ኢትዮጵያ

ፖለቲካ

ሴቶች

ጤና

ስፖርት

ጥበብ

ቴክኖሎጂ

ምጣኔ ሃብት

ዜና

ቪዲዮ

ይመልከቱ

Radio

ያድምጡ

ባለፉት ጥቂት ዓመታት በተለያዩ የኢትዮጵያ አካባቢዎች ማንነትን መሰረት ያደረጉ ጥቃቶች እየተፈጸሙ ሰላማዊ ሰዎችን ለህልፈት እና ለመፈናቀል ዳርገዋል። በቅርቡ ደግሞ በምዕራብ ኦሮሚያ የሚፈጸሙት ጥቃቶች እየተበራከቱና የሰለባዎቹም ቁጥር ከፍተኛ ደረጃ ላይ ደርሷል። በእነዚህ ጥቃቶች በዋናነት የአማራ ብሔር ተወላጆች ኢላማ ሲሆኑ፣ ሴቶችና ሕጻናትን ጨምሮ በመቶዎች የሚቆጠሩት ተገድለዋል። ለዚህ ጥቃት ምክንያቱ ምንድን ነው?

በምዕራብ ኦሮሚያ ሰላማዊ ዜጎች እየተገደሉ ያሉት ለምንድነው?

Amharic

ከሁለት ሳምንት በፊት በምዕራብ ወለጋ ውስጥ በታጣቂዎች የተገደሉ ሰዎች ብዛት 338 መሆኑን የኢትዮጵያ መንግሥት አስታወቀ። 

በጊንቢው ጥቃት 338 ሰዎች መገደላቸውን መንግሥት ገለጸ 

መንግሥት ሸኔ የሚለው እና በሽብርተኝነት የፈረጀው የኦሮሞ ነጻነት ሠራዊት ከጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ መንግሥት ጋር ጦርነት ውስጥ ከገባ ሦስት ዓመታት በላይ ተቆጥረዋል። የፌደራሉ እና የኦሮሚያ ክልል መንግሥት ከታጣቂ ቡድኑ ጋር ሰላም እንዲያወርዱ የተለያዩ ጥረቶች ቢደረጉም ባለመሳካታቸው ወደ ጦርነት ገብተዋል። ቡድኑ በሚፈጽማቸው ጥቃቶች በርካታ ሰላማዊ ሰዎች ህይወታቸውን እያጡ፣ ንበረታቸው እየወደመ ነው። እነዚህ ጥቃቶች ምን ያመለክታሉ?

የኦሮሞ ነጻነት ሠራዊት፣ ሸኔ የፈጸማቸው ጥቃቶች ምን ያመለክታሉ?

በምዕራብ ወለጋ ዞን፣ በጊምቢ ወረዳ፣ ቶሌ ቀበሌ የሚገኙ ነዋሪዎች ከሰኔ 11ዱ ጥቃት የተረፉ ነዋሪዎች  አስፈላጊውን የምግብ እርዳታ ስላላገኙ መቸገራቸውን ለቢቢሲ ገለጹ። ነዋሪዎቹ ቤት ንብረታቸው ከመውደሙ ባሻገር ንግዳቸው እንዲሁም የቀንድ ከብቶቻቸው ስለተዘረፉ የምግብ ችግር እንደገጠማቸው እየተናገሩ ነው።

“ከጥቃቱ ብንተርፍም፣ የረሃብ ጦር እየወጋን ነው” የጊምቢ ነዋሪዎች

በምዕራብ ኦሮሚያ ዞን፣ ጊምቢ ወረዳ፣ ቶሌ ቀበሌ ውስጥ በሚገኙ መንደሮች ቅዳሜ ሰኔ 11 ቀን 2014 ዓ. ም. በታጣቂዎች በተፈጸመ ጥቃት ሰዎች እንደተገደሉ የዐይን እማኞች ለቢቢሲ ገለጹ። በዕለቱ ከጠዋቱ 3 ሰዓት አንስቶ እስከ ለሰዓታት በቆየው ጥቃት ሴቶችና ሕጻናትን ጨምሮ በርካቶች ሲሞቱ ቤቶች ተቃጥለዋል፣ የቀንድ ከብቶችንና ንብረት መዘረፉን ነዋሪዎች ተናግረዋል። 

