“እንደ ኢትዮጵያ ያለ አገር የተለያዩ የወደብ መዳረሻዎች ያስፈልጉታል”- ጠ/ሚ ዐቢይ

የቀጥታ ሽፋን

1. 13 የካቲት 2026አሜሪካ በዓለም ትልቁ የጦር መርከቧን ከቬንዙዌላ የባሕር ዳርቻ ወደ መካከለኛው ምሥራቅ አንቀሳቀሰች

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   አሜሪካ በዓለም ካሉ ግዙፍ የጦር አውሮፕላን ተሸካሚ መርከቦች ትልቁ የሆነውን እና ወደ ቬንዙዌላ የባሕር ዳርቻ አሰማርታው የነበረውን የጦር መርከብ ወደ መካከለኛው ምሥራቅ እንዲያቀና አዘዘች።

   አሶሺየትድ ፕሬስ እንደዘገበው ዩኤስኤስ ጄራርድ ፎርድ የተባለው ግዙፍ የጦር መርከብ “ከካሪቢያን ባሕር ወደ መካከለኛው ምሥራቅ እንዲጓዝ” ትዕዛዝ ተሰጥቶታል።

   የዜና አገልግሎቱ ከአሜሪካ የመከላከያ መሥሪያ ቤት ምንጭ ጠቅሶ እንዳመለከተው “ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በኢራን ላይ ወታደራዊ እርምጃ ሊወሰድ ይችላል ባሉት መሠረት” የጦር አውሮፕላን ተሸካሚው መርከብ ወደ መካከለኛው ምሥራቅ ተንቀሳቅሷል።

   በአሜሪካ የቢቢሲ አጋር የሆነው ሲቢኤስ ሦስት የአሜሪካ ባለሥልጣናትን ጠቅሶ “ጄራርድ ፎርድ የጦር መርከብ እና አጋዥ መርከቦች ወደ መካከለኛው ምሥራቅ ይሰማራሉ ተብሎ ይጠበቃል” በማለት ዜናውን አረጋግጧል።

   እጅግ ዘመናዊ የሆነው ይህ አውሮፕላን ተሸካሚ ግዙፍ የጦር መርከብ ወደ መካከለኛው ምሥራቅ ሲያመራ ከሳምንታት በፊት ወደ አካባቢው የተሰማራውን አብርሃም ሊንከን የተባለውን ሌላ ተመሳሳይ መርከብን በመቀላቀል ከፕሬዝዳንት ትራምፕ የሚሰጣቸውን ትዕዛዝ ይጠብቃሉ።

   አሶሺየትድ ፕሬስ እንዳለው አሁን ወደ መካከለኛው ምሥራቅ እንዲጓዝ የታዘዘው ጄራርድ ፎርድ የጦር መርከብ ባለፈው ጥምት ወር ነበር ከሜዲትራኒያን ባሕር ተነስቶ ቬንዙዌላ ላይ ጥቃት ከመፈጸሙ በፊት ወደ ካሪቢያን የደረሰው።

   አሁን ደግሞ ወደ መካከለኛው ምሥራቅ እንዲያቀና የታዘዘው አሜሪካ እና ኢራን የሚያደርጉት ድርድር ውጤት የማያስገኝ ከሆነ ወታደራዊ እርምጃ በኢራን ላይ እንደሚወስዱ ፕሬዝዳንት ትራምፕ በተናገሩት መሠረት ጫና ለመፍጠር ሊሆን እንደሚችል ዎል ስትሪት ጆርናል ከሁለት ዘግቦ ነበር።

   ፕሬዝዳንት ትራምፕ እና ምክትላቸው ጄዲ ቫንስ ባለፉት ቀናት ተጨማሪ የጦር መርከብ ወደ መካከለኛው ምሥራቅ እንደሚያሰማሩ እና “ፕሬዝዳንቱ ሁሉንም አማራጮች እንደሚጠቀሙ” ገልጸው፤ ነገር ግን ቅድሚያ የሚሰጡት ከኢራን ጋር ስምምነት ላይ መድረስ እንደሆነ አስታውቀዋል።

