ኢትዮጵያ

ፖለቲካ

ሴቶች

ጤና

ስፖርት

ጥበብ

ቴክኖሎጂ

ምጣኔ ሃብት

ዜና

ቪዲዮ

ይመልከቱ

Radio

ያድምጡ

Amharic

የፌደራል ዋና ኦዲተር መስሪያ ቤት ለተወካዮች ምክር ቤት ባቀረበው የኦዲት ሪፖርት በኢትዮጵያ ኢንጂነሪንግ ግሩፕ ስር የሚገኘው የአዳማ የግብርና ማሽነሪ ማምረቻ ቁጥራቸው 6 ሺህ የሚጠጉ የግብርና ማሽኖችን ቢገዛም አገልግሎት መስጠት ሳይችሉ ተከማችተው መቀመጣቸውን አስታወቀ። 

አዳማ የግብርና ማሽነሪ ፋብሪካ ከ 10 ቢሊዮን ብር በላይ ማባከኑ ተረጋገጠ  

ቢቢሲ ያነጋገራቸው አርሶ አደሮች በኢትዮጵያ ተመርቶ በዓለም አቀፍ ገበያ የሚሸጥ አቮካዶ እያመረቱ እንደሆነ ይናገራሉ። ጤፍ እና ስንዴ የሚያበቅሉበትን ማሳቸውን በአቮካዶ ተክተዋል። ዓይናቸውንም የውጪ ምንዛሬ ላይ ጥለዋል። 

የቡናን ቦታ ለመያዝ እየተንደረደረ ያለው የኢትዮጵያ አቮካዶ 

የሶማሊያው ታጣቂ እስላማዊ ቡድን አልሻባብ በቁጥጥሩ ስር በሚገኙ አንዳንድ የአገሪቱ አካባቢዎች በአርሶ አደሮች ላይ በጣለው ከፍተኛ ግብር ምክንያት የግብርና ሥራቸውን ትተው ወደሌሎች አካባቢዎች ለመሄድ እየተገደዱ መሆናቸው ተነገረ። 

በአልሻባብ ከባድ ግብር ሳቢያ ገበሬዎች የእርሻ ሥራቸውን እየተዉ ነው ተባለ

ከእጽዋት ጋር ያላት ቁርኝት የሚጀምረው ገና ልጅ እያለች ነው። ዛሬም ድረስ የጠጅ ሳር ሽታ የልጅነት ትዝታዋን ጠራርጎ ይዞ ይመጣል። ድርቅን መቋቋም የሚችሉ ሰብሎች ላይ ምርመሮችን ትሰራለች።ረዳት ፕሮፌሰር መሠረት ተሰማ፣ ለሚቀጥሉት ሦስት አመታት አነስተኛ ገበሬዎች ማገዝ የሚችሉ የአየር ንብረት ለውጥ መቋቋም የሚችሉ የግብርና ምርምሮች ላይ ትኩረት አድርጋ የምትሰራበት የዋን ፕላኔት ፌሌውሺፕ ሎሬት በመሆን ተመርጣለች።

ኢትዮጵያዊቷ የእጽዋት ተመራማሪ ረዳት ፕሮፌሰር መሠረት ተሰማ

በጅማ ዩኒቨርሲቲ መምህራን እና ተማሪዎች የተሠራው ይህ መሣሪያ ከሌሎች በጅምር ላይ ካሉ ኩባንያዎች ጋር በኡጋንዳ፣ ካምፓላ ተወዳድሮ አንደኛ ደረጃን በመያዝ የ25 ሺህ ዶላር ሽልማት አግኝቷል። 

ጅማ ዩኒቨርሲቲ የተመረተው አፈር መመርመሪያ መሣሪያ ዓለም አቀፍ ዕውቅና አገኘ

እናት እና አባታቸው የሞቱት እሳቸው ገና ልጅ ሳሉ ነበር። በመደበኛ ትምህርት ዘልቆ አስኳላ የመበጠስ ሕልማቸው ቤተሰቦቻቸውን በሞት ሲነጠቁ ተሰናከለ። ያኔ በደርግ ዘመን እስከ ስምንተኛ ክፍል ተምረዋል። ቤተሰብ የማስተዳደር ኃላፊነት ሲጣልባቸው ግን የሚወዱትን ትምህርት ለማቋረጥ ተገደዱ።

