የእስራኤል እና ኢራን ግጭት “መስፋፋት ማንም ሊቆጣጠረው የማይችል እሳት ሊያቀጣጥል ይችላል” ተመድ

የቀጥታ ሽፋን

1. 16 ሰኔ 2025ትራምፕ ይህንን ጦርነት የማስቆም አቅም አላቸው - የቀድሞ የእስራኤል ዲፕሎማት

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   እስራኤል እና በኢራን መካከል ያለውን ግጭት የማስቆም አቅም በአብዛኛው በዶናልድ ትራምፕ እጅ ነው ሲሉ ለሁለት የእስራኤል ጠቅላይ ሚኒስትሮች አማካሪ የነበሩት የቀድሞ ዲፕሎማት አሎን ፒንካስ ተናገሩ።

   ፒንካስ ትራምፕ ሁለቱን አገራት ለማደራደር በሚያስችል ሁኔታ ላይ ናቸው ሲሉ ለቢቢሲ ኒውስዴይ ፕሮግራም ተናግረዋል።

   ፕሬዚዳንቱ ኢራንን ለመታደግ እና በድርድር ላይ የተመሠረተ ሰላምን ለመቀበል የሚያስችላቸውን ሀሳብ ለቴህራን ሊያቀርቡ ይችላሉ።

   ነገር ግን ኢራን ያለችበት ሁኔታ ለመደራደር ደካማ የሚባል ስለሆነ ትግሏን ለመቀጠል እና በእስራኤል ላይ የበለጠ ጉዳት ማድረስ ትፈልግ ይሆናል ብለዋል።

   "በአንጻሩ ፕሬዝዳንት ትራምፕ ስልክ አንስተው ኔታንያሁ 'ይበቃል፤ ይህንን ለማቆም 24 ሰዓት አለህ' ሊሏቸው ይችላሉ።

   "ከሁለቱ አንዱን ያደርጉ ይሆን? አላውቅም" ብለዋል የቀድሞው ዲፕሎማት።

2. 16 ሰኔ 2025የቴህራን ነዋሪዎች “ዋጋ ይከፍላሉ” ሲሉ የእስራኤል የመከላከያ ሚኒስትር ዛቱ

   

   የፎቶው ባለመብት, EPA

   ኢራን ሌሊቱን በፈጸመችው ጥቃት አምስት ዜጎቿ ከተገደሉ እና በርካቶች ከቆሰሉ በኋላ ለጥቃቱ አጸፋ የኢራን ዋና ከተማ ነዋሪዎች “ዋጋ ይከፍላሉ” ሲሉ የእስራኤል የመለካከያ ሚኒስትር ሲሉ ዛቱ።

   ሚኒስትሩ ኢዝራኤል ካትዝ “የኢራንን አቅም እያዳከመ ያለውን የእስራኤል ሠራዊት ከሚፈጽማቸው ጥቃቶች ለማደናቀፍ” የሰላማዊ ሰዎች መኖሪያ አካባቢዎችን ዒላማ እያደረጉ ነው ሲሉ የኢራኑ ጠቅላይ መሪ አሊ ኻሜኒ ከስሰዋል።

   የእስራኤሉ የመከላከያ ሚኒስትር የኢራኑን የበላይ መሪ አያቶላ ኻሜኒን “ፈሪ ነፍሰ ገዳይ” እና “ጉረኛ አምባገነን” ሲሉ ተችተዋቸዋል።

   አራተኛ ቀኑን በያዘው የእስራኤል እና የኢራን ድንበር ተሻጋሪ ግጭት በሁለቱም ወገን ሰላማዊ ሰዎች መገደላቸው እየተነገረ ሲሆን፣ ኢራን ሌሊቱን በእስራኤል ውስጥ ጥቃትን ፈጽማለች።

   በተለያዩ የኢራን አካባቢዎች ላይ ጥቃቶችን እያደረሰች ያለችው የእስራኤል ሚኒስትር ሌሊቱን ለተፈጸመው ጥቃት “ሳይዘገይ” አጸፋ እንደምትመልስ ተናግረዋል።

3. 16 ሰኔ 2025ዋናው ጥያቄ ኢራን በከፍተኛ ደረጃ ያበለፀገችውን ዩራኒየም የት እንዳስቀመጠችው ነው - የዓለም አቀፉ አቶሚክ ኢነርጂ የቀድሞ ከፍተኛ ባለሥልጣን

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   የዓለም አቀፉ የአቶሚክ ኢነርጂ ኤጀንሲ ጥበቃ የቀድሞው ምክትል ዋና ዳይሬክተር የእስራኤልን ጥቃት ተከትሎ በኢራን የኒውክሌር መርሃ ግብር ውስጥ ነገሮች የት እንዳሉ በትክክል አናውቅም አሉ።

   ኦሊ ሄይኖን እስራኤል በቴህራን የኒውክሌር አቅም ላይ ከፍተኛ ጉዳት አድርሳ ሊሆን እንደሚችል ተናግረዋል። በናታንዝ የሚገኘው የኒውክሌር ተቋም "ዳግም ስራ ለማስጀመር ቢያንስ ዓመታትን ይወስዳል" ሲሉ ከሬዲዮ 4 ቱዴይ ፕሮግራም ጋር ባደረጉት ቃለ ምልልስ ላይ ተናግረዋል።