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

2. 13 የካቲት 2026የአሜሪካ ጦር በሶሪያ ካለው ቁልፍ ወታደራዊ የጦር ሰፈር ጠቅልሎ ወጣ

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   የአሜሪካ ጦር ሐሙስ ዕለት ከሶሪያ ወሳኝ አል ታንፍ ከተባለው ወታደራዊ ካምፕ ጠቅልሎ መውጣቱን አስታወቀ።

   የአሜሪካ ጦር ለቅቆ የወጣው ወታደራዊ ካምፕን ለሶሪያ ጦር ማስረከቡን አስታውቋል።

   አሜሪካ እና ሶሪያ በቅርቡ የሁለቱን አገራት ወታደራዊ ትብብር የሚያጠናክር ስምምነት ፈርመው ነበር።

   አል ታንፍ ወታደራዊ ጦር ሰፈር በሶሪያ፣ በዮርዳኖስ እና በኢራቅ ድንበር አካባቢ የሚገኝ ነበር።

   ወታደራዊ ጦር ሰፈሩ የተመሠረተው በአውሮፓውያኑ 2014 ሶሪያ የእርስ በርስ ጦርነት ላይ በነበረችበት ወቅት ነበር።

   አሜሪካ በኢስላሚክ ስቴት ታጣቂዎች ላይ ለምትፈጽመው ጥቃት ይህ የጦር ካምፕ ከፍተኛ አስተዋጽኦ ነበረው ተብሏል።

   የእስላሚክ ስቴት በአንድ ወቅት ሰፊ የኢራቅ እና የሶሪያ አካባቢዎችን ይቆጣጠር የነበረ ሲሆን፣ በአውሮፓውያኑ 2019 ተሸንፏል።

   ከዚያ በኋላ ግን የጦር ሰፈሩ የሚገኘው ደማስቆ እና ቴህራንን በሚያገናኘው መንገድ አቅራቢያ በመሆኑ አሜሪካ ከኢራን ጋር ላላት ፍጥጫ ስትራቴጂክ ስፍራ በመሆን እያገለገለ ነበር።

   ዋሺንግተን ጦር ሰፈሩን ይዛ መቆየት ፈልጋ የነበረ ቢሆንም፤ የሶሪያ የቀድሞ ፕሬዚዳንት ባሽር አል አሳድ በ2024 መጨረሻ ላይ ከሥልጣን መነሳታቸውን ተከትሎ ውሳኔዋን ዳግም አጢናዋለች።

   የሶሪያ መከላከያ ሚኒስቴር የጦር ካምፑን መረከቡን ይፋ አድርጓል።

3. 13 የካቲት 2026የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዳግመኛ ኢራንን አስጠነቀቁ

   

   የፎቶው ባለመብት, Bloomberg via Getty

   የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ቴህራን በኒውክሌር መርሃ ግብሯ ላይ ስምምነት ላይ መድረስ ካልቻለች “በጣም ከባድ የሆነ መዘዝ” ሊገጥማት እንደሚችል በመግለጽ በድጋሚ አስጠነቀቁ።

   የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ዩናይትድ ስቴትስ እና ኢራን ከሥምምነት ላይ መድረስ አለባቸው ካሉ በኋላ ይህንንም በሚቀጥለው ወር ማድረግ ይቻላል ብለዋል።

   አክለውም ስምምነት ላይ የማይደረስ ከሆነ ግን ወደ ሁለተኛው ዙር እርምጃ እንደሚገቡ እና ያም ለኢራን “በጣም ከባድ” እንደሚሆን ተናግረዋል።