በጊምቢ ለሰዓታት ከተፈጸመው ጥቃት የተረፉ የዐይን እማኞች ምስክርነት

ምዕራብ ኦሮሚያ ውስጥ በሚገኙ መንደሮች ላይ ታጣቂዎች ባለፈው ቅዳሜ በፈጸሙት ጥቃት እጅግ በርካታ ሰዎች መገደላቸውን ከጥቃቱ የተረፉ ነዋሪዎች ለቢቢሲ ተናገሩ። በኦሮሚያ ክልል በምዕራብ ወለጋ ዞን ጊምቢ ወረዳ ቶሌ ቀበሌ የአማራ ብሔር ተወላጆች በሚኖሩባቸው መንደሮች በተፈጸመው ጥቃት በመቶዎቹ የሚቆጠሩ ሰላማዊ ሰዎች መገደላቸውንና ሺዎች ደግሞ አካባቢውን ለቀው መውጣታቸውን ነዋሪዎች ተናግረዋል። 

በምዕራብ ወለጋ ታጣቂዎች በፈጸሙት ጥቃት ቢያንስ 200 ሰዎች ተገደሉ 

ታጣቂዎች በጋምቤላ ክልል ዋና ከተማ ላይ ማክሰኞ ማለዳ ላይ ጥቃት ከፍተው የከተማዋን የተወሰነ ክፍል ተቆጣጥረው እንደነበረ የክልሉ መንግሥት መግለፁ ይታወሳል። ለመሆኑ ከዚህ ጥቃት ጀርባ ስሙ የሚነሳው እና በክልሉ እንደሚንቀሳቀስ የሚናገረው ቡድን ማን ነው?

ከሰሞኑ የጋምቤላ ጥቃት ጀርባ ያለው ቡድን ማን ነው?

በጋምቤላ ከተማ ታጣቂ ቡድኖች የፈጸሙትን ጥቃት ተከትሎ ከ40 በላይ ሰዎች መገደላቸውን በክልሉ የተለያዩ ኃላፊነቶች ላይ የሚገኙ ከፍተኛ ባለሥልጣናት ለቢቢሲ ተናገሩ። የክልሉ መስተዳደር የኦነግ-ሸኔ እና የጋምቤላ ነጻነት ግንባር ታጣቂዎች ናቸው ባላቸው ኃይሎች ማክሰኞ ሰኔ 07/2014ዓ.ም. ማለዳ ላይ በዋና ከተማዋ ውስጥ ጥቃት ከፍተው ለሰዓታት የቆየ የተኩስ ልውውጥ ከፀጥታ ኃይሎች ጋር መካሄዱን ነዋሪዎች ገልጸዋል።

በጋምቤላ በተፈጸመው ጥቃት ቢያንስ 40 ሰዎች ሲሞቱ በርካቶች ቆሰሉ 

በምዕራብ ኦሮሚያ ደምቢዶሎ ውስጥ በመንግሥት ኃይሎች እና በሸኔ ታጣቂዎች መካከል የተኩስ ልውውጥ እየተካሄደ መሆኑን ነዋሪዎች ለቢቢሲ ተናገሩ።

ደምቢዶሎ ውስጥ በፀጥታ ኃይሎችና በታጣቂዎች መካከል ግጭት እንደነበር ነዋሪዎች ተናገሩ 

የኦሮሞ ነጻነት ግንባር (ኦነግ)  የኦሮሞ ፌደራሊስ ኮንግረስ (ኦፌኮ) አርማውን ወይም ሰንደቅ አላማውን ያላግባብ እየተጠቀመበት ነው ሲል ቅሬታውን ለፓርቲው በደብዳቤ ገለጸ።

ኦነግ ኦፌኮ ባንዲራዬን አላግባብ እየተጠቀመ ነው ሲል ቅሬታውን ገለጸ 

በተለያዩ ፖሊስ መምሪያዎች ከሕግ አግባብ ውጪ በእስር ላይ የሚገኙ የኦሮሞ ነጻነት ግንባር (ኦነግ) አባላት በአፋጣኝ ከእስር እንዲፈቱ የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን (ኢሰመኮ) ጠየቀ።

ከሕግ አግባብ ውጪ የታሰሩ የኦነግ አባላት በአፋጣኝ ከእስር እንዲፈቱ ኢሰመኮ ጠየቀ

በኢህአዴግ የሽግግር ወቅት የኦሮሞ ነፃነት ግንባር ሊቀ መንበር የነበሩት እና በአሁኑ ወቅት የፓርላማ አባሉ አቶ ገላሳ ዲልቦ ከዚህ ዓለም በሞት መለያታቸውን አንድ የቤተሰብ አባል ለቢቢሲ አረጋግጠዋል።

