တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်မှု, ဗြိတိသျှဝန်ကြီးချုပ် ကီယာစတာမာ ရာထူးကနေ နုတ်ထွက်မယ်လို့ကြေညာ

တိုက်ရိုက် ထုတ်လွှင့်ချက်

1. လွန်ခဲ့သော ၁၁ မိနစ် ကတိုက်ချီတို၊ အင်ပီနဲ့ ပါပီ - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ ခွေးကလေးတွေ

   လူထုခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ရဲ့ ၂၀၁၀ နောက်ပိုင်း နိုင်ငံရေးလောကဓံနှစ်တွေတစ်လျှောက်လုံး အမြဲအနားမှာ ရှိနေခဲ့တဲ့ ခွေးကလေး "တိုက်ချီတို" ဟာ သခင်မဖြစ်သူနဲ့ ပြန်မဆုံရသေးခင်မှာပဲ ထွက်ခွာသွားခဲ့ပါပြီ။

   အသက် ၁၆ နှစ်ကျော်ရှိပြီဖြစ်တဲ့ တိုက်ချီတိုဟာ ၂၀၁၀ ခုနှစ်မှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ကနေ လွတ်မြောက်ပြီးတဲ့နောက် သူ့ဘဝထဲ ရောက်လာခဲ့တဲ့ တစ်ကောင်တည်းသော အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန် အဖော်ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

   ၂၀၁၀ နောက်ပိုင်း နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုတွေ၊ လွှတ်တော်အမတ်ဘဝနဲ့ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံတာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ရတဲ့ကာလတွေတစ်လျှောက်မှာ ခရီးထွက်ရတိုင်း တိုက်ချီတိုကို အိမ်မှာ ထားခဲ့ရတာအတွက် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က စိတ်မကောင်းဖြစ်တတ်တယ်လို့ သူနဲ့ အနီးကပ်နေခဲ့သူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

   တိုက်ချီတိုဟာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အတွက် ခွေးတစ်ကောင်ထက်ပိုတဲ့ သိတတ်မှုနဲ့ စောင့်ရှောက်မှုတွေရှိတယ်လို့လည်း အနားမှာရှိခဲ့သူတွေက ပြန်ပြောပြပါတယ်။

   အပြည့်အစုံကို ဒီလင့်ခ် မှာ ဖတ်နိုင်ပါတယ်။

2. လွန်ခဲ့သော ၂ နာရီ ကဖူးခက်လုပ်ငန်းခွင်မှာ ဖမ်းမိတဲ့မြန်မာလုပ်သား ၅၀ ကျော်ထဲကတချို့ ရက်ပိုင်းအတွင်း နေရပ်ပြန်ပို့ခံရ

   ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဖူးခက်မှာရှိတဲ့ ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းခွင်တစ်ခုကို အာဏာပိုင်တွေက စစ်ဆေးချိန် ဖမ်းဆီးခံလိုက်ရတဲ့ မြန်မာရွှေ့ပြောင်း လုပ်သား အယောက် ၆၀ နီးပါးထဲက တချို့ဟာ ရက်ပိုင်းအတွင်း နေရပ်ပြန်ပို့ခံလိုက်ရတယ်လို့ အဲဒီလုပ်ငန်းခွင်ထဲက အလုပ်သမား ၂ ဦးက ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

   ထိုင်းအာဏာပိုင်တွေက ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းခွင်ကို ဇွန်လ ၁၈ ရက်မှာ စီးနင်းခဲ့တာဖြစ်ပြီး အထောက်အထားမဲ့နေထိုင်နေသူအချို့ဟာ နောက်တစ်ရက် ဇွန် ၁၉ ရက်မှာ နေရပ်ပြန်ပို့ခံခဲ့ရတာလို့ဆိုပါတယ်။

   “အထောက်အထားရှိတဲ့ လူနည်းစုကိုတော့ ပြန်လွှတ်ပေးတယ်။ ၅ ဦး လွတ်တယ်လို့ ကနဦး သိရတယ်။ တချို့ကိုလည်း အခုထိ ဖမ်းထားတုန်း” လို့ ဒီအခြေအနေကိုသိတဲ့ ဖူးခက်က မြန်မာအလုပ်သမားတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

   “မြန်မာဘက် ပြန်ပို့ခံလိုက်ရတဲ့ မြန်မာလုပ်သားအရေအတွက်ကိုတော့ မသိရသေးဘူး”လို့ သူက ဖြည့်ပြောပါတယ်။

   ချွန်ထလဲ ရွာစု ၉ မှာရှိတဲ့ ဇိမ်ခံကွန်ဒို ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းခွင်တစ်ခုကို ထိုင်းစစ်တပ်နဲ့ ရဲတို့ ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

   စီးနင်းမှုမှာ မြန်မာနိုင်ငံသား ၅၆ ဦးအပါအဝင် တရုတ်နိုင်ငံသား ၁၂ ဦး စုစုပေါင်း ၆၈ ဦးတို့ကို တရားမဝင်ဘဲ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေတာကြောင့် ဖမ်းဆီးခဲ့တယ်လို့ ဒီနေ့ ဇွန်လ ၂၂ ရက်မှာ ထိုင်းအလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

   ဖမ်းဆီးခံရတဲ့ တရုတ်နိုင်ငံသား ၁၂ ဦးကတော့ ဆောက်လုပ်ရေးအင်ဂျင်နီယာတွေဖြစ်တယ်လို့ အဲဒီဆိုက်မှာ အလုပ်လုပ်နေသူတစ်ဦးက ဆိုပါတယ်။

   ထိုင်းအလုပ်သမားရေးဝန်ကြီး မစ္စတာ ချူလာဖန် အမွန်ဗီဗက်ကတော့ ဖမ်းဆီးခံရသူတွေကို အဲဒီနေ့မှာပဲ အမှုစွဲချက်နဲ့ အခွင့်အ‌ရေးတွေကို အသိပေးတာတွေလုပ်ခဲ့ပြီး ချွန်ထလေးရဲစခန်းကို လွှဲပြောင်းပေးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

   ဒါ့အပြင် တရားမဝင်နိုင်ငံခြားသားတွေကို ငှားရမ်းထားတဲ့ အလုပ်ရှင်တွေကိုလည်း တရားစွဲဆိုမယ်လို့လည်း ဝန်ကြီးဌာနက ကြေညာပါတယ်။

   ဇွန်လ ၁၇ ရက်တုန်းကတော့ ဖူးခက်မြို့လယ်ခေါင်က ဈေးဝယ်စင်တာတစ်ခုမှာ ဖွင့်ထားတဲ့ စားသောက်ဆိုင်မှာ တရားမဝင်အလုပ်လုပ်ကိုင်နေတဲ့ တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံသား တစ်ဦးကိုလည်း ဖမ်းဆီးခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ချက်ကဆိုပါတယ်။

   လက်ရှိ ဖူးခက်မှာ တရားမဝင်အလုပ်လုပ်ကိုင်နေတဲ့ မြန်မာအပါအဝင် ရွှေ့ပြောင်းနိုင်ငံခြားသားတွေအပြင် ဥပဒေနဲ့ မလွတ်ကင်းတဲ့ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေတာတွေကို နှိမ်နင်းဖို့ ဖူးခက်နဲ့ ဘန်ကောက်အပါအဝင် တစ်နိုင်ငံလုံးက ခရိုင်အလုပ်အကိုင်ရုံးတွေကို ဆက်တိုက်စစ်ဆေးနေဖို့ကိုလည်း ထိုင်းအလုပ်သမားရေးဝန်ကြီးက ညွှန်ကြားထားပါတယ်။