   ትራምፕ ለመገናኛ ብዙኃን ሲናገሩ ስምምነት የመድረስ አስፈላጊነት ላይ አፅንዖት ሰጥተዋል።

   "ከኢራን ጋር ስምምነት ላይ መድረስ አስፈላጊ ነው፤ ይህ ካልሆነ ግን ሁኔታው ​​​​በጣም የከፋ ሊሆን ይችላል። ምንም ስምምነት ላይ መድረስ ካልተቻለ፣ የኢራን ሁኔታ በጣም ከባድ እና በጣም የከፋ ይሆናል" ብለዋል።

   “ከስምምነት ላይ መድረስ አለብን፤ አለበለዚያ ሁኔታዎች የበለጠ ይካረራሉ እና አስቸጋሪ ይሆናሉ" ሲሉ ለጋዜጠኞች ተናግረዋል።

   የእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ድርድሩ እንዲቋረጥ ጠይቀዋቸው እንደሆን ተጠይቀው “እንደዚያ አልተነጋገርንም። የምፈልግ ከሆነ ግን አነጋግራቸዋለሁ” ብለዋል።

   ፕሬዚዳንቱ ኢራናውያን “መጀመርያ ላይ መስማማት ነበረባቸው ያንን ማድረግ ስላልቻሉ ወደ ዘመቻ 'ሚድናይት ሀመር' ገባን። አሁን ከስምምነት ላይ የማይደርሱ ከሆነ ለኢራን እጅግ ከባድ ይሆናል።”

   ኢራን እና ዩናይትድ ስቴትስ ዳግም ድርድር የጀመሩት ባለፈው ሳምነት አርብ በኦማን ዋና ከተማ መስካት ነበር።

4. 12 የካቲት 2026በሱዳን በደረሰ የጀልባ አደጋ ቢያንስ 21 ሰዎች ሞቱ

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   በሰሜናዊ ሱዳን በናይል ወንዝ ላይ የመንገደኞች ጀልባ ሰጥማ ቢያንስ 21 ሰዎች መሞታቸውን የሱዳን የሐኪሞች ቡድን ለቢቢሲ ገለጸ።

   ሱዳን ዶክተርስ ኔትዎርክ የተባለው የሐኪሞች ቡድን ጀልባዋ ወደ 30 የሚጠጉ ሰዎችን አሳፍራ በታይባ አል ኻዋድ እና በዴም አል ቃራይ መንደሮች መካከል እየተጓዘች ነበር ብሏል።

   ከተሳፋሪዎቹ መካከል ሴቶች፣ አረጋውያን እና ሕፃናት ይገኙበታል።

   የቡድኑ ቃል አቀባይ ዶክተር መሐመድ ፈይሰል ሐሰን “ያልወጡ አስክሬኖች ሊኖሩ ስለሚችሉ የነፍስ አድን ቡድኖች ሥራቸውን ቀጥለዋል” ብለዋል።

   ኤኤፍፒ የዜና ወኪል ሐሙስ ዕለት 21 አስክሬኖች መውጣታቸውን የሪቨር ናይል ግዛት ባለሥልጣናትን ጠቅሶ ዘግቧል።

   የሐኪሞች ቡድኑ ቀደም ብሎ ባወጣው መግለጫ ስድስት ሰዎች ከአደጋው መትረፋቸውን ገልጿል።

   ጀልባዋ የተገለበጠችው ረቡዕ ዕለት ምሽት በሸንዲ አካባቢ በነበረው ኃይለኛ ማዕበል ምክንያት እንደሆነ የዐይን እማኞች ተናግረዋል።

   በናይል ወንዝ ላይ አገልግሎት የሚሰጡ ጀልባዎች የግል ንብረት ሲሆኑ፣ ባለሥልጣናት በእነዚህ ጀልባዎች ላይ ተገቢ የቁጥጥር ሥርዓቶች እንዲሁም የደኅንነት እርምጃዎች እንደሌሏቸው ዶክተር መሐመድ ተናግረዋል።