   "እኔ እንደማስበው (የፎርዶው የኒውክሌር ተቋም) ተመሳሳይ ሁኔታ ላይ ነው ያለው። ከእነዚህ የቦምብ ጥቃቶች በኋላ በጣም መጥፎ ሁኔታ ላይ ነው።"

   ነገር ግን ቁልፉ ጥያቄ ይቀራል ይላል ያሉት ሄይኖን፣ ኢራን በከፍተኛ ደረጃ የበለጸገውን ዩራኒየም “ከ400 ኪሎ ግራም በላይ ይሆናል” የምትከማችበትን ቦታ የት ነው የሚለው አልታወቀም።

   "ሚስጥራዊ ጣቢያ ካላቸው... በጣም ግዙፍ መሆን አይጠበቅበትም እና ዓለም አቀፉ አቶሚክ ኢነርጂ ኤጀንሲ እይታ ውጪ ለጦር መሳሪያ የሚሆን [ዩራኒየም] ማበልጸግ ከቻሉ ያልፈታነው ትልቅ ችግር አለ ማለት ነው።"

4. 16 ሰኔ 2025ኢራን በእስራኤል ያደረሰችው ጥቃት በምስል

   ኢራን ትናንት ምሽት በቴልአቪ የሚሳዔል ጥቃት የፈጸመች ሲሆን የአደጋ ጊዜ ሠራተኞች ከፍርስራሽ ውስጥ ሰዎችን ለማውጣት ጥረት ሲያደርጉ ታይተዋል።

   በትናንትናው የኢራን ጥቃት አራት ሰዎች የተገደሉ ሲሆን ይህም ከአርብ ጀምሮ በሚሳዔል ጥቃት የሞቱትን ሰዎች ቁጥር 19 መድረሱን የእስራኤል ብሔራዊ የድንገተኛ ጊዜ አገልግሎት አስታውቋል።

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

5. 16 ሰኔ 2025ከአርብ ዕለት ጀምሮ ኢራን በእስራኤል በፈጸመችው ጥቃት 19 ሰዎች ተገደሉ

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   ትናንት ሌሊት ኢራን በእስራኤል ላይ በፈጸመችው ጥቃት አራት ሰዎች መሞታቸውን የእስራኤል ብሔራዊ የአደጋ ጊዜ አገልግሎት አስታወቀ።

   ይህም በእስራኤል ከአርብ ዕለት ጀምሮ የተገደሉትን ሰዎች ቁጥር ወደ 19 ከፍ አደርጎታል።

   የብሔራዊ ድንገተኛ ጊዜ አገልግሎቱ በ70ዎቹ የዕድሜ ክልል ውስጥ የሚገኙ ሁለት ሴቶች እና ሁለት ወንዶች መገደላቸውን አስተውቋል።

   አያይዞም 87 የተጎዱ ሰዎችን ወደ ሆስፒታሎች መውሰዱን እና ከነዚህም መካከል አንዲት የ30 ዓመት ሴት በፊቷ ላይ ከባድ ጉዳት እንዳጋጠማት፣ አምስት ሰዎች መካከለኛ እና 81 ቀላል የአካል ጉዳት የደረሰባቸው መሆኑን ገልጿል።

   የኢራን ጤና ሚኒስቴር በትናንትናው ዕለት ይፋ እንዳደረገው ሁለቱ አገራት በሚሳዔል ጥቃት ከጀመሩ ጊዜ አንስቶ 224 ሰዎች መሞታቸውን ይፋ አድርጓል።

6. 16 ሰኔ 2025ዛሬ ሰኞ ማለዳ የእስራኤል እና የኢራንን ግጭት ለመከታተል ወደ ገጻችን ከመጣችሁ

   

   የፎቶው ባለመብት, EPA

   • ኢራን በመላ እስራኤል በሚገኙ ዒላማዎች ላይ ሚሳኤሎችን አስወንጭፋለች። በእስራኤል የሚገኝ የቢቢሲ ባልደረባ ጥቃቱ "እስካሁን ከደረሱት ትልቁ ነው የሚመስለው" ብሏል።
   • በማዕከላዊ እስራኤል የደረሰን የኢራን ጥቃትን ተከትሎ ቢያንስ ሦስት ሰዎች ሲገደሉ በርካቶች ቆስለው ወደ ሆስፒታል ተወስደዋል።
   • የእስራኤል ትልልቅ ከተሞችን ያናወጡት ፍንዳታዎች በቴል አቪቭ እና የሃይፋ የወደብ ከተማን 30 ሰዎችን አቁስለዋል።
   • የኢራን ጥቃት የደረሰው እስራኤል በኢራን ምድር ለምድር የሚምዘገዘጉ ሚሳዔሎችን በመጠቀም ጥቃት ሰንዝራ የኢራን ጦር ኃይሎች የስለላ ኃላፊንከገደለች በኋላ ነው።