   ဒါ့အပြင် ဖူးခက်ဒေသမှာ ထိုင်းနိုင်ငံသားအမည်ခံပြီး လုပ်ကိုင်နေတဲ့ နိုင်ငံခြားသားပိုင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေနဲ့ ကွန်ရက်တွေကို နှိမ်နင်းဖို့ ထိုင်းတော်ဝင်ရဲတပ်ဖွဲ့နဲ့ ဒေသခံ အေဂျင်စီတွေ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေ မြှင့်တင်သွားမယ်လို့လည်း ဝန်ကြီးက ပြောပါတယ်။

   ထိုင်းဝန်ကြီးရဲ့ နေပြည်တော်ခရီးနဲ့ အာဆီယံလမ်းကြောင်းပြောင်းသွားနိုင်လား

3. လွန်ခဲ့သော ၃ နာရီ ကမြင်းခြံခရိုင်မှာ PLA စခန်းတချို့ ကို NUG ရဲ့ တပ်ရင်းတချို့က စီးနင်း- PLA

   မန္တလေးတိုင်း၊ မြင်းခြံခရိုင်ထဲမှာ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ရဲ့ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန (MOD) လက်အောက်ခံ မြင်းခြံခရိုင်တပ်ရင်း ၃ ရင်းထက်မနည်းက ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (PLA) တပ်ရဲ့ စခန်းတစ်ခုကို ဝင်စီးနင်း‌တာကြောင့် တင်းမာမှုဖြစ်နေတယ်လို့ PLA ရဲ့ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ကိုဝေယံဖြိုးမိုးက ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

   NUG ဘက်ကနေ PLA ကို အချက် ၂ ချက်တောင်းဆိုပြီး အဲဒီ ၂ ချက်အပေါ် နှစ်ဖက်တပ်ညှိနှိုင်းပြီး မပြေလည်တာကြောင့် အခုလို စီးနင်းမှု လုပ်လာတာလို့ သူက ဆိုပါတယ်။

   ပထမအချက်က သတင်းပေးသူဆိုပြီး စွပ်စွဲချက်နဲ့ PLA က ဖမ်းဆီးထားသူတစ်ဦးကို ပြန်လွှတ်ပေးဖို့ လို့ သိရပါတယ်။

   “PLA က ဖမ်းဆီးထားတဲ့ ဒလန်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဒါက ပြည်သူကို ပြန်ပေးဆွဲ အကျပ်ကိုင်ဖမ်းဆီးတာလို့ NUG ဘက်ကပြောတယ်။ လွှတ်ပေးဖို့ ခြိမ်းခြောက်ပြီးတောင်းလို့ တရားခံလွှဲပြောင်းရေးကို ဆိုင်းငံ့ထားတာ” လို့ ကိုဝေယံဖြိုးမိုးက ဆက်ပြောပါတယ်။

   ဒုတိယအချက် အနေနဲ့ PLA အနေနဲ့ နယ်မြေတွေထဲကနေ လုံးဝထွက်ဖို့ NUG ဘက်က တောင်းဆိုတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

   “စစ်တပ်စခန်းနဲ့နီးတဲ့နေရာတွေအပြင် ပြည်သူ့စစ်အားကောင်းတဲ့ ရွာတချို့မှာ တိုက်ခိုက်ပြီး နယ်မြေစိုးမိုးမှုရအောင် လုပ်ထားတာမို့ ဒီတောင်းဆိုချက်ကို လက်ခံဖို့ ခဲယဉ်းတဲ့အခြေအနေ” လို့ ကိုဝေယံဖြိုးမိုးက ပြောပါတယ်။

   ဒီစီးနင်းမှုကို မြင်းခြံခရိုင်ကွပ်ကဲရေးအမိန့်နဲ့ NUG လက်အောက်ခံ တပ်ရင်း ၃ ရင်းထက်မနည်းနဲ့ စီးနင်းနေတာလို့ ဒီအခြေအနေကို သိထားတဲ့ မြေပြင်သတင်းရင်းမြစ်က ဆိုပါတယ်။

   PLA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ကိုဝေယံဖြိုးမိုးကတော့ စီးနင်းမှုမတိုင်ခင် စခန်းကနေ ဆုတ်ခွာပေးခဲ့တာကြောင့် နှစ်ဖက်တပ်ပစ်ခတ်မှုတော့ မဖြစ်ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

   အလားတူ ဝိုင်းပတ်ပိတ်ဆို့ ဖမ်းဆီးတာတွေလုပ်လာရင် တိုက်ပွဲဖြစ်နိုင်တာကြောင့် နှစ်ဖက်စလုံးက တပ်တွေကို အခုရောက်တဲ့နေရာမှာ ရပ်ထားလိုက်တာက တင်းမာမှုတွေ ပြေလျော့ဖို့အတွက် အဖြေဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ကိုဝေယံဖြိုးမိုးက ပြောပါတယ်။

   မြင်းခြံခရိုင် အမှတ် ၃ တပ်ရင်းကို ဒီဖြစ်စဥ်နဲ့ ပတ်သက်လို့ ဆက်သွယ်‌မေးမြန်းထားပြီး ပြန်လည်ဖြေကြားတာမရှိသေးပါဘူး။ ဒါအပြင် စီးနင်းမှုနဲ့ပတ်သက်လို့ ဘီဘီစီက NUG ရဲ့ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနကို ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားတာကိုလည်း ပြန်လည်မဖြေကြားသေးပါဘူး။

   NUG လက်အောက်ခံတပ်တွေအနေနဲ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်ထဲမှာပဲ မကွေး၊ ပေါက်နဲ့ မြိုင်အစပ်က ဒေသအခြေစိုက်တော်လှန်ရေးတပ်တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ရေနံလုပ်ကွက်တွေမှာ အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ ဝင်‌ရောက်တာတွေလုပ်ခဲ့သလို ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော် (SRF)ရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ကိုစံတင်ထွန်းနဲ့ တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို ဖမ်းဆီးတဲ့ဖြစ်စဉ်တွေလည်းရှိခဲ့ပါတယ်။

   မန္တလေး PDF ထိန်းချုပ်နယ်ထဲက ရွှေလုပ်ကွက်တွေနဲ့ အကျိုးစီးပွားတွေ

4. လွန်ခဲ့သော ၄ နာရီ ကဆာ ကီယာစတာမာ နုတ်ထွက်မယ်လို့ ဘာကြောင့်ကြေညာ

   ဆာ ကီယာ စတာမာဟာ ၂၀၂၄ ဇူလိုင် ရွေးကောက်ပွဲမှာ အဲဒီတုန်းက အာဏာရ ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီခေါင်းဆောင် ဝန်ကြီးချုပ် ရစ်ရှီဆူးနက်ကို အပြတ်နိုင်ရပြီး လေဘာပါတီအစိုးရရဲ့ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာခဲ့သူပါ။

   ကီယာစတာမာဟာ ပြီးခဲ့တဲ့လပိုင်းတွေမှာတော့ ပါတီတွင်းမှာ သူ့ကိုဆန့်ကျင်မှုတွေကို ရင်ဆိုင်လာရတယ်။

   မေလမှာလုပ်ခဲ့တဲ့ ဒေသန္တရရွေးကောက်ပွဲမှာ လေဘာရဲ့ မဲဆန္ဒနယ်တွေနဲ့ ဒေသခံကောင်စီနေရာတွေ အများကြီး ရှုံးခဲ့တာ ဝန်ကြီးချုပ်ရဲ့ခေါင်းဆောင်မှု မထိရောက်လို့ဆိုပြီး ဝေဖန်ခံခဲ့ရတယ်။

   လက်ယာစွန်းဝါဒီတွေ ခေါင်းဆောင်တဲ့ Reform Party က အဲဒီရွေးကောက်ပွဲမှာ နေရာအများကြီး နိုင်သွားတဲ့အခါ လေဘာပါတီထဲမှာလည်း ကီယာစတာမာဦးဆောင်နေရင် နောက်တစ်ကြိမ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှာ Reform က အာဏာရသွားမှာကို စိုးရိမ်မှုတွေ တိုးလာပါတယ်။

