Kivu y'Epfo: Abakora ubutabazi baracukura n'ibiganza gusa bashakisha abaheze mu kirombe cya zahabu

Ahavuye isanamu, Ashuza Barack
- Umwanditsi, Akisa Wandera na Barbara Plett Usher
- Igikorwa, BBC News
- Yatangajwe
- Igihe co gusoma: iminota 3
Abaturage bo mu gace gacukurwamo zahabu mu burasirazuba bwa Repubulika ya Demokarasi ya Congo bakomeje gukoresha ibiganza gusa hamwe n'ibikoresho biciriritse mu kugerageza gutabara abacukuzi baheze mu kirombe.
Abantu batandatu bakuwemo ari bazima, umwe muri bo yakomeretse cyane, kuva icyo kirombe cy'i Lomera gihirimye mu masaha yo mu gitondo cyo ku cyumweru, nkuko umunyamakuru waho Ashuza Barack yabibwiye BBC.
Hari amakuru avuguruzanya ku mubare w'abapfuye. Umuturage umwe yavuze ko imirambo 12 yakuwemo ariko Barack yavuze ko nta mirambo yakuwemo. Umubare w'ababuriwe irengero ntuzwi.
Ako gace, ko mu ntara ya Kivu y'Epfo, kagenzurwa n'inyeshyamba za M23 kuva mu ntangiriro y'uyu mwaka ubwo zafataga ibice byinshi byo mu burasirazuba bwa DR Congo, bukungahaye ku mabuye y'agaciro. M23 yahakanye amakuru avuga ko abantu babarirwa mu magana baheze mu kirombe.
Agace ka Lomera kihutiwemo n'abantu benshi bashakisha zahabu kuva mu mpera y'umwaka ushize, ubwo zahabu yavumburwaga mu misozi iri hafi y'icyari gisanzwe ari icyaro gituje, nkuko bivugwa n'umuryango w'abaganga batagira umupaka, MSF.
Abantu babarirwa mu bihumbi bageze muri icyo cyaro bizeye kuhakura amafaranga nk'abanyabiraka cyangwa abacukuzi gakondo, bahindura ako gace "akajagari kenshi kagizwe n'ibirombe n'aho kwikinga by'igihe gito", nkuko MSF yabivuze mu itangazo yasohoye mu kwezi gushize ku iyaduka ry'ikiza cya kolera ('cholera') muri ako gace.
Amakuru yavuze ko urukurikirane rw'inkangu rwazitse 15 muri ibyo birombe nta nteguza.
Ibikorwa by'ubutabazi byagabanyije umurego kuko imyanda n'amabuye manini bikomeje gufunga aho kwinjirira.
Umunyamakuru Barack yabwiye BBC ko ibura ry'ibikoresho bikwiye ryakomye mu nkokora amagerageza yo gusubiza ibintu mu buryo. Abarokotse bamubwiye ko abacukuzi benshi bagiheze mu kirombe.
Umucukuzi umwe yagize ati: "Dukomeje gucukura guhera mu ijoro ryo ku cyumweru ariko nta mirambo twari twakuramo. Turananiwe cyane."
Abategetsi bo muri M23 basuye aho byabereye ndetse bategetse ko ibikorwa by'ubucukuzi bw'amabuye y'agaciro bihagarara mu bice bimwe by'aho hantu.
Ibirombe bibarirwa muri za mirongo byo muri aka karere ka DRC bigemurira amabuye y'agaciro y'ingenzi cyane inganda zo ku isi zikora ibikoresho by'ikoranabuhanga bya elegitoronike ('electronics'). Byinshi muri ibi birombe ntibigenzurwa neza ndetse ingamba z'umutekano ntizikurikizwa.
Aka karere kanamaze imyaka ibarirwa muri za mirongo kibasiwe n'intambara, mu gihe imitwe y'inyeshyamba inyuranye hamwe na leta barwanira kukagenzura.
M23 yafashe ibice byinshi mu ntangiriro y'uyu mwaka, birimo n'umujyi wa Goma, umurwa mukuru w'intara ya Kivu ya Ruguru. Uyu mutwe ushinjwa gufashwa n'u Rwanda, ikirego M23 n'u Rwanda bahakana.
Mu mpera y'icyumweru gishize, M23 na leta ya DRC bashyize umukono ku mahame agamije kurangiza intambara, mu biganiro biyobowe na Qatar.