   • ጦርነቱ ከተጀመረበት አርብ ጀምሮ ቢያንስ 224 ኢራናውያን እስራኤል ባደረሰችው ጥቃት የተገደሉ ሲሆን 90 በመቶ የሚሆኑት ሟቾች ሰላማዊ ዚጎች መሆናቸውን የኢራን የጤና ሚኒስቴር አስታወቋል።
   • የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ እስራኤል እና ኢራን ስምምነት ላይ ሊደርሱ ይችላሉ የሚል እምነት እንዳላቸው ነገር ግን አንዳንድ ጊዜ አገራት "መፋለምአለባቸው" ብለዋል። የአሜሪካ መገናኛ ብዙኃን ትራምፕ እስራኤል የኢራንን ጠቅላይ መሪ አያቶላ አሊ ኼሜኒን ለመግደል ያቀደችውን እቅድ አልተቀበሉም ሲሉ ዘግበዋል።
   • ጥቃቱ የተፈጸመው የቡደን ሰባት አገራት መሪዎች በካናዳ በሚሰባሰቡበት ወቅት ሲሆን ሁሉም ዓይናቸው በእስራኤል እና በኢራን ላይ እንደሚሆን የቢቢሲ የሰሜን አሜሪካ ዘጋቢ ገልጿል።

7. 15 ሰኔ 2025ዕሁድ ዕለት እስራኤል እና ኢራን የፈጸሟቸው ጥቃቶች እና የደረሱ ጉዳቶች

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   ከአርብ ጀምሮ ለሦስተኛ ቀን የቀጠለው የእስራኤል እና የኢራን ግጭት እየተባባሰ ነው። ዕሁድ ዕለት በሁለቱም ወገኖች የተፈጸሙ ጥቃቶች እና የደረሱ ጉዳቶችን በተመለከተ አጭር መረጃ፡

   በእስራኤል የተፈጸሙ ጥቃቶች

   • እስራኤል በኢራን ውስጥ የሚገኙ ዒላማዎችን መምታቷን ቀጥላለች፤ የእስራኤል የመከላከያ ኃይል እንዳለው በዛሬው ዕለት 250 ዒላማዎችን መትቷል።
   • የኢራን የመገናኛ ብዙኃን እንደዘገቡት አስከ ቅዳሜ ዕኩለ ቀን ድረስ 128 ሰዎች ሲገደሉ 900 የሚደርሱት ደግሞ ተጎድተዋል።

   በኢራን የተፈጸሙ ጥቃቶች

   • ኢራን ሌሊት ላይ በእስራኤል ላይ የሚሳዔል ጥቃቶችን የፈጸመች ሲሆን፣ በዚህም ስድስት ሰዎች ከቴል አቪቭ በስተደቡብ በምትገኘው ባት ያም በምትባል ቦታ እንዲሁም አራቱ በሰሜናዊቷ ታምራ ከተማ ውስጥ በአጠቃላይ 10 ሰዎች ተገድለዋል። ከ100 በላይ ሰዎች ደግሞ መቁሰላቸውን የእስራኤል ባለሥልጣናት አስታውቀዋል።
   • ዕሁድ ከሰዓት በኋላ ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው ሚሳዔሎችን ወደ እስራኤል በማስወንጨፍ ጥቃት ሰንዝራለች። የእስራኤል ጦር ሠራዊት እንዳለው አብዛኞቹ ሚሳዔሎች የከሸፉ ሲሆን፣ ጉዳት ስለመድረሱ የወጣ ዘገባ የለም።

8. 15 ሰኔ 2025የቀጠለው የእስራኤል ጥቃት ኢራን ውስጥ ያደረሰው ጉዳት

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   የኢራን መገናኛ ብዙኃን የአገሪቱን የጤና ሚኒስቴር በመጠቀስ እስከ ቅዳሜ ዕኩለ ቀን ድረስ እስራኤል በፈጸመቻቸው ጥቃቶች 128 ኢራናውያን መገደላቸውን እና 900 የሚሆኑት ደግሞ መቁሰላቸውን ዘግበዋል።

   ካለፈው አርብ ጀምሮ ከተለያዩ ወገኖች በእስራኤል ጥቃት የተጎዱ ሰዎችን በተመለከቱ አሃዞች እያወጡ ነው።

   ቢቢሲ በኢራን ውስጥ ዘጋቢ ስለሌለው ከገለልተኛ አካላት ትክክለኛውን ቁጥር ለማወቅ አልቻለም።

   በተጨማሪም የመንግሥት መገናኛ ብዙኃን የሚወጡት ቁጥሮች በተለያየ ወገኖች የሚወጡትን ያካተተ ወይም የተናጠል መሆኑን ለማወቅ አዳጋች ሆኗል።

   · የኢራን መንግሥት ቴሌቪዥን ጣቢያ ቅዳሜ ዕለት እስራኤል ቴህራን ውስጥ በአንድ ሕንጻ ላይ በፈጸመችው ጥቃት 20 ሕጻናትን ጨምሮ 60 ሰዎች መገደላቸውን ዘግቧል።

   · ምሥራቃዊ አዘርባይጃን የምትባለው የኢራን ግዛት አስተዳዳሪ 30 ወታደሮች እና አንድ የኢራን ቀይ ጨረቃ አባል ተገድለዋል ብለዋል።

