تنش بر سر هجوم مهاجران به سیته؛ اسپانیا برای مسافران از ایتالیا کنترل‌های مرزی وضع کرد

اسپانیا با تشدید اختلافات با ایتالیا، کنترل‌های مرزی را برای تمامی سفرهای هوایی و دریایی از مبدأ ایتالیا اعمال کرده است.

این بحران، پدرو سانچز نخست‌وزیر سوسیالیست اسپانیا را در برابر جورجیا ملونی نخست‌وزیر محافظه‌کار ایتالیا قرار داده است؛ سیاستمداری که از مدت‌ها پیش خواستار سخت‌گیرانه‌تر شدن مقررات مهاجرتی اتحادیه اروپا بوده است.

این محدودیت‌ها که از نیمه‌شب آغاز شده و برای یک ماه ادامه خواهد داشت، یک هفته پس از آن وضع شده‌اند که ایتالیا نیز در واکنش به ورود حدود ۷۸ هزار مهاجر از مراکش به شهر سیته، محدودیت‌های مشابهی را به اجرا گذاشت.

اسپانیا روز جمعه از ایتالیا خواست تا این محدودیت‌ها را تا روز یکشنبه لغو کند. اما روم اعلام کرد که این تدابیر دست‌کم تا ۱۵ آگست پابرجا خواهند ماند؛ چراکه به گفته مقام‌های ایتالیایی، اسپانیا انتظار دارد موج تازه‌ای از مهاجرت به سیته آغاز شود.

ایتالیا با اسپانیا مرز زمینی ندارد. دولت این کشور هفته گذشته اعلام کرد که تعلیق موقت مقررات منطقه بدون مرز شنگن با هدف جلوگیری از ورود مهاجرانی انجام شده است که ممکن است از سیته راهی ایتالیا شوند.

اما مادرید این استدلال را رد کرده و گفته است که چنین ادعایی بر «استدلال‌های بی‌اساس» استوار است؛ زیرا مهاجرانی که وارد سیته شده‌اند، در عمل راهی برای ورود به منطقه شنگن ندارند.

دولت ایتالیا نیز در واکنش به هشدار اسپانیا اعلام کرد که «اولتیماتوم‌ها» را نمی‌پذیرد. همچنین تأکید کرد که تحت هیچ شرایطی تصمیم خود برای تعلیق اجرای توافق شنگن در مورد شهروندان کشورهای غیرعضو اتحادیه اروپا که از اسپانیا وارد ایتالیا می‌شوند، دست‌کم تا ۱۵ آگست یا تا زمانی که خطرات امنیتی و تروریستی به طور کامل برطرف نشوند، بازنگری نخواهد کرد.

مقام‌های ایتالیایی گفته‌اند که مسئولان مرزی این کشور تلاش می‌کنند روند بررسی‌ها به گونه‌ای انجام شود که شهروندان اسپانیا و دیگر کشورهای اروپایی با بیشترین سهولت ممکن وارد ایتالیا شوند.

رم همچنین بار دیگر تأکید کرده است که شهروندان اسپانیا از این بررسی‌های اضافی معاف هستند و این کنترل‌ها تنها شامل افراد غیرعضو اتحادیه اروپا می‌شود.

با این حال، روزنامه ال‌پائیس گزارش داده است که در روزهای اخیر در برخی میدان‌های هوایی صف‌های طولانی ایجاد شده و مسافرانی که از اسپانیا وارد ایتالیا می‌شوند، برای بازرسی به خطوط جداگانه هدایت شده‌اند.

دولت اسپانیا اعلام کرده است که اقدامات متقابل این کشور شامل بررسی گذرنامه، تابعیت و ویزای مسافران ایتالیایی و همچنین مسافران دیگر کشورها خواهد بود که از ایتالیا وارد اسپانیا می‌شوند. مادرید گفته است این تصمیم در پی «فشار مداوم مهاجرت غیرقانونی» اتخاذ شده است.

قرار است این کنترل‌ها تا هفتم سپتمبر ادامه پیدا کند؛ مگر آن‌که شرایطی که باعث اجرای این اقدامات شده، تغییر کند.

تعلیق موقت توافق شنگن اتفاق تازه‌ای نیست. ایتالیا در حال حاضر نیز در مرز خود با اسلوونی کنترل‌های مرزی را حفظ کرده است.

تصمیم ایتالیا برای تعلیق یک‌ماهه مقررات شنگن از حمایت فنلند و دنمارک برخوردار شده، در حالی که جمهوری چک خواستار تعلیق موقت عضویت اسپانیا در این توافق شده است.

بیشتر مهاجرانی که هفته گذشته وارد سیته شدند، طی چند روز به مراکش بازگردانده شدند.

با این حال، نزدیک به ۱۴۰۰ کودک و نوجوان، که برخی از آنان سن بسیار کمی دارند، همچنان در این منطقه حضور دارند.

اسپانیا تاکنون به طور رسمی از احتمال موج دوم ورود مهاجران از مراکش خبر نداده است. با این حال، گزارش‌ها حاکی از آن است که برخی کاربران مراکشی در شبکه‌های اجتماعی درباره تلاش دوباره برای رسیدن به سیته صحبت کرده‌اند.

دفتر نخست‌وزیر اسپانیا به روزنامه ال‌پائیس گفته است که وضعیت را زیر نظر دارد، اما انتظار تکرار رویدادهای هفته گذشته را ندارد.

چرا این بحران رخ داد؟

هنوز روشن نیست که چرا ده‌ها هزار نفر تلاش کردند به طور همزمان وارد سیته شوند. اما ماگنوس برونر، کمیشنر مهاجرت اتحادیه اروپا، گفته است که احتمالاً شبکه‌های جنایی با انتشار اطلاعات نادرست در شکل‌گیری این بحران نقش داشته‌اند؛ دیدگاهی که دولت اسپانیا نیز از آن حمایت کرده است.

این موج مهاجرت پس از آن آغاز شد که ستره محکمه اسپانیا حکم داد مهاجرانی که هنگام تلاش برای رسیدن به سیته یا ملیله در دریا متوقف می‌شوند، نمی‌توانند به شکل فوری و بدون طی مراحل قانونی به مراکش بازگردانده شوند.

در مقابل، مراکش بخشی از مسئولیت بحران را متوجه این حکم قضایی دانسته است. یک منبع دولتی مراکش که نامش فاش نشده، به رسانه‌های محلی گفته است:

«عامل بازدارنده از میان رفت و سد فرو ریخت؛ نه زیر فشار قاچاقچیان، بلکه در نتیجه تصمیم یک قاضی.»

ورود همزمان شمار بسیار زیادی از مهاجران به سیته همچنین این پرسش را مطرح کرده است که چرا نیروهای مرزبانی مراکش برای جلوگیری از عبور آنان اقدام مؤثری انجام نداده‌اند.

سیته و ملیله، دو منطقه تحت حاکمیت اسپانیا در سواحل شمال افریقا، سال‌هاست یکی از موضوعات اصلی اختلاف میان اسپانیا و مراکش هستند؛ زیرا مراکش حاکمیت اسپانیا بر این دو منطقه را به رسمیت نمی‌شناسد.