   ပါတီတွင်းနဲ့ အစိုးရအဖွဲ့ထဲက သူ့ရဲ့ အနီးကပ်ဆုံးသူတွေကိုယ်တိုင်က ကီယာစတာမာအပေါ် အယုံအကြည်မရှိဘူးဆိုတာ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းပြလာကြပြီး အစိုးရရဲ့ ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ်တွေ ချပေးမှုဟာ ခေတ်နဲ့မကိုက်ညီဘူး၊ တကယ်တမ်း အလုပ်လုပ်လို့ မရနိုင်ဘူးဆိုပြီး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးလည်း မကြာသေးခင်ကပဲ ထွက်သွားခဲ့ပါတယ်။

   နုတ်ထွက်ကြောင်း ကြေညာတဲ့အချိန်မှာ ဆာကီယာစတာမာက လေဘာကို သူခေါင်းဆောင်တဲ့အချိန် သူဝန်ကြီးချုပ်တာဝန်ယူချိန်မှာ အောင်မြင်မှုတွေအကြောင်း ပြောသွားခဲ့ပါတယ်။

   တစ်ဆက်တည်းမှာပဲ နောင်လာမယ့်ရွေးကောက်ပွဲမှာ အနိုင်ရဖို့ သူ့ခေါင်းဆောင်မှုအပေါ် ပါတီတွင်းမေးခွန်းထုတ်မှုတွေကိုလည်း သူသိထားကြောင်း၊ အဲဒီအတွက် အဖြေကိုပေးတဲ့အနေနဲ့ အခုလိုဆုံးဖြတ်ခဲ့တာလို့ ပြောပါတယ်။

   ဝန်ကြီးချုပ်ရဲ့ လေဘာခေါင်းဆောင်နေရာကို ယှဥ်ပြိုင်ရယူဖို့ ကြိုးစားသူတွေရှိလာပါတယ်။

   စတာမာအစိုးရအဖွဲ့ထဲက ကျန်းမာရေးဝန်ကြီး ဝက်စ်စထရိတင်းက ရာထူးကနုတ်ထွက်ပြီး ခေါင်းဆောင်နေရာကို ယှဥ်ပြိုင်ဖို့ဆန္ဒရှိကြောင်းပြောထားပါတယ်။

   အခုနောက်ဆုံး ဝန်ကြီးချုပ်နုတ်ထွက်ဖို့အထိ ဖြစ်လာတာကတော့ ပါတီထဲမှာ လူကြိုက်များပြီး ခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာနိုင်သူအဖြစ် ရေပန်းစားတဲ့ အင်ဒီဘာနမ် ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်ကပဲ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲမှာ အနိုင်ရပြီး ပါလီမန်အမတ်ဖြစ်လာတာပါ။

   အဲဒီရွေးကောက်ပွဲမှာ သူဟာ Reform အပါအဝင် ပါတီစုံက ပြိုင်ဘက်အားလုံးကို အပြတ်အနိုင်ရခဲ့တာကလည်း သူ့ကို လူကြိုက်များမှုကို ပြလိုက်တာပါ။

   အင်ဒီဘာနမ်ကိုယ်တိုင်ကလည်း လေဘာခေါင်းဆောင်နဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်နေရာကို သူမှန်းကြောင်း သိသိသာသာအချက်ပြထားပါတယ်။

   အခု ဝန်ကြီးချုပ် ကီယာစတာမာက နုတ်ထွက်ပြီး ပါတီခေါင်းဆောင်တွေက သူ့နေရာဆက်ခံမယ့်သူတွေကို ရွေးရပါမယ်။

   ခေါင်းဆောင်နေရာကို ဝင်ယှဥ်ပြိုင်ချင်သူတွေ ဇူလိုင် ၉ ရက်နေ့မှာ စပြီးစာရင်းပေးရမှာပါ။

   အင်ဒီဘာနမ်က ရှေ့ဆုံးကပြေးနေသူမို့ သူ့ကို ယှဥ်ပြိုင်မယ့်သူမရှိရင်တော့ သူပဲ လေဘာခေါင်းဆောင်နဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာမှာပါ။

   ဆာကီယာစတာမာကတော့ ခေါင်းဆောင်သစ်ဆီ စနစ်တကျတာဝန်လွှဲပေးနိုင်တဲ့အထိ သူ ဝန်ကြီးချုပ်တာဝန်ကို ဆက်ယူသွားမယ်လို့ ပြောပါတယ်။

5. လွန်ခဲ့သော ၄ နာရီ ကသတင်းထူး, ဗြိတိသျှဝန်ကြီးချုပ် ကီယာစတာမာ ရာထူးကနေ နုတ်ထွက်မယ်လို့ကြေညာ

   ဗြိတိသျှဝန်ကြီးချုပ် ကီယာ စတာမာက ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်ကနေရော၊ လေဘာပါတီ ခေါင်းဆောင်အဖြစ်ကနေပါ နုတ်ထွက်ပြီလို့ ပြီးခဲ့တဲ့မိနစ်ပိုင်းကပဲ လန်ဒန်မြို့ ဒေါင်းနင်းလမ်းက ဝန်ကြီးချုပ်နေအိမ်ရှေ့မှာ ထွက်ကြေညာသွားပါတယ်။

   သူတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့တဲ့အချိန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့တာတွေ မှန်သမျှဟာ နိုင်ငံကို ချစ်စိတ်ကို ရှေ့တန်းတင်ပြီး လုပ်ခဲ့တာလို့လည်း ပြောပါတယ်။

   ဇနီးသည် ဝန်ကြီးချုပ်ကတော်ကိုလည်း သူက ချီးကျူးပြီး ကျေးဇူးတင်ကြောင်းပြောသွားပါတယ်။ ကလေးတွေအတွက် ဖခင်ကောင်းအဖြစ် ဆက်ကြိုးစားမယ်လို့လည်း သူက ဆိုပါတယ်။

   ရာထူးကနေ နုတ်ထွက်ဖို့ ချားလ်စ်ဘုရင်ကို ဒီနေ့မနက်ပိုင်းမှာ အကြောင်းကြားခဲ့တယ်လို့ သူက ပြောပြီး အသစ်တက်လာမယ့် ဝန်ကြီးချုပ်ကို ရာထူးအလွှဲအပြောင်း ချော့မွေ့အောင်လည်း တတ်နိုင်သမျှ လုပ်မယ်လို့ ဆိုသွားပါတယ်။

   ဝန်ကြီးချုပ် နေရာမှာ အင်ဒီ ဘာနမ်ကို ရောက်လာနိုင်ခြေရှိပြီး သူဟာ ပြီးခဲ့တဲ့တစ်ပတ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲနိုင်ခဲ့တာကြောင့် မာကာဖီးမဲဆန္ဒနယ် လွှတ်တော်အမတ်ဖြစ် ဒီနေ့မှာ ဝက်မင်စတာမှာ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုဖို့ရှိပါတယ်။

   ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ်သစ် ကီယာစတားမာ ဆိုတာဘယ်သူလဲ

6. လွန်ခဲ့သော ၅ နာရီ ကစစ်ကိုင်းထဲက မိုင် ၁၀၀ ကျော်ရှည်တဲ့အာရှအဝေးပြေးလမ်းပိုင်းကိုပြန်ထိန်းချုပ်ဖို့ စစ်တပ်ကြိုးပမ်း

   စစ်ကိုင်းတိုင်းထဲ အိန္ဒိယရဲ့ဒေါ်လာသန်းရာချီ အကူအညီနဲ့ စီမံကိန်းဖော်ဆောင်ထားပြီး တော်လှန်ရေးတပ်တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ အာရှအဝေးပြေးလမ်းမကြီးရဲ့ မိုင် ၁၀၀ ကျော်လမ်းပိုင်းကို အပြည့်အဝပြန်လည်စိုးမိုးဖို့ စစ်တပ်က အင်အားဖြန့်ကြက်နေပါတယ်။​