   · የኢራን ቀይ ጨረቃ እንዳለው በምዕራባዊ አዘርባጃን ግዛት ውስጥ አምቡላንስ ላይ በተፈጸመ ጥቃት ሁለት ሰዎች ተገድለዋል።

   · በተባበሩት መንግሥታት የኢራን መልዕክተኛ አርብ ዕለት እንዳስታወቁት በመጀመሪያው ቀን ጥቃት 78 ሰዎች ሲገደሉ ከ320 በላይ ሰዎች መጎዳታቸውን ገልጸው ነበር።

   · የኢራን መንግሥት ቃል አቀባይ ፋጢማህ ሞሐጄራኒ ባለፉት ሦስት ቀናት በእስራኤል ጥቃት ቢያንስ 30 ሴቶች እና ሕጻናት መገደላቸውን ያመለከቱ ሲሆን፣ አጠቃላይ ቁጥር ግን አልገለጹም።

   · በተጨማሪም አስካሁን ድረስ ኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ የአየር ኃይል አዛዥን ጨምሮ 18 የአብዮታዊ ዘቡ ከፍተኛ አመራሮች በተለያዩ ጥቃቶች መገደላቸውን አንድ የኢራን ጦር ሠራዊት ከፍተኛ አመራር አስታውቀዋል።

   · በተጨማሪም ቢያንስ ሰባት የኢራን የኒውክሌር ሳይንቲስቶች በእስራኤል በተፈጸሙ የተናጠል ጥቃቶች ተገድለዋል።

9. 15 ሰኔ 2025ኢራን እና እስራኤል ለምን ደመኛ ጠላቶች ሆኑ?

   

   ኢራን ከግብፅ ቀጥላ ለእስራኤል እውቅና በመስጠት ሁለተኛዋ እስላማዊ አገር ነበረች። ነገር ግን ከኢራን እስላማዊ አብዮት በኋላ ይህ ግንኙነት ተበላሽቶ ከአራት አስርታት በላይ በጠላትነት እየተያዩ ቆይተዋል። ለመሆኑ የሁለቱ አገራት ግንኙነት ወደ ደመኛ ጠላትነት ለምን ተሸጋገረ?

10. 15 ሰኔ 2025በኢየሩሳሌም የሚገኘው የአሜሪካ ኤምባሲ ሠራተኞቹ በመጠለያ እንዲቆዩ ሲያሳስብ ቤተሰቦቻቸው እንዲወጡ ፈቀደ

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    በእስራኤል የሚገኘው የአሜሪካ ኤምባሲ አሁን ባለው ሁኔታ ሁሉም ሠራተኞች እና ቤተሰቦቻቸው በመጠለያዎች እንዲቆዩ አሳሰበ።

    የአሜሪካ ውጪ ጉዳይ ሚኒስቴር በእስራኤል ውስጥ ያሉ የቤተሰብ አባላት እና አንዳንድ የአስቸኳይ ጊዜ ሠራተኞች ያልሆኑ ከፈለጉ ለቅቀው መውጣት እንደሚችሉ ገልጿል።

    አሁን በቴል አቪቭ አቅራቢያ ያለው ዓለም አቀፍ አየር ማረፊያ ተዘግቷል።

    ይህ ማለት ብቸኛ መውጫው መንገድ በመኪና እንደ ዮርዳኖስ ወዳሉ ጎረቤት አገራት መሄድ ነው።

    አሜሪካ ኤምባሲ የሚገኘው በቴል አቪቭ ሳይሆን በኢየሩሳሌም ነው።

    በኢየሩሳሌም ኤምባሲ ካላቸው ጥቂት አገራት መካከል አንዷ አሜሪካ ናት።

    በኢየሩሳሌም የሚገኘው ኤምባሲም ሆነ በቴል አቪቭ የሚገኘው ቢሮ ለአደጋ ጊዜ የቆንስላ አገልግሎት ክፍት ናቸው።

11. 15 ሰኔ 2025ዩኬ ዜጎቿ ወደ እስራኤል እንዳይጓዙ አስጠነቀቀች

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    ዩናይትድ ኪንግደም በእስራኤል እና በኢራን መካከል ያለው ግጭት እየተባባሰ መምጣቱን ተከትሎ ዜጎቿ ወደ እስራኤል እና የፍልስጤም ግዛቶች እንዳይጓዙ አስጠነቀቀች።

    አርብ ዕለት “ከአስፈላጊ ጉዞዎች በስተቀር” ማንኛውንም ጉዞ እንዳያደርጉ አስጠንቅቆ የነበረ ቢሆንም አሁን ግን ሙሉ በሙሉ ጉዞ እንዳያደርጉ አስጠንቅቋል።

    የውጪ ጉዳይ ቢሮ ቅዳሜ ዕለት ባሻሻለው የጉዞ መመርያ መሰረት ወደ እስራኤል ምንም ዓይነት ጉዞ እንዳያደርጉ አስጠንቅቋል።

    ኢራን ወደ እስራኤል ባስወነጨፈቻቸው ሚሳዔሎች አስር ሰዎች መሞታቸውን የእስራኤል ባለሥልጣናት አስታውቀዋል።

    በአሁኑ ወቅት ወደ እስራኤል የሚደረግ ጉዞ የማይቻል ነው ያለው ሚኒስቴር መስርያ ቤቱ ወደ አገሪቱ የሚገቡም ሆነ የሚወጡ በረራዎች መስተጓጎላቸውን ገልጿል።