ዩኒቨርስቲ ለመግባት ከደርግ ዘመን ጀምሮ የጣሩት የ11 ልጆች አባት

በኢትዮጵያ በምግብ ነክ ሸቀጦች ላይ ከፍተኛው የዋጋ ግሽበት እየተመዘገበ መሆኑን ያለው የአገሪቱ ብሔራዊ የማክሮ ኢኮኖሚ ምክር ቤት ገለጸ።

በኢትዮጵያ በምግብ ነክ ሸቀጦች ላይ ከፍተኛ የዋጋ ግሽበት መመዝገቡ ተገለጸ

ኢትዮጵያ ባለፈው ዓመት ከፈፀመችው 17 ሚሊየን ኩንታል የአፈር ማዳበሪያ ግዥ የዘንድሮው ከ5 ሚሊየን ኩንታል በላይ ያነሰ መሆኑን በግብርና ሚኒስቴር የኢንቨስትመንትና ግብዓት ዘርፍ ሚኒስትር ዴኤታ ዶ/ር ሶፊያ ካሳ ለቢቢሲ ገለፁ። "አጠቃላይ ከነበረው ፍላጎት 70 በመቶ ግዥ ነው የተፈፀመው ፤ በበልግ ወቅት ተጨማሪ ግዥ ሊኖር ይችላል " ሲሉ አክለዋል።

በማዳበሪያ ዋጋ መናር “መሬታችን ጦም ሊያድር ይችላል” ሲሉ አርሶ አደሮች ስጋታቸውን ገለጹ

የዓለም የምግብ ድርጅት፣ እያደጉ ባሉ አገራት ውስጥ የሚገኙ አርሶ አደሮች ከየሚያመርቱት ምርት፣ 40 እጅ ያህሉ ከማጠራቀሚያ ቦታ እጥረት የተነሳ እንደሚባክን ይገልጻል።

የአርሶ አደሮችን ሕይወት ለማቅለል ዘመናዊ ጎተራ የሠራችው ወጣት

የዓለም አቀፉ ምግብ ፕሮግራም ኃላፊ ዴቪድ ቢዝሊ የዩክሬን ጦርነት የምግብ ዋጋን እንደሚያንረውና ያላደጉ አገራትን ምጣኔ ሃብት ሊያደቅ እንደሚችል አስጠነቀቁ።

'በዩክሬን ጦርነት ሳቢያ የምግብ ዋጋ ጣራ እየነካ ነው'

ለመሆኑ ዓይን የማትሞላዋ ጤፍ ምን ምን ነገሮችን ይዛለች? የዘርፉ ምሁራን ከ600 የሚልቁ የጤፍ ዝርያዎች አሉ ሲሆን ሁሉም በተለያየ መጠን የሚገለጽ ንጥረ ነገር ቢኖራቸውም በጥቅሉ ጤፍ ካርቦሃይድሬት፣ አይረን/ብረት፣ ፕሮቲን፣ ከስንዴ እና ሩዝ የተሻለ ስብ (ፋቲ አሲድ)፣ ሚነራል፣ ካልሺየም እና ፋይበርን ጨምሮ በርካታ ንጠረ ነገሮችን እንደያዘ ይመሰክራሉ። ለመሆኑ የእለት እንጀራችን ምን ያህል ለጤናችን ጠቃሚ ነው?

አዘውትረን የምንመገበው እንጀራ ለጤናችን ምን ያህል ይጠቅመናል?

በዘንድሮው የፍቅረኞች ቀን ኢትዮጵያ ወደ ውጭ ከላከችው የአበባ ምርት ከፍተኛ ገቢ ማግኘቷ ተገለጸ።

ኢትዮጵያ ለዘንድሮው የፍቅረኞች ቀን ወደ ውጭ ከላከችው አበባ ምን ያህል ገቢ አገኘች?

ለቡና፣ ለአቮካዶና ለኦቾሎኒ ምርቶች ልማት ተስማሚ የሆኑት አገራት የዓለም ሙቀት እየጨመረ በመምጣቱ በከፍተኛ ሁኔታ እንደሚለወጡ አዲስ ጥናት አመለከተ።

የዓለም ሙቀት መጨመር በቡና፣ በአቮካዶና በሌሎች ሰብሎች ላይ ምን ያስከትል ይሆን?