   ባለሥልጣናት በዚህ ላይ የሰጡት ምላሽ የለም።

   በአገሪቷ በተለይ የገጠር መንደሮችን የሚያገናኙ ድልድዮች ባለመኖራቸው ምክንያት የናይል ወንዝን ለማቋረጥ አገልግሎት ላይ የሚውሉ ባህላዊ ጀልባዎች ብዙውን ጊዜ አደጋዎች ያጋጥማቸዋል።

5. 12 የካቲት 2026ኪም ጆንግ ኡን የ13 ዓመት ልጃቸው ተተኪያቸው እንድትሆን መምረጣቸው ተገለጸ

   

   የፎቶው ባለመብት, KCNA via Reuters

   የሰሜን ኮሪያው መሪ ኪም ጆን ኡን 13 ዓመቷ እንደሆነ የሚታመነውን ልጃቸውን ተተኪያቸው አድርገው መምረጣቸውን የደቡብ ኮሪያ የስለላ ድርጅት አስታወቀ።

   የብሔራዊ የደኅንነት ተቋሙ ሐሙስ ዕለት ለሕግ አውጪዎች እንደገለጸው፤ እዚህ ግምገማ ላይ ለመድረስ በይፋዊ ዝግጅቶች ላይ በአደባባይ መገኘቷን ጨምሮ በርካታ ሁኔታዎችን ከግምት ውስጥ አስገብቷል።

   ኪም ጁ ኤ መስከረም ወር ላይ የመጀመሪያ የውጭ አገር ጉዞዋ የሆነውን የቤይጂንግ ጉብኝትን ጨምሮ በቅርቡ በትላልቅ ዝግጅቶች ላይ ከአባቷ አጠገብ ሆና ታይታለች። ሆኖም ስለእርሷ ብዙም የሚታወቅ ነገር የለም።

   ተቋሙ ኪም ጁ ኤ በዚህ ወር መጨረሻ ላይ በሰሜን ኮሪያ የገዥው ኮሚኒስት ፓርቲ ስብሰባ ላይ ትገኝ እንደሆነ እና እንዳልሆነ ለማወቅ በቅርበት እንደሚከታተልም ገልጿል።

   ስብሰባው በየአምስት ዓመቱ አንድ ጊዜ የሚካሄድ ትልቅ ፖለቲካዊ ሁነት ነው።

   የሰሜን ኮሪያ የመሪነት ሥልጣን ለኪም ቤተሰብ ሦስት ትውልድ የተላለፈ ሲሆን ኪም ጆንግ ኡንም በትረ ሥልጣናቸውን ለጁ ኤ ያስተላልፋሉ ተብሎ በስፋት ይታመናል።

   ጁ ኤ የኪም ጆንግ ኡን እና ባለቤታቸው ሪ ሶል ጁ የምትታወቅ ብቸኛ ልጅ ናት።

   ምንም እንኳን የደኅንነት አገልግሎቱ ኪም ጆንግ ኡን ሌላ ትልቅ ወንድ ልጅ እንዳላቸው ቢያምንም ይህ ልጃቸው ዕውቅና ተሰጥቶትም ሆነ በሰሜን ኮሪያ ሚዲያ ላይ ታይቶ አያውቅም።

   የ13 ዓመት ታዳጊ እንደሆነች የሚታመነው ጁ ኤ ለመጀመሪያ ጊዜ በመንግሥት ቴሌቪዥን ላይ የታየችው በአውሮፓውያኑ 2022 ነበር።

   በወቅቱ ጁ ኤ የአባቷን እጅ ይዛ የሰሜን ኮሪያን አዲስ አህጉር አቋራጭ የባልስቲክ ሚሳኤል ስትጎበኝ ነበር።

   ከዚያ በኋላም በተለያዩ ሁነቶች ላይ ከአባቷ ጋር ታይታለች።

6. 12 የካቲት 2026በመካከለኛው ምሥራቅ እየተዘጋጀ ያለው የአሜሪካ ሠራዊት

   