    የዩኬ መንግሥት ኢራን ወደ እስራኤል ሚሳዔሎችን እና ሰው አልባ አውሮፕላኖችን በመጠቀም ጥቃት አንደምትፈጽም ጠቅሶ በአገሪቱም የአስቸኳይ ጊዚ አዋጅ መታወጁን አስታውሷል።

    ይህ እስራኤል በኢራን የኒውክሌር እና ወታደራዊ ተቋማት ላይ የምትፈጽመውን ጥቃት ተከትሎ የመጣ ነው።

    የእስራኤል የአየር ክልልም ለማንኛውም በረራ ዝግ ሆኗል።

    "ይህ በፍጥነት የሚለዋወጥ እና ከፍተኛ አደጋዎችን የሚያስከትል ሁኔታ መሆኑን እንገነዘባለን። ሁኔታው ​​በበለጠ፣ በፍጥነት እና ያለ ማስጠንቀቂያ የመባባስ አቅም አለው። አሁን ያለው ሁኔታ ከአገሪቱ ውጭ ያለውን የአየር ግንኙነት በማቋረጡ የመንገድ ትስስሮችንም ሊያስተጓጉል ይችላል።"

    ግጭቱ በመካከለኛው ምሥራቅ የሚደረጉ የአየር በረራዎችን አቅጣጫ ሲያስቀይር የቴል አቪቭ አውሮፕላን ማረፊያ ዝግ ሆኗል።

    አየር መንገዶች ወደ ቴል አቪቭ የሚያደርጉትን በረራዎች የሰረዙ ሲሆን ኢራን በከተማው ደቡባዊ ክፍል በፈጸመችው ጥቃት ሰዎች መሞታቸው ተገልጿል።

    የእስራኤል ጠቅላይ ሚኒስቴር በኢራን ጥቃት የእስራኤል ሰላማዊ ዜጎች መሞታቸውን ተከትሎ ቴህራን "ከባድ ዋጋ ትከፍላለች" ሲሉ አስጠንቅቀዋል።

12. 15 ሰኔ 2025ሦስተኛ ቀኑን ስለያዘው የእስራኤል እና ኢራን የአየር ጥቃት እስካሁን ምን እናውቃለን?

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    የሁለቱ አገራት ግጭት ተባብሶ በእስራኤል እና ኢራን መካከል የአየር ጥቃት ልውውጡ ቀጥሏል።

    አዳዲስ ሁነቶች መከሰታቸውን ቀጥለዋል።

    ትናንት ምሽት ጥቃት ያደረሱት የኢራን ሚሳዔሎች በርካታ ጉዳት ማድረሳቸው ተሰምቷል።

    የእስራኤል የአደጋ ጊዜ አገልግሎት በጥቃቱ ቢያንስ 10 ሰዎች ሲገደሉ፤100 የሚሆኑ ሰዎች ደግሞ መቁሰላቸውን አሳውቋል።

    ከጥቂት ቀናት በፊት በመንግሥታቱ ድርጅት የኢራን አምባሳደር በእስራኤል ጥቃት 78 ሰዎች መገደላቸውን ተናግረዋል።

    ትናንትና የኢራን ብሔራዊ ቴሌቭዥን በቴህራን በአንድ የመኖሪያ አፓርትመንት ላይ በደረሰ ጥቃት 20 ሕፃናትን ጨምሮ 60 ሰዎች መገደላቸውን ዘግቧል።

    የኢራን ነዳጅ ሚኒስቴር በዋና ከተማው የሚገኘው የሳህራን ነዳጅ ማከማቻ በእስራኤል ጥቃት መመታቱን ገልጿል።

    የነዳጅ ማቀነባበሪያው በጥቃቱ የእሳት አደጋ ቢደርስበትም አሁን በስራ ላይ መሆኑ ተሰምቷል።

    በባትያም እስራኤል የሚገኘው ዘጋቢያችን ባለ 10ኛ ወለል ሕንፃ ፍርራሽ ውስጥ ሰባት ሰዎች መውጫ ማጣታቸውን ዘግቧል።

    ከዚህ አስቀድሞ የኢራን ሚሳኤል በአደጋ ዞን ውስጥ የሚገኝን ሕንፃ መምታቱን ተከትሎ ስድስት ሰዎች መገደላቸውን ሰምተናል።

    በኢራን የደረሰውን የጉዳት መጠን አናውቅም።

    ከእስራኤል የአየር ጥቃት በኋላ ምን ያህል ጉዳት እንደደረሰ የሚያመላክቱ መረጃዎች አልሰማንም።

    የአየር ጥቃቶቹ በቴህራን መሰረተ ልማቶች እና የነዳጅ ማከማቻዎች ላይ ያደረሱትን ጉዳትም አናውቅም።

    በኢራን መንግሥት እግድ ምክንያት የቢቢሲ ጋዜጠኞች ወደ አካባቢው መግባት አይችሉም።

    ይህም በእስራኤል ጥቃት የደረሰውን ጉዳት ለማወቅ ከባድ ያደርገዋል።

    የኢራን ብሔራዊ መገናኛ ብዙኃን እስራኤል ላይ የሚደርሰው ጥቃት ላይ በማተኮር በእስራኤል ኢራን ላይ ስላደረሰችው ጥቃት አነስተኛ ሽፋን እየሰጡ መሆኑን የቢቢሲ ሞንተሪንግ ዘጋቢ ሳራ ጃላሊ ገልፃለች።

