هند در تلاش بازگرداندن جسد کوهنوردی که ۳۰ سال پیش در قله اورست جان باخت

یک پیکر بی‌جان ملقب به «بوت سبز» ۳۰ سال است که در نزدیکی قله اورست دراز کشیده است.

این لقب به کوهنورد هندی داده شده که در زیر یک صخره جان باخت و جسد او نشانه‌ تلخ و هولناکی برای دیگر کوهنوردانیست که از این مسیر و از کنار او عبور می‌کنند.

دولت هند حالا در جستجوی یک تیم تخصصی بازیابی اجساد در ارتفاعات است تا پیکر این کوهنورد را به خانه بازگرداند.

اما برای خانواده او، بازگشت این پیکر به معنی این است که او دیگر زنده نیست و شاید کمی از بلاتکلیفی آن‌ها بکاهد.

دورجی موروپ شب پیش از الحاقش به گروه عملیات صعود به اورست از جبهه شمالی تبت در ۱۹۹۶ با همسرش در خانه‌اش در کشمیر تحت کنترول هند نشسته بود.

او به همسرش وعده سپرد که به عنوان یک قهرمان به خانه باز خواهد گشت و مایه افتخار کشورش خواهد شد.

یانگسیک به بی‌بی‌سی گفت: «او از من خواست تا مراقبت کودکانش باشم و در راه بازگشت به میدان هوایی به استقبالش بروم.»

در آن لحظه احساس عجیب خود آگاهی و وسواس داشت، به این فکر می‌کرد که آیا دیگر قادر خواهد بود او را ببیند یا خیر.

در ۱۰ می همان سال، موروپ با شش کوهنورد دیگر به قله اورست صعود کرد، از مسیری که در مرز میان نپال و تبت تحت کنترل چین قرار دارد.

بیشتر کوهنوردان تلاش می‌کنند از سمت جنوبی آن که مربوط نپال می‌شود، به بلندترین قله جهان صعود کنند چرا که سمت شمالی آن به شدت شیب‌دار و خطرناک است.

سه نفر از شش عضو گروه به دلیل طوفان برف از ادامه صعود انصراف دادند اما موروپ با دو تن دیگر از پولیس مرزی هند و تبت به نام‌های تسیوانگ سمانلا و تسیوانگ پالجور به صعود ادامه دادند.

در ادامه مسیر آن‌ها در طوفان گیر ماندند و جان سپردند.

در حالی‌که جسد دو تن دیگر هیچ‌گاهی پیدا نشدند، پیکر سومی موسوم به «بوت سبز» برای سه دهه در برف منجمد مانده بود.

از زمانی که حدود یک قرن پیش ثبت سوابق کوهنوردی در اورست آغاز شد، حدود ۳۰۰ کوهنورد در این کوه جان باخته‌اند که اجساد بیشترشان هنوز در دامنه‌های کوه باقی مانده‌اند.

چند سال پیش، پولیس مرزی هندو تبت، امکان انتقال جسد را بررسی کرد.

چندین سال فرض براین بود که جسد ملقب به «بوت سبز» مربوط به تسیوانگ پالجور باشد اما در ۲۰۲۴ مقامات نظرشان را عوض کردند.

شواهد به دست آمده از بازماندگان عملیات ۱۹۹۶ و سینگال رادیویی از آخرین موقعیت آن‌ها سبب شد که دیدگاه‌ها عوض شوند.

مقامات اکنون احتمال می‌دهند که این پیکر موروپ باشد.

یکی از مقامات پولیس مرزی هندو تبت به شرط حفظ هویت خود به بی‌بی‌سی گفت: «پوشش او به شناسایی‌اش کمک کرد.»

این مقام گفت که مشکلات لوجستیکی مانع آن شده بود که این پیکر زودتر از این بازیابی شده و بازگردانده شود.

او افزود: «ما هیچ‌گاهی او را فراموش نکردیم، این مسأله زمان بود.»

این مقام پولیس مرزی هند و تبت گفت: «همین‌که پیکر را در اختیار بگیریم و مراحل تشریفاتی و قانونی انجام شود، خانواده‌اش مطلع خواهد شد.»

«قلبم نگذاشت باور کنم که او مرده باشد»

موروپ اهل روستای اسکوربوچان در لداخ در هزار کیلومتری غرب اورست بود. او در پولیس مرزی هند و تبت رتبه نایک یا لانس داشت.

مسولیتش حفاظت از بخش عمده‌ای از مرز هند با چین را داشت.

موروپ در سال ۱۹۴۸ در خانواده کشاورز تولد شد، در ۱۹۶۹ برای رهایی از فقر به پولیس پیوست و ۱۹۷۱ با یانگسیک ازدواج کرد.

او بیشتر اوقات در مرز خدمت می‌کرد، امری که سبب شد یانگسیک مسئولیت عمده پرورش کودکان و مراقبت از خانواده را به عهده داشته باشد.

یانگسیک ۷۵ ساله که حالا مرض شکر دارد و قسما ناشنوا است، به سختی روز عروسی اش را به یاد می‌آورد.

او می‌گوید:«در اوایل هیچ کسی در خانواده برای من چیزی نمی‌گفت.»

یک نماینده از پولیس مرزی هند و تبت به او گفت که موروپ احتمالا جان سپرده است.

تاشی سونام افسر بازنشسته ارتش هند می‌گوید: «زمانی که از مقامات پرسیدم چه بر سر پیکر او آمده است، آن‌ها گفتند که امکان ندارد که جسد او را بازگردانند.»

بعدتر، خانواده موروپ تصمیم گرفتند که برای او مراسم تدفین غیابی برگزار کنند.