   የፎቶው ባለመብት, CENTCOMFarsi

   በመካከለኛው ምሥራቅ የተሰማራው የአሜሪካ ጦር ኃይል ማዕከላዊ ዕዝ አስፈላጊ ሊሆን ለሚችል ስምሪት እየተዘጋጀ መሆኑን የሚገልጽ ፎቶ እና መልዕክት አሠራጨ።

   ሴንትኮም በሚል የሚታወቀው የአሜሪካ ጦር ኃይል ማዕከላዊ ዕዝ አዛዥ “አፓቼ ተዋጊ የጦር ሄሊኮፕተሮች በመካከለኛው ምሥራቅ ውስጥ ዝግጅት ሲያደርጉ” ከሚል ጽሑፍ ጋር ፎቶግራፎችን በማኅበራዊ ሚዲያ ላይ አጋርተዋል።

   በምሥሎቹ ላይ የአሜሪካ ወታደራዊ ሄሊኮፕተር አብራሪዎች “ኤኤች-64 አፓቼ ተዋጊ ሄሊኮፕተር ለውጊያ እያዘጋጁ” ከሚል መግለጫ ጋር ተጋርቷል።

   ሴንትኮም በኤክስ ገጹ ላይ በፋርስ ቋንቋ ለኢራናውያን ባሰፈረው ጽሑፍ “አፓቼ ሄሊኮፕተሮች በቅርቡ ሶሪያ ውስጥ በሽብርተኞች ዒላማ ላይ እና በተለያዩ ተልዕኮዎች ውስጥ አገልግሎት ላይ ውለዋል” ብሏል።

   የአሜሪካ ጦር ሠራዊት ስለሄሊኮፕተሮቹ "ለእግረኛ ኃይሎች በቅርበት የአየር ላይ ድጋፍ የሚሰጥ እና የረጅም ርቀት ሚሳዔሎችን በመጠቀም ከፍተኛ ጥቃት የመፈጸም አቅም አለው” በማለት ብቃቱን ገልጿል።

   ይህ በመካከለኛው ምሥራቅ ያለው የአሜሪካ ኃይል ዝግጁ መሆኑ የተገለጸበት መልዕክት የተላለፈው ከኢራን ጋር የተፈጠረውን ውጥረት ለማርገብ ሁለተኛው ዙር ድርድር ይካሄዳል ተብሎ በሚጠበቅበት ጊዜ ነው።

   ፕሬዝዳንት ትራምፕ ከኢራን ጋር የሚደረገው ድርድር ውጤት ካላስገኘ ሠራዊታቸው እርምጃ እንደሚወስድ በተደጋጋሚ ሲናገሩ ከመቆየታቸው በላይ ተጨማሪ የጦር መርከቦችን ወደ አካባቢው ለማሰማራት ሃሳብ እንዳላቸው ገልጸዋል።

   

   የፎቶው ባለመብት, CENTCOMFarsi

7. 12 የካቲት 2026ኢራን ላይ ጥቃት ከተፈጸመ የሆርሙዝ ሰርጥ እንደሚዘጋ አንድ ባለሥልጣን አስጠነቀቁ

   

   የፎቶው ባለመብት, Gallo Images

   በኢራን ላይ ጥቃት የሚፈጸም ከሆነ ከባሕረ ሰላጤው አገራት የሚመረተው ነዳጅ የሚተላለፍበት የሆርሙዝ ሰርጥ እንደሚዘጋ አንድ የኢራን ከፍተኛ ባለሥልጣን አስጠነቀቁ።

   የኢራን የውጭ ግንኙነት ምክር ቤት ዋና ፀሐፊ ጃላል ዴጋኒ ፊሩዛባዲ እንዳሉት “በቀጣናው ጦርነት የሚቀሰቀስ ከሆነ የአገራት የኃይል አቅርቦት አደጋ ላይ ይወድቃል፣ የሆርሙዝ ሰርጥም ይዘጋል።”