የቀድሞ የኦነግ ሊቀ መንበር አቶ ገላሳ ዲልቦ አረፉ

የኦሮሞ አባ ገዳዎች ሕብረት ሰብሳቢ እና የጉጂ አባ ገዳ የሆኑት ጂሎ ማንዶ ታጣቂዎች በመኖሪያ ቤታቸው ላይ ጥቃት መፈጸማቸውን ለቢቢሲ ተናገሩ። አባ ገዳ ጂሎ ከትናንት በስቲያ ረቡዕ ዕለት መጋቢት 14/2014 ዓ.ም. ከእኩለ ሌሊት በኋላ በቤታቸው ላይ ለተፈጸመው ጥቃት እራሱን የኦሮሞ ነጻነት ጦር ብሎ የሚጠራውን እና መንግሥት ሸኔ የሚለውን ታጣቂ ቡድን ተጠያቂ አድርገዋል።

የጉጂ አባ ገዳ መኖሪያ ቤታቸው ላይ 'ኦነግ ሸኔ' ጥቃት መፈጸሙን ተናገሩ

ቢቢሲ አቶ ዳውድ ዛሬ ረፋድ ከብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ጋር ስበሰባ ለመቀመጥ ወደ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ አምርተው እንደነበር ከታማኝ ምንጮች ተረድቷል።

የኦነግ ሊቀ መንበር አቶ ዳውድ ኢብሳ ከዓመት በኋላ ከቤታቸው ውጪ ታዩ

የኦሮሞ ነጻነት ግንባር ኦነግ የረጅም ጊዜ ሊቀ መንበር የሆኑት አቶ ዳውድ ኢብሳ አንድ ዓመት ለሚጠጋ ጊዜ ከቤታቸው እንዳይወጡ ተከልክለው በቁም እስር ላይ እንደቆዩ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ባደረገው ማጣራት ማረጋገጡን ገለጸ።

ምርጫ ቦርድ በአቶ ዳውድ ኢብሳ ላይ የተጣለው የመንቀሳቀስ ገደብ በአስቸኳይ እንዲነሳ ጠየቀ

ባለፉት ሦስት ዓመታት በምዕራብ ኦሮሚያ ማለትም በአራቱ የወለጋ ዞኖች ግድያዎች፣ የንብረት ውድመት እና ማፈናቀሎች በተደጋጋሚ የሚያጋጥሙ ክስተቶች ሆነው ከርመዋል። ይህ ግድያ፣ ንብረት ማውደም እና ማፈናቀል በአሁኑ ጊዜ ከወለጋ ወደ መካከለኛው የአገሪቱ ክፍል፤ ምዕራብ ሸዋ ዞን ተሸጋግሯል። ይህም መንግሥት በሽብርተኝነት የሰየመውና 'ሸኔ' የሚለውና እራሱን የኦሮሞ ነጻነት ጦር ብሎ ከሚጠራው ታጣቂ ቡድን የእንቅስቃሴ አቅጣጫ ጋር የተያያዘ ነው።

ከምዕራብ ኦሮሚያ ወደ ምዕራብ ሸዋ የተሸጋገረው ብሔር ተኮር ጥቃት

ሐሙስ ጥር 26/2014 ዓ.ም. የክልሉ ፖሊስ ኮሚሽን ምክትል ኮሚሽነር ግርማ ገላን ለመንግሥት መገናኛ ብዙኃን በሰጡት መግለጫ ከግድያው ጋር በተያያዘ ሁለት ሰዎች በቁጥጥር ሥር ውለዋል ስለማለታቸው የክልሉ ኮሚኒኬሽን ቢሮ አስታውቋል።

ከከረዩ የገዳ አባላት ግድያ ጋር በተያያዘ ሁለት ሰዎች መያዙን የኦሮሚያ ፖሊስ አስታወቀ

የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ኮሚሽን የከረዩ የገዳ አባላት በኦሮሚያ ክልል መንግሥት የፀጥታ ኃይሎች ከሕግ ውጪ ስለመገደላቸው ያደረገውን ምርመራ ተከትሎ ባወጣው ሪፖርት አመለከተ። በዚህ ዓመት ኅዳር መጨረሻ ላይ የከረዩ አባ ገዳን ጨምሮ 14 የገዳ አባቶች በመንግሥት የፀጥታ ኃይሎች ስለመገደላቸው የአካባቢው ነዋሪዎች መናገራቸው ይታወሳል።