یانگسیک که هیچ‌گاهی به مکتب نرفته است از خطرات عملیاتی که شوهرش در آن اشتراک می‌کرد آگاهی نداشت.

او با چشمانی اشک‌آلود می‌گوید: «تنها همین‌قدر می‌دانستیم که طوفانی در راه است. با آن‌ها مراسم به آتش‌سپردن او را در خانه برگزار کردیم اما قلبم هیچ‌گاهی نمی‌پذیرفت که مرده باشد.»

او می‌افزاید: «من هیچ‌گاه جنازه اش را ندیدم، باورش سخت بود که او دیگر با ما نیست.»

بازگرداندن جسد چقدر دشوار خواهد بود؟

اورست بلند قله جهان با ارتفاع ۸ هزار و ۸۴۹ متر است، پیکر در ارتفاع ۸ هزار و ۵۰۰ متری قرار دارد. پولیس مرزی هند و تبت تصمیم دارد این پیکر را تا ماه سپتمبر بازگرداند.

منابع شیرپا به بخش نپالی بی‌بی‌سی گفته‌اند که بازیابی پیکر در فصل صعود خزانی مستلزم نصب طناب‌های ثابت و تجهیزات پشتیبانی دیگر است که کار بازیابی را مشکل‌تر می‌کند.

کوهنوردان معمولا ترجیح می‌دهند در فصل بهار (مارچ تا می) به قله صعود کنند.

بازگرداندن اجساد از منطقه مرگ جایی که دمای حرارت تا منفی ۴۰ درجه سانتی‌گراد می‌رسد وسطح اکسیجن برابر با یک سوم اکسیجن سطح بحر است، بسیار پرهزینه است و بیشتر خانواده‌ها توانایی مالی انجام این کار را ندارند.

کارشناسان می‌گویند که پایین آوردن اجساد بین ۴۰ هزار تا ۸۰ هزار دالر هزینه دارد. از سویی هم این کار بسیار دشوار است و جسد باید به صورت فیزیکی به پایین حمل شود که به تیم شش تا ده نفری و حتی بزرگتر از شرپاها نیاز است تا این کار انجام شود.

تشیرینگ جانبو شرپا یکی از کوهنوردان سرشناس نپالی باور دارد بازیابی جسدی که ۳۰ سال به صورت منجمد در دامنه‌های اورست باقی مانده باشد، چالش برانگیز است.

او به بی‌بی‌سی گفت: «شرایط آب و هوایی نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. در جبهه شمالی اورست شکاف‌های یخی کمتری وجود دارند اما این جبهه خطرناک‌تر است. اگر در سمت نپالی حادثه‌ای رخ دهد، می‌توان فرد را با بالگرد به سرعت تخلیه کرد اما در سمت چین چنین امکانی مسیر نیست.»

کارشناسان طب عدلی نیز می‌گویند هنگام انتقال جسد باید شرایط فیزیکی آن‌را در نظر بگیرند.

اعضای خانواده موروپ همچنان با احتیاط در مورد بازگرداندن جسد او صحبت می‌کنند و نسبت به واکنش خود در مورد آن مطمئن نیستند. تاکنون هیچ آزمایش تطبیق دی‌ان‌ای که بتوند ثابت کند جسد متعلق به موروپ است، انجام نشده است.

دورجای، یکی از پسران موروپ، به بی‌بی‌سی گفت: «چند سال پیش نیروهای پولیس مرزی از ما نمونه خون گرفتند اما به جز حرف و حدیث‌های که در شبکه‌های اجتماعی نشر شد، هیچ کسی به ما چیزی نگفت.»

امروزه تنها اثر باقی‌مانده از موروپ در خانه‌اش چند مدال و جایزه، چند عکس قدیمی که او را حین کوهنوردی نشان می‌دهد و یک پیاله فلزی است که از روستایی از کشمیر خریده بود.

مهم‌تر از همه تصدیق نامه‌ای است که از طرف حکومت چین صادر شده و تأیید می‌کند که موروپ ساعت ۱۰:۳۰ روز ۱۰ ماه می ۱۹۹۶ به قله اورست صعود کرده است.

از آن‌جایی که موروپ به اورست از جهت شمالی آن صعود کرده، حکومت چین از تلاش موروپ به صعود تقدیر کرده است.

«تمام این سال‌ها کجا بودی؟»

خانواده موروپ هر سال روز ۱۰ می، برای ادای احترام به او مراسم ویژه بودایی برگزار می‌کنند.

دورجای، پسر موروپ، می‌گوید اگر عملیات بازیابی موفقانه انجام شود، برای او مراسم تدفینی در پارک شهیدان در لداخ برگزار خواهند کرد.

او می‌گوید: «پدر من جانش را برای این کشور داد و باید به او لقب شهید داده شود.» دورجای باور دارد که عین لقب به دو تن دیگر که همراه با او جان دادند نیز داده شود.

او گفت خانواده همچنین قصد دارد نمادی از میراث و یادگار موروپ را در خانه نگهدارد تا در کنار تصدیق‌نامه صعود او به اورست قرار گیرند: «ما تصمیم داریم بوت‌های سبز او را نگهداریم.»

یانگسیک، سونام و باقی اعضای خانواده امیدوارند عملیات بازیابی موفقانه انجام شود و پیکر موروپ در نهایت به خانه بازگردد.

آن‌ها همچنین فکر می‌کنند که آیا پس از سی سال پیکر او قابل شناسایی باشد یا خیر.

یانگسیک می‌گوید: «وقتی به خانه بازگردد، از او خواهم پرسید: تمام این سال‌ها کجا بودی؟»

گزاش تکمیلی توسط پرادیپ باشیال، بی‌بی‌سی نیوز نیپالی