   တိုင်းမြို့တော် မုံရွာကနေ ကလေးဝအထိပေါက်တဲ့ မုံရွာ-ယာကြီး-ကလေးဝ လမ်းပိုင်းကို စစ်တပ်က ပြန်ထိန်းချုပ်ဖို့ ပြင်နေတာဖြစ်ပြီး ဒီလမ်းဟာ အိန္ဒိယ-မြန်မာ-ထိုင်း ၃ နိုင်ငံဖြတ် အာရှအဝေးပြေးကားလမ်းမစီမံကိန်းရဲ့တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ပါတယ်။​

   တစ်ဖက်မှာလည်း ဒီလမ်းပိုင်းဟာ မုံရွာမြို့ကို အတက်မှာ တရုတ်ရဲ့ကြေးနီစီမံကိန်းနဲ့ ချိတ်ဆက်နေပါတယ်။​

   စစ်တပ်ဟာ ခရိုင် ၃ ခုကို ဖြတ်သန်းသွားတဲ့အထိ အခရာကျတဲ့ဒီလမ်းပိုင်းကို ပြန်စိုးမိုးနိုင်ရေး ဗျူဟာကျကျ ထိုးစစ်ဖော်နေတယ်လို့ စစ်ကိုင်းအခြေစိုက် တော်လှန်ရေးရဲဘော် ကိုနှင်းရိပ်နွေက ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

   စစ်ကိုင်းနိုင်ငံရေး လေ့လာသူတချို့ကတော့ ဒီလမ်းပိုင်းဟာ စစ်ကိုင်းတိုင်းတစ်ခုလုံးကို ဖြန့်ကြက်ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ ခြေကုပ်ယူနိုင်မယ့်အသက်သွေးကြောလို့ ရှုမြင်ကြပါတယ်။

   အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယ၊ တရုတ်တို့ရဲ့အကျိုးစီးပွားတွေနဲ့ ဆက်နွှယ်နေတဲ့ဒီလမ်းပိုင်းကို ပြန်ထိန်းချုပ်ဖို့ စစ်တပ် ဘယ်လိုကြိုးပမ်းနေလဲ။

   ဆောင်းပါးအပြည့်အစုံကို ဒီလင့်ခ် ကိုနှိပ်ပြီး ဆက်လက်ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။

7. လွန်ခဲ့သော ၆ နာရီ ကအီရန်နဲ့ အမေရိကန် ဆွေးနွေးပွဲ တိုးတက်မှုရှိ

   အမေရိကန်နဲ့ အီရန်ကြား စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ရေး နောက်ဆုံးသဘောတူညီချက်ရဖို့ ပထမအကျော့ညှိနှိုင်းမှုတွေဟာ တိုးတက်မှုရှိတယ်လို့ စေ့စပ်ညှိနှိုင်းရာမှာ ပါဝင်နေတဲ့ ကာတာနဲ့ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတို့က ပြောပါတယ်။

   အမေရိကန်နဲ့ အီရန်တို့ နှစ်နိုင်ငံကြား ကနဦးသဘောတူညီချက်ရပြီးတဲ့နောက်မှာ လူချင်းတွေ့ ဆွေးနွေးတာကို ဆွစ်ဇာလန်မှာ တနင်္ဂနွေနေ့မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

   အမေရိကန်ဘက်က ဒုတိယသမ္မတဂျေဒီဗန့်စ် ဦးဆောင်ပြီး အီရန်ဘက်က လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌနဲ့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတို့က ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်တက်ရောက်ပါတယ်။

   ကာတာနဲ့ ပါကစ္စတန်တို့ ဒီနေ့ထုတ်ပြန်တဲ့ ပူးတွဲကြေညာချက်မှာတော့ အဆင့်မြင့်ကော်မတီဟာ ရက်ပေါင်း ၆၀ အတွင်း နောက်ဆုံးသဘောတူညီချက်ရအောင်လုပ်ဖို့ လမ်းပြမြေပုံတစ်ခုကို သဘောတူလိုက်ပြီဖြစ်ပြီး အဲဒီနောက် အသေးစိတ် ဆွေးနွေးတာတွေကို တစ်ပတ်လုံး ဆက်လုပ်သွားမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

   အမေရိကန်သံတမန်တစ်ဦးကတော့ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှုတွေမှာ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်ဖွင့်ဖို့နဲ့ လက်ဘနွန်မှာ အပစ်ရပ်ရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး အီရန်ဘက်က ပါးတဲ့သတင်းစကားမှာ မရှင်းလင်းတာတွေကို ရှင်းလင်းရေးကို အဓိကလုပ်ခဲ့တယ်လို့ အစောပိုင်းမှာ ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

   ကာတာနဲ့ ပါကစ္စတန်တို့ရဲ့ ပူးတွဲကြေညာချက်မှာတော့ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ကုန်သွယ်သင်္ဘောတွေ ဘေးကင်းကင်း ဖြတ်သန်းနိုင်အောင် နားလည်မှုမလွဲအောင်နဲ့ မတော်တဆဖြစ်တာတွေ မဖြစ်အောင် သတင်းအချိတ်အဆက်ရှိဖို့ ဆက်သွယ်ရေးလိုင်း တစ်ခုကို ပြုလုပ်ထားပြီး ဖြစ်တယ်လို့လည်း ပြောပါတယ်။

   နျူကလီးယားသဘောတူညီချက်ရရှိရေး အကြောင်းအရာတွေအပေါ်မှာလည်း အာရုံထားဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်လို့ အမေရိကန်သံတမန်က ပြောပါတယ်။

   လက်ဘနွန်အပါအဝင် စစ်မျက်နှာအားလုံးမှာ တိုက်ပွဲအဆုံးသတ်ဖို့၊ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်ဖွင့်ဖို့နဲ့ ရက်ပေါင်း ၆၀ အတွင်း နောက်ဆုံးသဘောတူညီချက်ရဖို့ အမေရိကန်နဲ့ အီရန်ကြား ပြီးခဲ့တဲ့တစ်ပတ်မှာ ကနဦးသဘောတူညီချက် ရခဲ့ပြီးဖြစ်ပါတယ်။

   ဒါပေမဲ့ အဲဒီကတည်းက လက်ဘနွန်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းမှာ ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့နဲ့ အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့တို့ တိုက်ပွဲတွေပြန်ဖြစ်ခဲ့ပြီး အစ္စရေးရဲ့လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေအတွင်း လက်ဘနွန်နိုင်ငံသား ဒါဇင်နဲ့ချီတဲ့လူတွေ သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ လက်ဘနွန်ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောပါတယ်။

   အဲဒီတင်းမာမှုကြောင့် အမေရိကန်က ဟစ်ဇ်ဘိုလာနဲ့ အစ္စရေးတို့ အပစ်ရပ်သဘောတူမှု အသစ်တစ်ခု ပြုလုပ်တယ်လို့ သောကြာနေ့မှာ ဝင်ကြေညာတဲ့အထိ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

   ဒါပေမဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုနဲ့ ပစ်ခတ်တာတွေ ဆက်ဖြစ်နေတလို့ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပိတ်မယ်လို့ဆိုပြီး အီရန်ဘက်က စနေနေ့မှာ ကြေညာခဲ့ပါတယ်။

   ကာတာနဲ့ ပါကစ္စတန်တို့ ပူးတွဲကြေညာချက်မှာတော့ ‘‘လက်ဘနွန်မှာ စစ်ဆင်ရေးအဆုံးသတ်တာ သေချာစေဖို့ လက်ဘနွန်သမ္မတနိုင်ငံ၊ ညှိနှိုင်းရေးအဖွဲ့တွေနဲ့ဆက်စပ်အဖွဲ့တွေအပါအဝင် သက်ဆိုင်ရာပါဝင်ပတ်သက်သူတွေကြား ပဋိပက္ခလျှော့ချရေး ဖုန်းလိုင်းတစ်ခုကို ဖန်တီးဖို့လည်း သဘောတူထားကြပါတယ်’’ လို့ ဆိုပါတယ်။