    ይህም ማለት ኢራን በእስራኤል እየፈፀመች ባለችው የአየር ጥቃት ተከታታይ መረጃዎችን እያገኘን ሲሆን፤ በአንፃሩ እስራኤል በኢራን ላይ በምታደርሰው ጥቃት ምን ያህል ጉዳት እየደረሰ እንደሆነ እየተገለፀ አይደለም።

13. 15 ሰኔ 2025እስራኤል በኢስፋሃን የሚገኘውን የኢራን የመከላከያ ሚኒስቴር ዋና መሥሪያ ቤት ደበደበች

    በማዕከላዊ ኢስፋሃን ግዛት የሚገኘው የኢራን የመከላከያ ሚኒስቴር ዋና መሥሪያ ቤት በእስራኤል ጥቃት እንደደረሰበት የኢራንባለስልጣን አረጋገጡ።

    የኢስፋሃን የፀጥታ ጉዳዮች ምክትል ገዥ አክባር ሳሊሂ እስካሁን በዋናው መሥሪያ ቤቱ ላይ በተፈጸመው ጥቃት የተጎዳ ሰው ስለመኖሩ መረጃ አለመኖሩን ጠቅሰው የደረሰው የጉዳት መጠን እየተገመገመ ነው ብለዋል።

    ትናንት ምሽት የኢራን መገናኛ ብዙኃን እስራኤል በቴህራን ኖቦኒያድ አካባቢ በሚገኘው የአገሪቱ የመከላከያ ሚኒስቴር ላይ ጥቃት ማደረሷን ዘግበው ነበር።

14. 15 ሰኔ 2025የኢራን ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አሜሪካ የእስራኤልን ጥቃት እንድታወግዝ ጠየቁ

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    የኢራን ውጭ ጉዳይ ሚንስትር ሰይድ አባስ አራግቺ እስራኤል በኢራን የኒውክሌር ተቋማት ላይ ላደረሰችው ጥቃት "አሜሪካ ተባባሪ ናት" ካሉ በኋላ "ኃላፊነት መውሰድ አለባት" ብለዋል።

    ዩናይትድ ስቴትስ የእስራኤልን ጥቃት እንድታወግዝ የጠየቁት ሚኒስትሩ፣ አሜሪካ ለእስራኤል ይሁንታን እና ድጋፍ ባትሰጥ ጥቃቱ በፍፁም አይከሰትም ነበር ብለዋል።

    "አሜሪካ በዚህ ጥቃት ምንም ዓይነት ተሳትፎ እንደሌላት ከተለያዩ አካላት መልእክቶች ደርሰውናል። ነገር ግን ይህንን ማስተባበያ አናምንም ከዚያ የሚቃረን ማስረጃ ነው ያለን" ሲሉ በቴሌግራም ገጻቸው ላይ ጽፈዋል።

    ከአሜሪካ ጋር የሚደረገው የሚቀጥለው ዙር የኒውክሌር ድርድር፣ ስምምነት ላይ ለመድረስ መንገድ ሊከፍት ይችል ነበር ሲሉ እስራኤል ውይይቱን አበላሽታለች ሲል ከስሰዋል።

15. 15 ሰኔ 2025ለሦስተኛ ምሽት የቀጠለው የእስራኤል እና ኢራን የአየር ጥቃት የኒውክሌር ስምምነት ተስፋን አጨለመ

    

    የፎቶው ባለመብት, EPA

    በቴህራን የኒውክሌር መርሐ ግብር ዙሪያ በአሜሪካ እና ኢራን መካከል ስድስተኛ ዙር ድርድር ዛሬ ሊደረግ ነበር።

    እስራኤል ለሦስተኛ ምሽት በኢራን ላይ የአየር ጥቃት ስትፈፅም፤ ቴህራን በበኩሏ ሁለት የባላስቲክ ሚሳኤሎችን ወደ እስራኤል አስወንጭፋለች።

    ቴህራን በጥቃቶቹ ምን ያህል ጉዳት እንደደረሰባት መረጃ እያወጣች አይደለም። እስራኤል ግን በኢራን ጥቃት የተገደሉትን እና የቆሰሉትን እየቆጠረች ነው።

    የሕይወት መጥፋቱ የእስራኤል መንግሥት የኢራንን መከላከያ እና የምጣኔ ኃብት መሰረተልማቶች የበለጠ እንዲደበድብ ሊያደርግይችላል።

    የእስራኤል መከላከያ ሚኒስትር እስራኤል ካትዝ ኢራን ሚሳኤሎቿን ወደ እስራኤል ማስወንጨፏን ከቀጠለች ቴህራን “ትቃጠላለች” ያሉ ሲሆን፤ የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሳይድ አባስ አርጋቺ በበኩላቸው ካለ ዋሽንግተን ድጋፍ እስራኤል ጥቃት አትፈፅምም ነበር ብለዋል።