ኢትዮጵያ ለዘመናት ከፍተኛውን የውጭ ንግድ ገቢዋን ስታገኝ የኖረችው ከቡና ነው። ነገር ግን ኢትዮጵያውያን ቡና አምራቾች እጅግ ተፈላጊ ከሆነው ምርታቸው የሚያገኙት ገቢ በአውሮፓና በአሜሪካ መቀመጫቸውን ካደረጉት ቆልተው ከሚሸጡት ነጋዴዎች በእጅጉ ያነሰ ነው። ትላልቆቹ ቡናን ቆልተው የሚሸጡት ድርጅቶች አንድ ሲኒ ቡና አምስት ዶላር ሲሸጡ አምራቾቹ ግን ለኪሎ ቡና ከአንድ ዶላር ያነሰ ያገኛሉ። ለምን? መፍትሔውስ?

ኢትዮጵያ ያቀረበችውን ጥዑም ቡና ለምን ስታርባክስ ያጣጥመዋል?

በደቡብ አሜሪካዊቷ አገር ቺሊ የሚገኙ ንብ አናቢዎች መንግሥት ኢንደስትሪያቸውን እንዲደግፍ ጥሪ ለማቅረብ ያካሄዱትን ተቃውሞ ተከትሎ አራት ንብ አናቢዎች ታሰሩ።

በቺሊ የንብ አናቢዎች የተቃውሞ ሰልፍ ላይ ፖሊሶች በንብ ተነደፉ

ያሳለፍነው የኅዳር ወር ክረምቱን ተሰቅሎ የሚቆየው የበርበሬ ዋጋ የሚረጋጋበት፤ አዲስ ምርት የሚገባበት እና በርካታ ኢትዮጵያዊያን ረዘም ላለ ጊዜ የሚያቆያቸውን የበርበሬ ምርት የሚሸምቱበት ነው። ወቅቱ ገበሬው፣ ሸማቹ፣ ነጋዴው እና ደላላው በጋራ የሚረባረቡበት ነው። ታዲያ ካለፈው ሐምሌ ወር ጀምሮ በእነዚህ አከፋፋዮች ዘንድ ያልተለመደ ምርት "የቻይና በርበሬ" በሚል ስያሜ ብቅ ብሎ መስከረም አጋማሽ ላይ መጥፋቱን ነጋዴዎች ይናገራሉ።

የኢትዮጵያን ገበያ ያንኳኳው 'የቻይና በርበሬ' የት ገባ?

ባለፈው ዓመት ጥቅምት ወር በትግራይ የተቀሰቀሰው ጦርነት ከወራት በፊት ወደ አማራና አፋር ክልሎች ተስፋፍቶ የህወሓት አማጺያን የተወሰኑ የአፋር ክልል አካባቢዎችን እንዲሁም በአማራ ክልል በርካታ አካባቢዎችን ተቆጣጥረው ቆይተዋል። በህወሓት ኃይሎች ቁጥጥር ሥር በነበሩና አሁን በተለቀቁ ከተሞች በተለያዩ የመንግሥትና የሕዝብ መሠረተ ልማቶች ላይ ከፍተኛ ዘረፋ እና ውድመት መፈፀሙን የየአካባቢዎቹ አስተዳደሮች ገልጸዋል።

በአማራ ክልል በህወሓት ኃይሎች ተፈጸመ ስለተባለው ዘረፋ እና ውድመት እስካሁን የሚታወቀው

በዓለም ዙሪያ የማዳበሪያ አቅርቦት እጥረት መከሰት የምግብ ዋጋን በማሻቀብ ድሃ አገራትን ለችግር እየዳረገ ነው ሲሉ የግዙፉ ማዳበሪያ አምራች ኩባንያ ኃላፊ ተናገሩ።