   በዚህም ምክንያት "የመጀመሪያዋ ተጎጂ አገር የምትሆነው ቻይና ናት፤ ስለዚህም ድርድሩ ለቻይና አስፈላጊ ነው። ሩሲያም ብትሆን ጦርነቱን በመቃወም እንዳይከሰት እየሞከረች ይመስለኛል” ብለዋል።

   ባለፈው ሳምንት በተካሄደው ድርድር ምንም እንኳ ኢራን እና አሜሪካ ገና ወደ ወሳኙ ዝርዝር ጉዳይ ባይገቡም “አሜሪካ ለድርድር ፈቃደኛ በመሆኗ” ለኢራን ድል ነው ብለዋል።

   ጨምረውም አሜሪካ ለኢራን የኒውክሌር መረሃ ግብር “ወታደራዊ መፍትሄ እንደሌለው” ተረድታ ወደ ድርድር እና ዲፕሎማሲ መምጣቷን አመልክተዋል።

   የቀደመውን ድርድር በተመለከተም “ሁለቱም ወገኖች አቋማቸውን እና የማይደራደሩባቸውን ጉዳዮች አሳውቀዋል። ከዚያም ወደ ዋና ከተሞቻቸው ተመልሰው ድርድሩ ሊቀጥል ይችል የሚለውን ይወስናሉ” ብለዋል።

   የኢራን የውጭ ግንኙነት ምክር ቤት ለኢራን የውጭ ግንኙነት ፖሊሲዎችን፣ ስትራቴጂዎችን እና የመፍትሄ ሃሳቦችን እንዲያቀርብ በአገሪቱ ጠቅላይ መሪ አያቶላህ አሊ ኻሜኒ ትዕዛዝ ከ20 ዓመታት በፊት የተመሠረተ ነው።

   

8. 12 የካቲት 2026በካናዳ ተማሪዎችን እና ቤተሰቦቹን በመግደል የተጠረጠረው ግለሰብ መሞቱን ፖሊስ አስታወቀ

   

   የፎቶው ባለመብት, Western Standard

   በምዕራብ ካናዳ ብሪቲሽ ኮሎምቢያ ግዛት ትምህርት ቤት እና መኖሪያ ቤት ውስጥ የጅምላ ተኩስ በመክፈት ስምንት ሰዎችን በመግደል የተጠረጠረውን ሰው ማንነት መለየቱን ፖሊስ አስታወቀ።

   የካናዳ ፖሊስ እንደገለጸው፤ ድርጊቱን በመፈጸም የተጠረጠረው 18 ዓመቱ ጄሲ ቫን ሩትሴላር፤ ራስ ላይ በተተኮሰ ጥይት ሕይወቱ አልፎ ትምህርት ቤቱ ውስጥ ተገኝቷል።

   እንድ ግለሰብ ‘ታምብለርሪጅ’ ወደ ተባለው ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ገብቶ በከፈተው ተኩስ ስድስት ሰዎች ሲገደሉ ቢያንስ 25 ሌሎች ደግሞ ቆስለዋል።

   የተጠርጣሪው እናት የሆነች የ39 ዓመት ሴት እና የ11 ዓመት ዕድሜ ያለው የእንጀራ አባቱ ልጅ ከትምህርት ቤቱ አቅራቢያ በሚገኝ ቤት ውስጥ ሞተው ተገኝተዋል።

   የአካባቢው ፖሊስ በታምብለርሪጅ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ተኩስ ስለመከፈቱ መረጃ የደረሳቸው ከቀኑ ሰዓት ሰዓት ተኩል አካባቢ ነበር።

   የፖሊስ አባላት ጥቆማ በደረሳቸው "በሁለት ደቂቃ ውስጥ" ወደ ትምህርት ቤት መድረሳቸውን የብሪቲሽ ኮሎምቢያ ግዛት ባለሥልጣናት ተናግረዋል።

