Chile: Itegeko ryemera gushyingirwa kw'abatinganyi ryemejwe n'inteko ku bwiganze bw'amajwi

Ahavuye isanamu, Getty Images
Chili yemeje itegeko ryanditse amateka ryemerera abatinganyi gushyingirwa muri iki gihugu cyiganjemo abo mu idini gatolika.
Iryo tegeko, ryemejwe ku bwiganze n'inteko ishingamategeko ku wa kabiri, rinemerera abatinganyi kuba barera abana batari ababo.
Umushinga w'iri tegeko wari ushyigikiwe na Perezida wa Chili Sebastián Piñera, ubu agomba kuwushyiraho umukono ugahinduka itegeko. Ariko wanenzwe n'abagize urugaga rwe ruri ku butegetsi rukomeye ku mahame y'ibya kera.
Abatinganyi bo muri Chili bamaze igihe basaba ko hajyaho iryo tegeko, umushinga waryo wari wahagaritswe n'inteko ishingamategeko kuva mu mwaka wa 2017.
Mu 2015, iki gihugu cyo muri Amerika y'epfo cyemeje gusezerana mu butegetsi ku batinganyi, bituma bashobora kwemererwa kwandikisha icyangombwa cy'amasezerano yo kubana kwabo (Civil Union Agreement, AUC), kibaha inyungu zimwe zo mu rwego rw'amategeko.
Ariko umushinga w'itegeko wo kwemera ubukwe bw'abatinganyi wamaze imyaka ine waraheze mu nteko ishingamategeko, nyuma yuko wari wemejwe n'uwari Perezida Michelle Bachelet, wo mu murongo w'ibitekerezo w'abashaka impinduka.
Ku wa kabiri, umushinga w'itegeko wemejwe n'inteko ishingamategeko umutwe w'abadepite - nyuma gato yuko unyuze muri sena - ku majwi 82 y'abawushyigikiye n'amajwi 20 y'abatawushyigikiye. Abadepite babiri barifashe ntibatora.
Mu kwezi kwa gatandatu, mu ijambo ageza ku gihugu buri mwaka, Perezida Piñera yari yasezeranyije guharanira ko iryo tegeko ryemezwa mu nteko ishingamategeko.
Mu magambo yatumye bamwe mu nshuti ze z'abakomeye ku bya kera bagwa mu kantu (bumirwa), muri iryo jambo yavuze ko Chili igomba "kwemera ubu bwisanzure n'icyubahiro ku bantu bose".
Uyu mutegetsi yongeyeho ati: "Ndatekereza ko dukwiye gushimangira indangagaciro y'ubwisanzure, harimo n'ubwisanzure ku rukundo no ku kubakana umuryango n'uwo ukunda. Ndetse n'indangagaciro y'icyubahiro ku mibano yose y'urukundo no gukundana hagati y'abantu babiri".
Ibyo byari byanenzwe bikomeye na bamwe mu bashyigikiye Perezida Piñera, barimo na Depite akaba n'umuvugabutumwa Leonidas Romero, wo mu ishyaka National Renewal (RN).
Bwana Romero yari yavuze ko iyo mpinduka ku itegeko yaba ari "ukugambanira abakristu mu buryo bukomeye cyane".
Chili yiyongereye ku rutonde rw'ibihugu bicyeya muri Amerika y'epfo bimaze kwemera gushakana kw'abatinganyi. Ibindi bihugu birimo nka Argentina, Brazil, Colombia, Costa Rica, Uruguay, na za leta 18 mu zigize Mexique, hamwe n'umujyi wa Mexico.