አነስተኛ የማዳበሪያ አቅርቦት ደሃ አገራትን ለምግብ እጥረት እያጋለጠ ነው ተባለ

በኢንተርናሽናል ሴንተር ፎር አግሪካልቸራል ሪሰርች ኢን ዘ ድራይ ኤሪያስ (አይካርዳ) የስንዴ ምርት ባለሙያ የሆኑት አቶ ውለታው ታደሰ ደጉ፣ በእርግጠኝነት የሰብል በሽታና ተባዮች በዕርዳታ ወይም ከውጭ በሚገቡ ሰብሎች ወደ ሀገር ውስጥ ሊገቡ ይችላሉ ይላሉ ። አክለውም "በአሁኑ ጊዜ በአገሪቱ ውስጥ እየተስፋፉ ካሉት ተዛማች አረምና ተባዮች መካከል ብዙዎቹ ከውጪ ገብተዋል የሚሉ ቅሬታዎች ነበሩ" ይላሉ።

ኢትዮጵያ ከውጭ በሚገባ ስንዴ ላይ ጥርጣሬ ያላት ለምንድነው?

ቦኤዝ እና ጀርሚያ የቡና አምራች አርሶ አደሮች ተክላቸውን በበሽታ ቢጠቃባቸው ወዲያውኑ ማወቅ የሚያስችላቸውን ቴክኖሎጂ ፈጥረዋል። ቴክኖሎጂው ተክሉ በምን ዓይነት በሽታ እንደተጠቃ ብቻ ሳይሆን ማድረግ ያለባቸውንም ይጠቁማል። ይህንን ደግሞ በበቆሎ ላይ ተግባራዊ ለማድረግ እየሰሩ መሆኑን ከቢቢሲ ጋር በነበራቸው ቆይታ ወቅት ተናግረዋል።

ዕፅዋትን ፎቶ አንስቶ በሽታ የሚለይ ቴክኖሎጂ የፈጠሩት የጅማ ዩኒቨርሲቲ ምሁራን

"በድንገት ፈንገስ የሚመስል ነጠብጣብ ነገር በቡናና በማንጎ ተክላችን ላይ ማየት ጀመርነ። ይህ ከሆነ ሁለት ዓመት ይሆነዋል። ብንጠብቅ ብንጠብቅ በሽታው አልድን አለነ። የግብርና ባለሙያዎችን ምን እናድርግ ብለን ስናማክራቸው ቁረጡትና ተገርዞ እንደገና የሚያቆጠቁጠው ተክል የተሻለ ይሆናል ብለውን እንዳሉን ብናደርግም ግን ለውጥ አላየንም" ብሏል።

ጥዑሙ የጣና ሐይቁ የዘጌ ቡና ምን ክፉ አገኘው?

ታይም መጽሔት የ2021 ተጽዕኖ ፈጣሪ ብሎ ከለያቸው አፍሪካውያን መካከል ኢትዮጵያዊቷ ሳራ መንክር ትገኝበታለች። ከሳራ ባሻገር ናይጄራዊቷ የዓለም ንግድ ድርጅት የበላይ ኃላፊ ዶ/ር ንጎዚ ኦኮንጆ-ኢዊላ በተጽዕኖ ፈጣሪ ሰዎች ዝርዝር ውስጥ ተካትተዋል። ሳራ ግሎ ኢንተለጀንስ የተሰነ ኩባንያ በመመስረት ኣለም አቀፍ ግብርናን ለማዘመን የአርተፊሻል ኢንተለጀንስን ትጠቀማለች።

በታይም መጽሔት የ2021 ተጽዕኖ ፈጣሪ በመሆን የተመረጠችው ሳራ መንክር ማን ናት?

"ባለፈው ዓመት ያሸነፈው ጓደኛዬ ነው። የማውቀው ሰው ነው። ያም አስተዋጽኦ ነበረው። በዚያው ቡና ለማዘጋጀት ወሰንኩ። ለውድድር ብቻ ሳይሆን ኤክስፖርት የሚሆነም ነው ያዘጋጀሁት። ማስታወቂያ ሲወጣ አቀረብኩ" ብሏል።

የኢትዮጵያ ቡና በስኒ 65 ዶላር በኪሎ እስከ 330 ዶላር እንዲሸጥ ያደረገው ውድድር

ስዊዘርላንዳውያን ሰሞኑን አገራቸው ኬሚካል ያላቸውን ፀረ-ተባዮች ለማገድ በምታደርገው ህዝበ ውሳኔ ላይ ድምፅ ስጡ ተብለዋል።

ግብርና/እርሻ