   ဆွစ်ဇာလန်မှာ အမေရိကန်နဲ့ အီရန်ကိုယ်စားလှယ်တွေ အစောပိုင်းညှိနှိုင်းတာတွေ လုပ်နေချိန်တုန်းကတော့ သမ္မတထရမ့်က အီရန်အနေနဲ့ ‘‘လက်ဘနွန်မှာ သူတို့ အကြီးအကျယ်ထောက်ပံ့ထားတဲ့အစွယ်အပွားတွေကို ပြဿနာရှာတာ ချက်ချင်းရပ်ခိုင်းမှဖြစ်မယ်’’ လို့ Truth Social လူမှုကွန်ရက်မှာရေးပြီး မလုပ်ဘူးဆိုရင် ‘‘အီရန်ကို တိုက်ခိုက်မှု ပြင်းပြင်းထန်ထန်လုပ်မယ်’’ လို့ ရေးပါတယ်။

8. လွန်ခဲ့သော ၇ နာရီ ကရန်ကုန်-မန္တလေးအမြန်လမ်းမှာ ခရီးသည်တင်ကား ၂ စီးတိုက်လို့ လူ ၃ ဦးသေဆုံး

   ပဲခူးတိုင်း၊ ဖြူးမြို့နယ်ထဲက ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်လမ်းမပေါ်မှာ ဒီနေ့ ဇွန် ၂၂ ရက် မနက်အစောပိုင်းတုန်းက ခရီးသည်တင် ကား နှစ်စီး တိုက်မိခဲ့တာကြောင့် ခရီးသည် အမျိုးသား သုံးဦး သေဆုံးတယ်လို့ မီးသတ်တပ်ဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

   ရန်ကုန် - မန္တလေး အမြန်လမ်း မိုင်တိုင်အမှတ် ၁၁၈ မိုင်အနီးမှာ ရတနာဖြိုးခရီးသည်တင်ယာဉ်နဲ့ ရွှေမန္တလာခရီးသည်တင်ယာဉ်တို့ တိုက်မိခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

   ကားတိုက်မှုမှာ ကိုရင်တစ်ပါးအပါအဝင် နောက်ထပ် အမျိုးသား ၃ ဦးလည်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ချက်က ဆိုပါတယ်။

   သေဆုံးသွားတဲ့ ခရီးသည် ရုပ်အလောင်း ၃ လောင်းကို ဖြူးမြို့နယ်ဆေးရုံဆီ ပို့ဆောင်ထားတယ်လို့ ယာဉ်တိုက်မှုဖြစ်တဲ့နေရာမှာ ကူညီကယ်ဆယ်ခဲ့တဲ့ နာရေးကူညီမှုအသင်းရဲ့အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးက သူ့ရဲ့လူမှုကွန်ရက်အကောင့်မှာ တင်ထားပါတယ်။

   အလားတူ ဒဏ်ရာရတဲ့သူတွေကိုလည်း ဖြူးမြို့နယ်ဆေးရုံကို ပို့ဆောင်ထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

9. လွန်ခဲ့သော ၇ နာရီ ကFATF ရဲ့အမည်ပျက်စာရင်းမှာ မြန်မာဆက်ရှိ

   မြန်မာဟာ နိုင်ငံတကာငွေကြေးခဝါချမှုတိုက်ဖျက်ရေးစောင့်ကြည့်အဖွဲ့ (FATF) ရဲ့အမည်ပျက်စာရင်းမှာ ဆက်ရှိနေတယ်လို့ FATF က ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။

   ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ပဲရစ်မြို့မှာ ဇွန်လ တတိယအပတ်တုန်း ကျင်းပခဲ့တဲ့ ပုံမှန်မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေးအပြီးမှာပဲ FATF က ကြေညာတာဖြစ်ပါတယ်။

   မြန်မာမှာ ငွေကြေးခဝါချမှု တိုက်ဖျက်ရေးနဲ့ အကြမ်းဖက်မှုဖြစ်စေတဲ့ထောက်ပံ့မှုတွေကို တိုက်ဖျက်ရာမှာ တိုးတက်မှု အရိပ်အယောင်မြင်ရပေမဲ့ ငွေကြေးဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ငွေအလွှဲအပြောင်းတွေကို ပိုတိုးစောင့်ကြည့်အရေးယူဖို့ လိုအပ်နေတယ်လို့ FATF က ဆိုပါတယ်။

   ၂၀၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာအထိ စောင့်ကြည့်သွားပြီး တိုးတက်မှုတွေ မရှိလာရင်တော့ FATF အနေနဲ့ တန်ပြန်အစီမံတွေကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရလိမ့်မယ်လို့လည်း FATF က ပြောပါတယ်။

   ပြီးခဲ့တဲ့ကာလတွေအတွင်း မြန်မာအာဏာပိုင်တွေက နိုင်ငံတကာဖြတ်ကျော်အမှုတွေကို စုံစမ်းစစ်ဆေးတာ၊ ရာဇ၀တ်မှုဆိုင်ရာ ရရှိလာတဲ့ငွေတွေနဲ့ ပစ္စည်းတွေအတွက် တန်ဖိုးညီမျှတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို ချိပ်ပိတ်တာ၊ ပိတ်သိမ်းပစ်တာတွေ ဆောင်ရွက်ခဲ့တာရှိတယ်လို့ FATF က ဆိုပါတယ်။

   ဒါပေမဲ့ မြန်မာနယ်စပ်ဒေသတွေမှာ အွန်လိုင်းငွေလိမ်လည်မှုနဲ့ ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှု အန္တရာယ်တွေ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ဆက်ရှိနေပြီး တရားမဝင်တဲ့ ငွေကြေးအလွှဲအပြောင်းတွေလည်း ဆက်လုပ်နေကြတာ တွေ့ရတယ်လို့ FATF က ထောက်ပြပါတယ်။

   ဒီလိုတွေဆက်ရှိနေတာကြောင့် ငွေကြေးခဝါချမှုနဲ့ တရားမဝင် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ကြီးမားတဲ့အန္တရာယ်တွေကို ဖြစ်ပေါ်စေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

   မြန်မာအနေနဲ့ ဒီလိမ်လည်မှုတွေကနေ ထွက်ပေါ်လာတဲ့ တရားမဝင် ငွေကြေးစီးဆင်းမှု အန္တရာယ်တွေကို ဖြေရှင်းဖို့ ထိရောက်တဲ့အ‌ရေးယူမှုတွေလုပ်ဖို့ FATF က တိုက်တွန်းထားပြီး FATF အနေနဲ့လည်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေ ဆက်လုပ်မယ်လို့ အသိပေးပါတယ်။

   မြန်မာ အာဏာပိုင်တွေအနေနဲ့ ငွေကြေးစီးဆင်းမှုတွေကို တင်းကျပ်ရာမှာလည်း လူသားချင်းစာနာမှုအကူအညီတွေ တရားဝင် အကျိုးအမြတ်မယူတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ နိုင်ငံသားတွေရဲ့ပြည်ပပြန်ပို့‌ငွေတွေ မပြတ်တောက်ဖို့နဲ့ အဟန့်အတားမဖြစ်ဖို့ သေချာလုပ်ဆောင်ရမယ်လို့ FATF က မှတ်ချက်ပြုပါတယ်။

