Hamas ivuga ko ibyuko hari intambwe yatewe yerekeza ku gahenge muri Gaza ari ukwibeshya

    • Umwanditsi, Wyre Davies i Yeruzalemu na Kathryn Armstrong i London
    • Igikorwa, BBC News
  • Yatangajwe
  • Igihe co gusoma: iminota 4

Hamas yavuze ko ibyo kumvikanisha ko hari intambwe yatewe ku masezerano y'agahenge hagati ya Israel na Gaza ari ukwibeshya, nyuma yuko Perezida w'Amerika Joe Biden avuze ko yumva afite "icyizere".

Nyuma y'iminsi ibiri y'ibiganiro biyobowe n'Amerika byabereye muri Qatar, ku wa gatanu Perezida Biden yagize ati: "Turi hafi cyane [y'agahenge] kurusha ikindi gihe cyose cyabayeho."

No ku wa gatandatu, ibiro bya Minisitiri w'intebe wa Israel Benjamin Netanyahu byavuze ko abari mu biganiro bo ku ruhande rwa Israel bagaragaje "icyizere kirimo kudashira amakenga" kijyanye no kwerekeza ku kwemeranya ku masezerano.

Ariko umutegetsi wo ku rwego rwo hejuru wo muri Hamas yabwiye BBC mbere yaho ko nta ntambwe yatewe ndetse ko abahuza barimo "kugurisha ibyo bibeshya [ibyo bitekerereje]".

Abajijwe ku itangazo rya Perezida Biden, uwo mutegetsi wo hejuru muri Hamas yabwiye BBC ko "ibyo twakiriye bivuye ku bahuza biradutengushye cyane. Nta ntambwe yatewe".

Igisirikare cya Israel cyatangiye igikorwa muri Gaza cyo gusenya Hamas mu gusubiza ku gitero kitari cyarigeze kibaho mbere cyo mu majyepfo ya Israel, Hamas yagabye ku itariki ya 7 Ukwakira (10) mu 2023, cyiciwemo abantu hafi 1,200, naho abandi bantu 251 barashimutwa.

Abantu barenga 40,000 bamaze kwicirwa muri Gaza kuva icyo gihe, nkuko bitangazwa na minisiteri y'ubuzima ya Gaza itegekwa na Hamas.

Amasezerano y'agahenge yagezweho mu Gushyingo (11) kw'umwaka ushize, yatumye Hamas irekura 105 mu bashimuswe, nk'ingurane y'agahenge kamaze icyumweru ndetse Israel na yo irekura Abanye-Palestine 240 bari bafungiye mu magereza yo muri Israel.

Israel ivuga ko abantu 111 bashimuswe ubu bagifunzwe, 39 muri bo bifatwa ko bapfuye.

Mu itangazo byasohoye bihuriyeho, Amerika, Qatar na Misiri byavuze ko byatanze icyifuzo cy'amasezerano y'agahenge no kurekura abashimuswe "kigabanya ibitavugwaho rumwe" hagati ya Israel na Hamas.

Israel yavuze ko amasezerano ayo ari yo yose y'agahenge yasaba ko abashimuswe basigaye barekurwa. Bamwe bamaze kurekurwa, mu gihe abandi byibazwa ko bapfiriye muri Gaza.

Abo mu miryango y'abashimuswe bakiri muri Gaza barimo kuvuga ko ibi biganiro biriho ubu ari "amahirwe ya nyuma" yo gutuma bamwe muri bo bava muri Gaza ari bazima.

Nyuma y'amezi 10 y'intambara, n'abantu babarirwa mu bihumbi bamaze kwicwa naho abandi bagakomereka, hari igitutu cyinshi cyuko hagira intambwe iterwa.

Intambara yagutse yo mu karere, mu gihe ibiganiro hagati ya Israel na Hamas byaba binaniranye burundu, ni ikintu gishoboka ndetse ni ikintu abantu bose bafite uruhare mu biganiro bafitiye ubwoba.

Abahuza bavuze ko iminsi ibiri ishize y'ibiganiro ku gahenge yabaye iyo "gushishikara, iyubaka kandi yabereye mu mwuka mwiza".

Amatsinda ya tekinike (y'ibikorwa) yitezwe gukomeza gukora mu minsi iri imbere ku ngingo ku yindi y'ukuntu ibyatanzweho icyifuzo byazashyirwa mu ngiro, mbere yuko abategetsi bo hejuru muri leta bongera guhurira mu murwa mukuru Cairo wa Misiri, bizeye kugera ku masezerano ku bisabwa byagaragajwe mu minsi ishize mu murwa mukuru Doha wa Qatar.

Nubwo itangazo ry'abahuza rigaragara ko ari ikintu cyiza cyagezweho, haracyari inzira ndende mbere yuko agahenge kemeranywaho.

Ubu si ubwa mbere Biden avuze ko atekereza ko agahenge kari hafi kugerwaho – bikarangira atari buri wese uhuje na we kuri uko kugira icyizere kirimo kudashira amakenga.

Hamas na leta ya Israel ntibyagaragaje gushamaduka.