Reckya Madougou: Gufunga utavuga rumwe n'ubutegetsi byangije demokarasi ya Benin – Umunyamategeko

Ahavuye isanamu, AFP
Igifungo cy'imyaka 20 cyakatiwe umunyapolitiki Reckya Madougou utavuga rumwe n'ubutegetsi muri Bénin kiri mu bikorwa byo kuniga demokarasi, nkuko umwunganizi we mu mategeko yabibwiye BBC.
Mu masaha ya mu gitondo yo ku wa gatandatu, urukiko rwihariye ku byaha by'ubukungu n'iterabwoba (Cour de Répression des Infractions Economiques et du Terrorisme, CRIET), rwahamije Madougou gutera inkunga iterabwoba.
Yabaye umunyapolitiki wa kabiri utavuga rumwe n'ubutegetsi ufunzwe mu gihe cy'icyumweru kimwe.
Bénin, yigeze kuba ishimwa nk'igihugu kirimo demokarasi ishingiye ku mashyaka menshi, yarushijeho kubamo igitugu ku butegetsi bwa Perezida Patrice Talon, nkuko bivugwa n'imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu.
Bwana Talon yatowe bwa mbere mu 2016, atsinze umukandida wari ushyigikiwe na Perezida wari uvuye ku butegetsi. Ariko mu ntangiriro y'uyu mwaka, abashakaga guhatana na we bose, barimo na Madougou, bangiwe kwiyamamaza mu matora ya perezida, yaje gutsinda ku majwi 86%.
Madougou yatawe muri yombi mu byumweru byabanjirije ayo matora yo mu kwezi kwa kane.
Uyu wahoze ari Minisitiri w'ubutabera yashinjwe kugerageza guhungabanya umutekano w'igihugu aha amafaranga abantu ngo bacure umugambi wo kwica abanyapolitiki bakomeye. Abamushyigikiye bavuga ko ibyo birego ari ibihimbano.
Urukiko rwamuhamije icyaha mu rubanza rwamaze igihe kitageze ku munsi umwe aho nta kimenyetso cyagaragajwe, nkuko itsinda ry'abunganizi be mu mategeko ribivuga.
Nyuma y'umwanzuro w'urukiko ku wa gatandatu, Renaud Agbodjo, umunyamategeko wunganira Madougou, yabwiye BBC ati: "Ni umunsi wijimye [w'umwijima] kuri demokarasi mu gihugu".
"Guhamywa icyaha [kwe] ni ikimenyetso cyo kubuza ubuhumekero demokarasi muri Bénin".
Mbere gato yuko urukiko rutangaza umwanzuro warwo, Madougou yabwiye urukiko ati: "Sinigeze na rimwe mba ukora iterabwoba kandi nta na rimwe nzaba ukora iterabwoba".
Yongeyeho ko niba guhamywa icyaha kwe kwafasha abantu gutekereza ku biri kuba mu gihugu, ubwo "Sinzaba narababaye ku bw'ubusa".
Ku wa kabiri w'iki cyumweru, urwo rukiko n'ubundi rwo mu murwa mukuru Porto-Novo, rwakatiye Joël Aïvo, undi munyapolitiki utavuga rumwe n'ubutegetsi, igifungo cy'imyaka 10 nyuma yuko rumuhamije kugambirira kugirira nabi ubutegetsi.
Abandi banyapolitiki batavuga rumwe n'ubutegetsi bwa Perezida Talon bahunze igihugu, ndetse n'umucamanza umwe, wari warabaye mu rukiko rwahamije icyaha Madougou, yarahunze avuga ko yari arimo kotswa igitutu na leta atashoboraga kwihanganira.
Muri raporo yawo kuri Bénin yo mu mwaka ushize, umuryango uharanira uburenganzira bwa muntu Amnesty International wavuze ko "uburenganzira ku gutanga ibitekerezo no guterana [gukora iteraniro] mu mahoro bwagabanyijwe mu buryo burenze urugero", wongeraho ko abantu baburanishijwe mu buryo burimo akarengane ndetse na polisi ishinjwa gukoresha imbaraga z'umurengera.