   မြန်မာဟာ FATF က သတ်မှတ်ထားတဲ့ ငွေကြေးခဝါချမှုတိုက်ဖျက်ရေး လုပ်ငန်းတစ်ခုလုံးကို အပြည့်အဝ အကောင်အထည်မဖော်နိုင်သေးသရွေ့ အရေးယူဆောင်ရွက်ဖို့ တောင်းဆိုခံရတဲ့ အမည်ပျက်စာရင်းထဲမှာ ဆက်ရှိဦးမှာဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

   ပြီးခဲ့တဲ့ ပုံမှန်အစည်းအဝေးကိုတော့ ပဲရစ်မြို့မှာ ဇွန်လ ၁၅ ရက်ကနေ ၁၉ ရက်အထိ ၅ ရက်တာ ကျင်းပခဲ့ကြတာဖြစ်ပါတယ်။

   လာမယ့် အောက်တိုဘာအစည်းအဝေးမှာတော့ မြန်မာရဲ့ အွန်လိုင်းငွေလိမ် (ကျားဖြန့်) နှိမ်နင်းရေး၊ ငွေကြေးခဝါချမှုတိုက်ဖျက်ရေးနဲ့ လူကုန်ကူးမှုတားဆီးရေးကိစ္စတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဆောင်ရွက်ချက်တွေ ထိရောက်မှု ရှိ၊ မရှိအပေါ် အကဲဖြတ်သုံးသပ်ဖို့ရှိတယ်လို့လည်း FATF က ပြောပါတယ်။

   မြန်မာကို အမည်ပျက်စာရင်းထဲမှာ ဆက်ထားမလား၊ ပယ်ဖျက်မလားနဲ့ ပိုမိုတင်းကျပ်တဲ့ ကန့်သတ်ချက်တွေ ထပ်ချမလားဆိုတာကို အဲဒီအစည်းအဝေးကနေ ဆုံးဖြတ်မှာဖြစ်ပါတယ်။

   မြန်မာ FATF အမည်ပျက်စာရင်းကလွတ်ဖို့ တရုတ်ကူညီနိုင်လား

10. လွန်ခဲ့သော ၇ နာရီ ကလွှတ်တော်ရဲတပ်သားကို ကျားဖောင်ကိုရောင်းစားတဲ့ ဗိုလ်မှူးဆိုသူအပါအဝင် ၃ ဦး ဖမ်းဆီးစစ်‌ဆေးနေ

    မွန်ပြည်နယ်၊ လွှတ်တော်လုံခြုံရေး ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် တစ်ဦးကို ရေလုပ်သား(ကျားဖောင်သမား) အဖြစ်ရောင်းစားဖို့ လုပ်ဆောင်ခဲ့တဲ့ ဗိုလ်မှူးအဆင့်ရှိသူဆိုသူနဲ့အဖွဲ့ဝင် ၂ ဦးကို ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးနေတယ်လို့ မွန်ပြည်နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့နဲ့ နီးစပ်သူတစ်ဦးဆီကနေ သိရှိရပါတယ်။

    ဇွန်လ ၁၉ ရက် ညနေပိုင်းက မွန်ပြည်နယ်၊ သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်၊ ကျိုက္ခမီမြို့နယ် နဂါးမောက်စေတီကိုသွားတဲ့ လွှတ်တော်လုံခြုံရေး ရဲတပ်သား ဇော်ဝင်းထွန်း ဆိုသူကို ဗိုလ်မှူးအဆင့်ရှိသူတစ်ဦးနဲ့ သူ့ရဲ့တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂ ဦးက ဖမ်းဆီးခေါ် ဆောင်သွားခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

    ''သူ့ကို ဖမ်းချုပ်ခေါ်တဲ့အချိန်မှာ ရဲတပ်သားက သူက ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်လို့ ပြောတယ်။ အဲဒါကို ငါ ဗိုလ်မှူးကွ ဆိုပြီး ဖမ်းတဲ့သူတွေက လက်မခံဘဲ ကျားဖောင်ကို ဖမ်းချုပ်ခေါ်သွားတာပါ။ ကျွန်တော်တို့ သိထားတာက လက်ရှိရာထူးနဲ့ဗိုလ်မှူးနဲ့ စစ်သားစုဆောင်းရေးကသူ ၂ ဦးဖြစ်ပါတယ်'' လို့ ဖြစ်စဥ်ကိုသိရှိထားတဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့နဲ့ နီးစပ်သူ ပြောပါတယ်။

    အဲဒီနောက် ည ၈ နာရီအချိန်မှာ ရဲတပ်သား ဇော်ဝင်းထွန်းကို ကျိုက္ခမီရှိ ရေလုပ်သားအကျိုးဆောင်နေအိမ်ကို ပို့ဆောင်ခဲ့ပြီး ငွေ ၁၂ သိန်းကျပ် ကြိုတင်ထုတ်ပေးဖို့ တောင်းခံရာကနေ အမှုဖြစ်စဥ်ပေါ် ပေါက်ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

    ရဲတပ်ဖွဲ့ရဲ့ ရဲသတင်းပို့ချက်စာမှာတော့ ရဲတပ်သား ဇော်ဝင်းထွန်းကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ခဲ့သူတွေဟာ တင်သန်း(၅၁ နှစ်)၊ တင်မင်းထွဋ် (၄၆ နှစ်) ဖြိုးကိုကို (၃၈ နှစ်) ဆိုပြီး ဖော်ပြထားပါတယ်။ တင်သန်းဆိုသူနဲ့အတူ စစ်သားစုဆောင်းရေးတပ်ဖွဲ့ရုံး(မော်လမြိုင်) တပ်သားသစ်စုဆောင်းရေးတာဝန်(အကူ) ဆိုတဲ့ စိစစ်ရေးကဒ်ပြားတစ်ခုပါ သိမ်းဆည်းရခဲ့တယ်လို့ ရဲသတင်းပို့ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

    ရဲတပ်ဖွဲ့ရဲ့သတင်းပို့ချက်ထဲမှာ ကျူးလွန်သူတွေရဲ့အလုပ်အကိုင်နဲ့ ရာထူးတွေကို အတိအကျဖော်ပြထားတာမရှိဘဲ နာမည်တွေသာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဘီဘီစီအနေနဲ့ ကျူးလွန်သူတွေအဖြစ် ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးခံနေရသူတွေရဲ့ရာထူးနဲ့ အဖွဲ့အစည်းတာဝန်တွေကို နေပြည်တော်သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ကို ‌မေးမြန်းဖို့ ကြိုးစားနေပါတယ်။

    လက်ရှိမှာ အဲဒီသုံးဦးကို အမှတ်(၉) လူကုန်ကူးမှုတားဆီးနှိမ်နင်းရေးရဲတပ်ဖွဲ့စု(မော်လမြိုင်)နဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့တို့ စစ်ဆေးအမှုဖွင့်မယ်လို့သိရကြောင်း ရဲတပ်ဖွဲ့နဲ့ နီးစပ်သူကပြောပါတယ်။

    မွန်ပြည်နယ်၊ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသက်ထွေးကတော့ အမှုဖြစ်စဥ်ကို သိထားပြီး ရဲတပ်ဖွဲ့ဘက်က ဆက်လက်တာဝန်ယူထားကြောင်းသာ ဖြေဆိုထားပါတယ်။

11. လွန်ခဲ့သော ၉ နာရီ ကရေနံချောင်းနဲ့ နတ်မောက်က တော်လှန်ရေးတပ်တွေရဲ့ယာယီ စခန်း ၄ ခု ကို စစ်တပ်သိမ်း

    မကွေး၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်ထဲက ရွာ ၃ ရွာမှာ ရှိတဲ့ တော်လှန်ရေးတပ်တွေရဲ့ ယာယီစခန်းတချို့ကို သိမ်းခဲ့တယ်လို့ မြန်မာစစ်တပ်က ဒီကနေ့ ထုတ်ပြန်သလို ‌တော်လှန်‌ရေးတပ်‌တချို့ကလည်း အတည်ပြုပြောပါတယ်။