    ይህም ኢራን በቀጠናው የአሜሪካን ዒላማዎች እንድትደበድብ በር ሊከፍት ይችላል።

    ፕሬዝዳንት ትራምፕ ኢራን ይህን የምታደርግ ከሆነ የአሜሪካ ጦር ኃይሎች ጠንካራ ኃይል ይወርድባታል ብለዋል።

    ፕሬዝዳንቱ በሁለቱ ወገኖች መካከል “በቀላሉ” ስምምነት ላይ መድረስ እንደሚቻልም ጠቁመዋል።

    ከሦስት ቀናት በፊት በአሜሪካ እና ኢራን መካከል የኒውክሌር ስምምነት ላይ ለመድረስ ተስፋ ነበር።

    አሁን ግን በእስራኤል እና ኢራን ፍንዳታዎች ሲሰሙ እና የጥንቃቄ ደወሎች ሲስተጋቡ ይህ ተስፋ ተበትኗል።

16. 15 ሰኔ 2025ኢራን ምን ዓይነት ሚሳዔሎችን ታጥቃለች?

    በመካከለኛው ምሥራቅ እና በፋርስ ባሕረ ሰላጤ ካሉ አገራት መካከል በወታደራዊ አቅሟ ኃያል የሆነችው ኢራን ወሳኝ የሆኑ የጦር መሳሪያዎችን በማምረት ትታወቃለች።

    ኢራን ከእስራኤል እና ከምዕራባውያን ጋር በሚወዛግባት የኒውክሌር ፕሮግራሟ በአካባቢው ስሟ በተደጋጋሚ ይነሳል።

    ከዚህ ባሻገርም ሩሲያን ጨምሮ በተለያዩ አገራት ጥቅም ላይ የሚውሉት አውዳሚ አጥፍቶ ጠፊ እና ከርቀት የሚታዘዘቱ ድሮኖችን የምታመርት ሲሆን፣ ረጅም ርቀት በመጓዝ ዒላማቸውን የሚመቱ ሚሳዔሎችንም በመሥራት ትታወቃለች።

    የእስራኤል ጥቃትን ተከትሎ ባለፉት ቀናትም ኢራን የተለያዩ የእስራኤል አካባቢዎችን በመምታት ውድመት ያደረሱ ሚሳዔሎችን ጥቅም ላይ አውላለች።

    ኢራን ምን ዓይነት እና ምን ያህል ርቀትን የሚያካልሉ ሚሳዔሎች አሏት?

    

17. 15 ሰኔ 2025ኢራን በእስራኤል ላይ በፈጸመችው ጥቃት የወደሙ መኖርያ ቤቶችን የሚያሳዩ ምስሎች

    ኢራን በእስራኤል ላይ የፈጸመችውን ጥቃት ተከትሎ የደረሰውን ውድመት የሚያሳዩ ምስሎች እየወጡ ነው።

    እስራኤል በኢራን ላይ ለፈፀመችው የአየር ጥቃት አፀፋ ባሊስቲክ ሚሳኤሎችን ያስወነጨፈችው ቴህራን በአገሪቱ ሰሜናዊ እና ማዕከላዊ አካባቢዎች የሚገኙ የመኖሪያ ቤቶች መትታለች።

    የእስራኤል ብሔራዊ የአደጋ ጊዜ አገልግሎት ቢያንስ 10 ሰዎች መሞታቸውንና ከ100 በላይ ሰዎች መቁሰላቸውን አስታውቋል።

    

    የፎቶው ባለመብት, EPA

    

    የፎቶው ባለመብት, EPA

    

    የፎቶው ባለመብት, EPA

18. 15 ሰኔ 2025እስራኤል ኢራናውያን ከወታደራዊ ተቋማት እንዲርቁ አሳሰበች

    

    የፎቶው ባለመብት, EPA

    የእስራኤልመከላከያ ሠራዊት ኢራናውያን ከወታደራዊ ተቋማት አካባቢ እንዲርቁ አሳሰበ።

    መከላከያ ሠራዊቱ በኤክስ ገጹ ላይ በለጠፈው ጽሑፍ “በወታደራዊ የጦር መሣሪያ ማምረቻ ፋብሪካዎች ውስጥም ሆነ በአካባቢውእንዲሁም የድጋፍ ተቋሞቻቸው አካባቢ የሚገኙ ሰዎችወዲያውኑ ለቅቀው እንዲወጡ እና ተጨማሪ መግለጫ እስኪሰጥ ድረስ እንዳይመለሱ” ብሏል።

    “በእነዚህ ተቋማት አካባቢ መገኘታችሁ ሕይወታችሁን አደጋ ላይ ይጥለዋል” ይላል መግለጫው።

    ዛሬ ማለዳ የኢራን የመንግሥትመገናኛ ብዙኃን አገሪቱ በእስራኤል ላይ ያደረሰችውን ጥቃት ሲዘግቡ፣ እስራኤልበኢራን ላይ ስለፈፀመችው ጥቃት ውሱን ሽፋን ሰጥቷል።