ኢሰመኮ የከረዩ የገዳ አባላት የተገደሉት በመንግሥት ኃይሎች ነው አለ

ባለፉት ሦስት ዓመታት የምዕራብ ኦሮሚያ ክፍል ሰዎች በግፍ የሚገደሉበት፣ የሚፈናቀሉበት እና ንብረት የሚወድምበት አካባቢ ሆኖ እስካሁን ቀጥሏል። በአካባቢው የሚገኙ ነዋሪዎች፣ አስተዳዳሪዎች፣ የመንግሥት ሠራተኞችና ሌሎችም የጥቃቶቹ ሰለባዎች ሆነዋል። በምዕራብ ኦሮሚያ ያለው ችግር በሰሜን ኢትዮጵያ እየተካሄድ በሚገኘው ጦርነት ምክንያት የሚገባውን ትኩረት ሳያገኝ እንደቀጠለ ነው።

በምዕራብ ኦሮሚያ ላለው የሰላም እጦት አምስት ምክንያቶች

የቀድሞው ኦሮሚያ ክልል ፕሬዝዳንት ሦስት ወንድሞች እና አራት ዘመዶቻቸው፣ በመኖሪያ አካባቢያቸው በተፈፀመባቸው ጥቃት መገደላቸውን ነዋሪዎች ለቢቢሲ ተናገሩ።

የቀድሞው የኦሮሚያ ፕሬዝዳንት ሦስት ወንድሞችና አራት ዘመዶቻቸው እንዴት ተገደሉ?

የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ከወራት በፊት እራሱን የኦሮሞ ነጻነት ጦር ብሎ የሚጠራውን እና መንግሥት ሸኔ የሚለውን ቡድን "አሸባሪ" ሲል መፈረጁ ይታወሳል። ምክር ቤቱ ቡድኑ በተለያዩ የኦሮሚያ ክፍሎች ውስጥ የመንግሥት ባለሥልጣናትን እና ጸጥታ ኃይሎችን ጨምሮ በርካታ ንጹሃን ዜጎችን ገድሏል፣ ንብረት ዘርፏል እና ሰዎችን ከቀዬቸው አፈናቅሏል በሚል ነበር 'ሸኔ' ከህወሓት ጋር አሸባሪ ቡድን ተብሎ የፈረጀው።

አሸባሪ የተባሉት የ'ሸኔ' አባላት ወደ አገር ሲገቡ በሕግ ይጠየቃሉ?

ባለፈው ሳምንት በኦሮሚያ ክልል ምሥራቅ ወለጋ ዞን ጊዳ ኪራሙ ወረዳ ውስጥ ታጣቂዎች በነዋሪዎች ላይ ብሔርን መሠረት ያደረገ ጥቃት መፈጸማቸው በእጅጉ እንዳሳሰበው የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብቶች ኮሚሽን (ኢሰመኮ) ገለጸ።

በምሥራቅ ወለጋ የተፈጸመው ብሔርን መሠረት ያደረገ ጥቃት እንዳሳሰበው ኢሰመኮ ገለጸ

እራሱን ኦሮሞ ነጻነት ጦር እያለ የሚጠራው እና መንግሥት ሸኔ በማለት በቅርቡ አሸባሪ ሲል የፈረጀው ቡድን በጉጂ ዞን የሚገኙ ቀበሌዎችን ተቆጣጠርኩ ሲል የዞኑ አስተዳዳሪ ግን ሐሰት ነው አሉ።

ታጣቂዎች በጉጂ ዞን የሚገኙ ቀበሌዎችን ተቆጣጠርን ሲሉ ባለስልጣናት ሐሰት ነው አሉ

በምዕራብ ኦሮሚያ ወለጋ ሁለት ዞኖች ከግምቢ ነጆ፣ ከግምቢ ደምቢ ዶሎ፣ ከጊዳሚ አሶሳ የሚወስዱ መንገዶች መዘጋታቸውን ነዋሪዎች ለቢቢሲ ተናገሩ። የአካባቢው ባለሥልጣናት በበኩላቸው የተዘጋ መንገድም ሆነ በአማጺያኑ ቁጥጥር ስር የገባ መንገድ እና ስፍራ የለም ሲሉ አስተባብለዋል።

የኦሮሞ ነጻ አውጪ ግንባት