    အဲဒီလိုသိမ်းယူပြီးနောက်မှာ မြန်မာစစ်တပ်က စစ်ကြောင်း ၅ ‌ကြောင်းနဲ့ အနည်းဆုံးရွာ ၅ ရွာထက်မနည်းကို ဖြန့်ကျက်ဝင်ရော‌က်နေတယ်လို့ ရေနံချောင်း ပကဖနဲ့ နီးစပ်သူတစ်ဦးက ဆိုပါတယ်။

    အခုတော့ စစ်တပ် စစ်ကြောင်းကြောင့် ဒေသခံတွေဘေးလွတ်ရာထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်နေရတယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။

    စစ်ကြောင်းထိုးနေချိန်အတွင်း “မီးရှို့ခံလိုက်ရတဲ့ ရွာတွေလည်းရှိတယ်” လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

    ရေနံချောင်းမြို့နယ်ထဲက လွန်းပင်ရှို၊ ညောင်ပင်ကားနဲ့ ကန်သာယာမှာရှိတဲ့ တော်လှန်ရေး ယာယီတပ်စခန်းတွေကို သိမ်းခဲ့တာလို့ စစ်တပ်ထုတ်ပြန်ချက်က ဆိုပါတယ်။

    မြေပြင်အခြေအနေသိရှိသူတွေကတော့ အခုတစ်ခေါက် စစ်ကြောင်းထိုးတဲ့ရွာတွေဟာ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေ အချိန်တစ်ခုအထိ ခြေကုပ်ယူထားခဲ့တဲ့ကျေးရွာတွေဖြစ်တယ်လို့ဆိုပါတယ်။

    နေပြည်တော်ဘက်ကတော့ စစ်တပ် သိမ်းခဲ့တဲ့ စခန်းတွေကနေ လက်နက်ခဲယမ်းနဲ့ စစ်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းတွေကိုပါ သိမ်းမိခဲ့တယ်လို့ပြောပါတယ်။

    စစ်တပ်သိမ်းလိုက်တဲ့ ယာယီတော်လှန်ရေးတပ်စခန်းတွေထဲမှာ ရေနံချောင်းမြို့နယ် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့(ပကဖ)အဖွဲ့ရဲ့စခန်းတစ်ခုလည်းပါတယ်လို့ ရေနံချောင်း ပကဖနဲ့ နီးစပ်သူတစ်ဦးက ဆိုပါတယ်။

    ရေနံချောင်းက စခန်းတွေ အသိမ်းခံရတယ်ဆိုတဲ့အခြေအနေတွေနဲ့ပတ်သက်လို့ ဘီဘီစီက ရေနံချောင်း ပကဖဘက်ကို ဆက်သွယ်ထားဆဲဖြစ်ပါတယ်။

    မြို့နယ်တစ်ခုထဲက စခန်းတချို့ လက်လွှတ်လိုက်ရတာက အဲဒီဒေသက တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှုမှာ နှောင့်နှေးသွားနိုင်တယ်လို့ ရေနံချောင်းအခြေစိုက်တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးက ထုတ်ပြောပါတယ်။

    သူ့အပြောအရ စစ်တပ်အနေနဲ့ “နယ်မြေစိုးမိုးဖို့ ရွာတွေမှာ စစ်ကြောင်းထိုးရှင်းလင်းတာတွေ စစ်တပ်က ပိုလုပ်လာနိုင်တာပေါ့။ ယာယီစခန်းဖြစ်တာကြောင့် စစ်ရေးအရ စွန့်ခွာပြီး တခြားမှာ အခြေပြန်စိုက်လို့တော့ရတယ်” လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

    ရေနံချောင်းဟာ ရေနံပေါကြွယ်ဝတဲ့ ဒေသဖြစ်ပြီး ရေနံစိမ်းနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ထွက်တဲ့အပြင် သဘာဝထုံးကကျောက်နဲ့ ရွှံ့စေးပေါပေါများများထွက်တဲ့ ဒေသလည်းဖြစ်ပါတယ်။

    တစ်ဖက် နတ်မောက်မြို့နယ်ထဲမှာလည်း ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန် ၇ ရက်တုန်းက အိုင်မကျေးရွာအနောက်ဘက်မှာ တပ်စွဲထားတဲ့ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့နဲ့ စစ်တပ်တို့ကြား တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီတိုက်ပွဲမှာ တော်လှန်ရေးတပ်ဘက်က ၂ ဦး သေဆုံးပြီး လက်နက်နဲ့ကျည်တွေ သိမ်းဆည်းရမိခဲ့တယ်လို့ စစ်တပ်က ဆိုပါတယ်။

    စစ်ကိုင်းထဲက မိုင် ၁၀၀ ကျော်ရှည်တဲ့အာရှအဝေးပြေးလမ်းပိုင်းကိုပြန်ထိန်းချုပ်ဖို့ စစ်တပ်ကြိုးပမ်း

12. ၂၂ ဇွန် ၂၀၂၆ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ အချစ်တော်ခွေးကလေး တိုက်ချီတို သေဆုံး

    လူထုခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ အမြဲတွဲလျက် သိကြချစ်ကြတဲ့ ခွေးကလေးတိုက်ချီတို ဟာ ဒီကနေ့ ဇွန် ၂၁ ရက်ညပိုင်းက ဆုံးပါးသွားတယ်လို့ ရန်ကုန်မြို့ က ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ နေအိမ် ခြံနံပါတ် ၅၄ နဲ့ နီးစပ်သူတစ်ဦးက အတည်ပြုပြောပါတယ်။

    ''တိုက်ချီတိုက အသက်က ၁၆ နှစ်ကျော် ၁၇ နှစ်ထဲဆိုတော့ လူ့သက်တမ်းနဲ့ဆို ၈၀ ပေါ့လေ။ အသက်တအားကြီးပြီပေါ့။ ဒီညပဲ ဆုံးသွားတာပါ" လို့ ခြံနံပါတ် ၅၄ နဲ့နီးစပ်သူတစ်ဦးကပြောပါတယ်။

    အသက် ၁၆ နှစ်ကျော်အရွယ်ရှိပြီဖြစ်တဲ့ ခွေးကလေးတိုက်ချီတို ကို ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ၂၀၁၀ ခုနှစ် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်လွတ်မြောက်ချိန်က သားဖြစ်သူ ကင်မ်အဲရစ်က လက်ဆောင်ပေးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

    ''အမေ နေအိမ်အကျယ်ချုပ်လွတ်တော့ ၂၀၁၀ ပေါ့။ ကင်မ် မြန်မာပြည်ခဏ ပြန်လာတော့သူ့အမေကို စောင့်ရှောက်ပေးဖို့ဆိုပြီး ဝယ်ပေးခဲ့တာပါ။ အမေ့ကို ကင်မ်ပေးတာ ဒီဇင်ဘာလမှာပါ။ တိုက်ချီတို ၃ လသားပေါ့ ''လို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ အနီးကပ်နေခဲ့သူတစ်ဦးက ပြောပြပါတယ်။

    တိုက်ချီတိုရဲ့ မွေးနေ့ကို ၂၀၁၀ အောက်တိုဘာ ၁၈ ရက် ဖြစ်တာကြောင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က မွေးနေ့ လုပ်ပေးလေ့ရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

    တိုက်ချီတိုဟာ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ပထမပတ်အထိသာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ အတူနေခွင့်ရခဲ့ပြီး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အကျဥ်းထောင်ကိုပြောင်းရွှေ့ခံရပြီး နောက်ပိုင်းမှာ ရန်ကုန်မြို့ ခြံနံပါတ် ၅၄ နေအိမ်ကို ပြန်ပို့ခံထားရတာဖြစ်ပါတယ်။

