni 100 z’amadorari y’Abanyamerika – yari yazimiye ku muhingamo wo ku wa Mungu – vyatowe mu karere ka Williamsburg, nk’uko abategetsi babivuga.
Umudereva yashoboye gupiruka ayivamwo arakoroka neza akoresheje umutaka, akorokera mu micungararo y’akarere ka North Charleston.
Abanyagihugu bari basabwe gufasha mu kurondera ino ndege.
Mw’itangazo baraye basohoye, abategetsi ba gisirikare bavuze ko ibi bisigarira vyatowe mu karere “k’urugendo rw’amasaha abiri mu buraruko bushira ubuseruko bw’ikigo ca gisirikare ca Charleston".
Abategetsi bibanze kuronderera mu micungararo y’ibiyaga vya Moultrie na Marion, mu buraruko bw’igisagara ca Charleston – aho iyo ndege yaherukira kuboneka ubwa nyuma.
Umuvugizi wa gisirikare yabwiye BBC ko ibi bisigarira vyemejwe ko ari ivy’iyo ndege yari yatakaye.
Inyuma y’iki gikorwa co guhiga ino ndege, ishami ry’igisirikare kirwanira mu mazi, Marine Corps, ryavuze riti: "Amatohoza ariko arakora kuri iri sanganya, kandi nta zindi nsiguro dushobora gutanga kugira ngo ntiduhave dutoba igikorwa c’amatohoza”.
Abanyagihugu bari basabwe kwigira kure y’aho kugira ngo abajejwe amatohoza bashobore kurangura igikorwa cabo.
Igihe umudereva apiruka, yasize ino ndege y’intambara iri mu buryo bwo kwigendesha (mode pilote automatique /autopilot mode), nk’uko umuvugizi w’ikigo ca gisirikare ca Charleston abibwira ikinyamakuru NBC News, akongerako y’uko ishobora kuba yamaze igihe kitari gito iriko iragenda, ibi bikaba vyatuma bigorana kuyitora.
"Ibishobora kuba vyarabaye ni uko, inyuma y’aho umudereva apirukiye, ibikoresho vya elektroniki bituma ishobora gukurikiranwa vyazigiye, bituma igisirikare kidashobora kubandanya gikurikirana aho yari igeze”, niko JJ Gertler, umuhinga mu kigo Teal Group gitanga ubuhanuzi mu bijanye no kwivuna abansi, yabwiye BBC igihe iyo ndege yariko iraronderwa.
Yavuze ko vyashoboka ko indege yabandanije iguruka umudereva amaze gupiruka, ariko ibi “ni gake cane bishoboka” kubera “ingene indege ishobora kuba yarononekaye bitumwe n’intebe y’umudereva imushibura [mu gihe habaye ingorane, ikizwi nka siège éjectable/ejection seat ]” hamwe kandi “n’impinduka z’ikirere [aerodynamics] iyo ikiyo cubatse icumba c’umudereva [verrière/canopy] kimaze kuvako”.
Iyi ndege, FB-35B Lightning II, yegukira igisata c’inyigisho za gisirikare, Marine Fighter Attack Training Squadron 501, gifise igikorwa co kwigisha abadereva b’indege, nk’uko ibinyamakuru vya Amerika bibivuga.
Uno mudereva yakorotse yaciye atwarwa kwa muganga kandi yari ameze neza.
Ubutumwa ikigo ca gisirikare ca Charleston cacishije ku rubuga rwa X – rwahoze rwitwa Twitter – gisaba abanyagihugu gufasha kurondera ino ndege, bwakirijwe agashinyaguro kenshi ku mbuga hwaniro, burananegurwa n’abashingamateka.
Nancy Mace, umushingamateka w’Umurepubulikani wo muri Caroline du Sud, yabajije kuri X, yahoze ari Twitter ati: "Mbega yemwe ni gute wotakaza indege nk’iyi F-35?
"Bigenda gute ngo ntibe ifise ubuhinga bwo kuyikurikirana hanyuma ukaza wumva ngo abanyagihugu ni bayirondere bayituzanire?”
Iyi ndege ikoranye ubuhinga buyituma idashobora kubonwa n’ivyuma nderetsi (radars) vy’umwansi.
Nimba ino ndege yariko ija ahantu hari hateguwe imbere y’igihe, akarere yakorokeyemwo kari kumenyekana bafatiye ku gihe igitoro kiyikamana.
Umuvuduko usanzwe uzwi hamwe n’uburebure yari igezeko mu kirere igihe umudereva apiruka, hamwe kandi n’igitoro yari isigaranye, vyari gufasha mu biharuro vyo guhiga aho yari iri.
Ejo ku wa mbere mu gatondo, ishami rya gisirikare Marine Corps ryatangaje ko rihagaritse ibikorwa vyaryo mu kiringo c’imisi ibiri muri ino ndwi.
Itangazo ryasohowe n’iri shami ejo ku wa mbere ryavuga ko abategetsi bategura “kuganira ku bijanye n’umutekano w’indege n’ingendo nziza”, ku musi kanaka muri ino ndwi.
Rivuga ko izimira ry’ino ndege ryari “isanganya rigize gatatu ry’indege zo muri ubu bwoko” mu mezi atandatu aheze – isanganya riteza uruhombo rw’imiriyoni zirenga 2.5 z’amadorari y’Abanyamerika. Nta nsiguro ritanga ku masanganya y’imbere y’aha.
Muri Myandagaro (8), abasirikare batatu barapfuye mw’isanganya ry’indege izwi nka Osprey, uwundi umwe nawe apfa igihe indege yiwe igira isanganya mu myimenyerezo yariko ibera hafi ya San Diego.
Mu 2018, igisirikare ca Amerika carahagaritse ibikorwa vyose vy’indege zose zo mu bwoko bwa F-35 inyuma y’isanganya ryabereye muri Caroline du Sud/South Carolina.