    በመንግሥት ቴሌቪዥን የቀረቡት የማለዳ ዜናዎች “የአይረን ዶምን ማውደም” ስለተባለው ጥቃት ሰፊ ሽፋንየሰጡ ቢሆንም፣ እስራኤል ኢራን ላይ ያደረሰችውን ጥቃት በጥቂቱ ጠቅሰው ስለደረሰው ጉዳት ምንም ሳይሉ አልፈዋል።

    ኢራን ውስጥ የሚዲያ ነፃነት ዝቅተኛ ሲሆን፣ መንግሥት እስራኤል በጥቃቱ ያደረሰችውን ጉዳት መጠን አሳንሶ ማቅረብ ይፈልጋል።

19. 15 ሰኔ 2025"ኢራን እና እስራኤል በቀላሉ ስምምነት ላይ እንዲደርሱ ማድረግ እንችላለን" -ትራምፕ

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በእስራኤል እና በኢራን መካከል በተፈጠረው ግጭት አሜሪካ አለመግባቷን ተናግረዋል።

    ትራምፕ በትሩዝ ማኅበራዊ ሚዲያቸው ላይ "ዩናይትድ ስቴትስ ዛሬ ምሽት በኢራን ላይ ከደረሰው ጥቃት ጋር ምንም ግንኙነት አልነበራትም" ሲሉ ለጥፈዋል።

    ኢራን አሜሪካ እና አጋሮቿ የቴህራንን የአጸፋ ጥቃት እንድታከሽፍ እስራኤል እንዳይረዱ አስጠንቅቃለች።

    ትራምፕ አክለውም “በማንኛውም መንገድ፣ሁኔታ ወይም መጠን በኢራን ጥቃት ከደረሰብን የዩናይትድ ስቴትስ ጦር ኃይሎች አይታችሁት በማታውቁት ኃይል እና ጥንካሬ ምላሽ ይሰጣል” ብለዋል።

    “ሆኖም ኢራን እና እስራኤል በቀላሉ ስምምነት ላይ እንዲደርሱ ማድረግ እና ይህን ደም አፋሳሽ ግጭት ማቆም እንችላለን” ብለዋል።

20. 15 ሰኔ 2025ቅዳሜ ምሽት እስራኤል እና ኢራን አንዳቸው ሌላኛቸው ላይ ጥቃት ሰንዝረዋል

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    ቅዳሜ አመሻሹ ላይ እስራኤል እና ኢራን አንዳቸው ሌላኛቸው ላይ የሚሳዔል ጥቃት ሰንዝረዋል።

    • የኢራን የነዳጅ ሚኒስቴር እንዳስታወቀው የእስራኤል ጥቃት በቴህራን የሚገኘው ሻህራን የነዳጅ ማምረቻ እና ማከማቻ ላይ ያነጣጠረ ነበር።ሚኒስቴሩ አክሎም በሁለቱም ቦታዎች ሁኔታው ​​በቁጥጥር ስር መዋሉን ገልጿል።
    • በደቡባዊ ቡሻህር ግዛት ሁለት ዋና ዋና የነዳጅ ማምረቻዎች በእስራኤል ጥቃት እንደ ደረሰባቸው ሚኒስቴሩ ገልጿል።
    • ኢራን በእስራኤል ላይ አዲስ ጥቃት በመሰንዘር ማዕከላዊ እና የአገሪቱን ሰሜናዊ ክፍል መትታለች።
    • የእስራኤል የዜና አውታሮች እንደዘገቡት በአገሪቱ ሰሜናዊሀይፋ አቅራቢያ በሚገኝ የመኖሪያ ሰፈር ላይ በደረሰ የሚሳዔል ጥቃት ቢያንስ አራት ሰዎች ተገድለዋል።
    • የእስራኤልየድንገተኛ አደጋ አገልግሎት በማዕከላዊ እስራኤል በደረሰው ጥቃት አራት ሰዎች መሞታቸውን አረጋግጧል።
    • የእስራኤል ጥቃት በቴህራን በሚገኘው የአገሪቱ የመከላከያ ሚኒስቴር ላይ ያነጣጠረ ሲሆን፣ አንደኛውን የቢሮ ሕንፃዎች እንዲሁም የሚኒስቴር መስሪያ ቤቱን የፈጠራ እና ምርምር ድርጅት በጥቂቱ ጎድቷል ሲል የኢራን ብሐየራዊ መገናኛ ብዙኃን እና የእስራኤል መከላከያ ገልጸዋል። እነዚህ ቦታዎች ዒላማ የተደረጉት ከኢራን የኒውክሌር ጦር መሳሪያ ፕሮጀክት ጋር በመገናኘታቸው ነው ሲል የእስራኤል መከላከያ ማብራርያ ሰጥቷል።
    • ቅዳሜ ምሽት፣ የእስራኤል መከላከያ በምዕራብ ኢራን የሚገኘውን ከመሬት በታች ያለ ስፍራን ዒላማ በማድረግ "ምድር ለምድር የሚወነጨፉ ሚሳኤሎችን እና የክሩዝ ሚሳኤሎችን ለማከማቸት እና ለማስወንጨፍ ያገለግላል” ያላቸውን ስፍራዎች ደብድቧል።