    ''သက်ကြီးခွေးရောဂါပဲပြောရမယ်။ တလောကတော့ အတော်ကိုဆိုးတယ်။ ဘာမှန်းမသိတဲ့အထိဖြစ်သွားတယ်။ အခုတော့ ဆုံးသွားပါပြီ။ အမေသိရင်လည်း စိတ်မကောင်းတော်တော်ဖြစ်မယ်'' လို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ အနီးကပ်နေခဲ့သူတစ်ဦးက ပြောပြပါတယ်။

    ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ တရားရုံးချိန်တွေရှိချိန်တုန်းက အပြင်မှာရှိနေသူတွေကို တခြားသူတွေကို သတိတရ မေးတတ်သလို ခွေးကလေးတိုက်ချီတို ကိုလည်း မေးလေ့ရှိတယ်လို့ နီးစပ်သူတချို့ဆီက သိရပါတယ်။

    ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ဘယ်မှာထားလဲ

    ချယ်ရီထက် ပဟေဠိ

13. ၂၂ ဇွန် ၂၀၂၆မလေးရှားမှာ ရက် ၂၀ အတွင်း မြန်မာ ၁၀၀ ကျော်ဖမ်းဆီးခံရ

    တရားမဝင်နိုင်ငံခြားသားတွေကို ဖမ်းဆီးတဲ့စစ်ဆင်ရေးတွေကိုတောက်လျှောက်လုပ်နေတဲ့ မလေးရှားမှာ ဇွန်လ ရက် ၂၀ အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံသား ၁၀၀ ကျော်ဟာ ဖမ်းဆီးခံထားရတယ်လို့ မလေးရှားလူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာန(JIM) ကထုတ်ပြန်တဲ့စာရင်းတွေကအရ သိရှိရပါတယ်။

    JIM ရဲ့ ဇွန် ၂၀ ရက်ထုတ်ပြန်ချက်မှာဆိုရင် မလေးရှား၊ ကွာလာလမ်ပူမြို့ ပူဒူးဈေး အနီးတဝိုက်ရှိ နိုင်ငံခြားသားတွေ နေထိုင်တဲ့ အဆောက်အဦတွေကို ဇွန်လ ၁၄ ရက် ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ချိန်မှာ တရားမဝင်နိုင်ငံခြားသား ၁၈၆ ဦးကို ဖမ်းဆီးခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြပါတယ်။

    အဲဒီ ၁၆၈ ဦးထဲမှာ အထောက်အထားမဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား အမျိုးသား ၁၃ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၁၃ ဦး စုစုပေါင်း ၂၆ ဦး ပါဝင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

    ဒီဖမ်းဆီးမှုကို ကွာလာလမ်ပူ ဖက်ဒရယ်နယ်မြေ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာနဦ၊ ဆီလန်ဂေါ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာန အပြင် မလေးရှားတော်ဝင်ရဲတပ်ဖွဲ့အပြင် စုစုပေါင်း အာဏာပိုင်အဖွဲ့ဝင် ၁၃၇ ဦးတို့ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်တာလို့ ထုတ်ပြန်ချက်ကဆိုပါတယ်။

    ဖမ်းဆီးခံလိုက်ရသူတွေထဲ မြန်မာ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ ဗီယက်နမ်၊ နီ‌ပေါ၊ အိန္ဒိယ၊ ပါကစ္စတန်နဲ့တရုတ် စတဲ့ နိုင်ငံသားတွေပါပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသားက ၁၁၈ ဦးနဲ့ အများဆုံးဖြစ်ပါတယ်။ ဖမ်းဆီးခံရသူတွေဟာ ဗီဇာသက်တမ်း‌‌ကျော်ပြီး နေထိုင်တာနဲ့ နိုင်ငံကူးလက်မှတ် ပတ်စ်ပို့ကိုင်ဆောင်ထားတာမရှိတဲ့အတွက်ကြောင့်လို့ JIM က ပြောပါတယ်။

    တဖက်မှာလည်း အခု ဇွန်လတတိယအပတ်ထဲမှာပဲ မလေးရှား၊ ဂျိုဟော်ပြည်နယ်က လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး(လဝက)ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းမှာ ပြစ်ဒဏ်ကျခံပြီးတဲ့ နိုင်ငံခြားသား ၁၃၂ ဦးကို သက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံအသီးသီးအလိုက် နေရပ်ပြန်ပို့ခဲ့တယ်လို့ ဂျိုဟိုး(လဝက) က သတင်းထုတ်ထားပါတယ်။

    ပြစ်ဒဏ်ကျခံခဲ့ရသူတွေထဲ မြန်မာနိုင်ငံသား ၃၆ ဦးပါဝင်ပြီး အင်ဒိုနီးရှား၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ ပါကစ္စတန်၊ အိန္ဒိယနဲ့ တရုတ်နိုင်ငံငသားတွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်။

    ဒီဖမ်းခံရမှုမတိုင်ခင် ဇွန် ၉ ရက်ကလည်း ကွာလာလမ်ပူမြို့မှာ လိုင်စင်မရှိဘဲ တရားမဝင် ဈေးရောင်းချနေတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေကို ရှောင်တခင် ဝင်ရောက်စစ်ဆေးခဲ့ရာမှာ မြန်မာနိုင်ငံသား မြန်မာနိုင်ငံသား ၁ ဦး ဖမ်းဆီးခံထားရပါတယ်။

    အဲဒီတစ်ရက်တည်း ဇွန် ၉ ရက်ကလည်း ဂျိုဟိုးပြည်နယ် ဆီနိုင်းဒေသမှာ မြန်မာ ၁၇ ဦး အပါအဝင် ၇၂ ဦး ဖမ်းဆီးခံထားရပါတယ်။

    ဇွန်လပထမ ပတ်ကလည်း မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ကလန်တန်ပြည်နယ် (Kelantan) အတွင်း ကုလသမဂ္ဂဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး (UNHCR) ကတ်အတုများ ကိုင်ဆောင်ထားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ၂ ဦးနဲ့ သူတို့ကို ကားနဲ့တင်ဆောင်လာတဲ့ မြန်မာယာဉ်မောင်း ၁ ဦးတို့ကို မလေးရှားရဲတပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးရမိထားပါတယ်။

    ''အသက် ၂၁ နှစ်မှ ၂၈ နှစ်ကြားရှိ မြန်မာနိုင်ငံသား ၃ ဦးကို စစ်ဆေးတွေ့ရှိခဲ့တယ်''လို့ အဲဒီအချိန်က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

    ဇွန် ၉ ရက်ကလည်း ကလန်တန်ပြည်နယ်၊ မရန်တီမြို့ မှာလည်း အသက် ၂၂ နှစ်ကနေ ၄၁ နှစ်ကြားရှိ မြန်မာနိုင်ငံသား ၁၂ ဦး (အမျိုးသား ၇ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၅ ဦး) ကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တယ်လို့ဆိုပါတယ်။

    မလေးရှားကတော့ နိုင်ငံကနေ နယ်နှင်ဒဏ်ပေးခံရတဲ့ နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသားတွေကို နာမည်ပျက်စာရင်းသွင်းထားပြီး သတ်မှတ်ကာလအတွင်း နိုင်ငံထဲ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခွင့်ပြုမှာမဟုတ်ဘူးလို့ ပြောထားပါတယ်။

    မလေးရှားရဲ့ မြန်မာဒုက္ခသည်တွေကို အလုပ်ပေးမယ့်အစီအမံနဲ့ စိုးရိမ်ချက်များ

    မလေးရှားထိန်းသိမ်းရေးစခန်းတွေမှာ မြန်မာတွေ ဘယ်လိုနှိပ်စက်ခံရလဲ

14. ၂၂ ဇွန် ၂၀၂၆

    မင်္ဂလာပါ။ ဇွန်လ ၂၂ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု စတင်ပြီဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံတဝန်းနောက်ဆုံးရ သတင်းများကို တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက်မှာ အချိန်နဲ့ တပြေးညီ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။