   በዚህ ፈጣን ምላሽ የተነሳ "ያለምንም ጥርጥር" የብዙዎችን ሕይወት ማዳኑ መቻሉን የብሪቲሽ ኮሎምቢያ የሕዝብ ደኅንነት ሚኒስትር ኒና ክሪገር ገልጸዋል።

   ይሁን እንጂ በጥቃቱ ሦስት12 እና 13 ዓመት ዕድሜ ያላቸው አምስት ተማሪዎች እና ዓመት አንዲት የ39 ዓመት መምህርት ተገድለዋል።

   ጉዳት ከደረሰባቸው 25 ሰዎች ውስጥ አብዛኞቹ በጥይት እንዳልቆሰሉ ፖሊስ ገልጿል።

   ፖሊስ መኖሪያ ቤት ውስጥ ስለተፈጸመው ግድያ ጥቆማ የደረሰው ከ17 ደቂቃዎች በኋላ ነው። ፖሊሶች እናደሚናገሩት ተጠርጣሪው ወደ ትምህርት ቤቱ ያመራው ቤቱ ውስጥ እናቱን እና የእንጀራ አባቱን ልጅ ከገደለ በኋላ ነው።

   ተጠርጣሪው ይህንን ጥቃት ለመፈጸም ምን እንዳነሳሳው እስካሁን አልታወቀም። የፖሊስ መረጃ እንደሚያመለክተው የ18 ዓመቱ ተጠርጣሪ ከአራት ዓመት በፊት ትምህርቱን ያቋረጠ የትምህርት ቤቱ ተማሪ ነው።

9. 12 የካቲት 2026ትራምፕ፤ ኒውክሌርን በተመለከተ ከኢራን ጋር የሚደረገው ውይይት እንደሚቀጥል ለኔታንያሁ አስታወቁ

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከኢራን ጋር የሚደረገው ኒውክሌርን የተመለከተ ውይይት እንደሚቀጥል ለጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ መግለጻቸውን አስታወቁ።

   ኢራን ስምምነት ላይ የማትደርስ ከሆነ ግን እርምጃ እንደሚወሰድ ትራምፕ አስጠንቅቀዋል።

   ትራምፕ እና ኔታንያሁ ትናንት በዋይት ሀውስ ሲገናኙ ውጥረት ስለሰፈነበት መካከለኛው ምሥራቅ ተወያይተዋል። የኢራን የኒውክሌር ጦር መሣሪያ መርሃ ግብርም ከውይይት አጀንዳዎቻቸው አንዱ ነበር።

   ትራምፕ፤ ኢራን ዩራንየም ማበልጸግ እንድታቆም፣ የባለስቲክ ሚሳዔል ፕሮግራሟን እንድታጥፍ እንዲሁም እንደ ሐማስ እና ሔዝቦላህ ያሉ ታጣቂዎችን እንዳትደግፍ ጫና እንዲያሳድሩ ኔታንያሁ እንደሚፈልጉ ተገልጿል።

   ኢራን የኒውክሌር መርሃ ግብሯን ለመገደብ ዝግጁ መሆኗን አስታውቃለች። በምላሹም የተጣሉባት ማዕቀቦች እንዲነሱ ጠይቃለች።

   ኢራን ሌሎች የተቀመጡ ቅድመ ሁኔታዎችን እንደማትቀበል ገልጻለች።

   ትራምፕ እና ኔታንያሁ ከመገናኘታቸው አስቀድሞ፤ የኢራኑ ፕሬዝዳንት ማሱድ ፔዜሽኪያን አገራቸው ከአሜሪካ ጋር በምታደርገው ሁለተኛ ዙር ድርድር “ከልክ ያለፈ ጥያቄ አትቀበልም” ብለዋል።

   ፕሬዝዳንቱ ከአሜሪካ በኩል የሚቀርቡ ቅድመ ሁኔታዎችንም ተችተዋል።

   ትራምፕ ሥልጣን ከያዙ በኋላ ኔታንያሁ በዋሽንግተን ይፋዊ የሥራ ጉብኝት ሲያደርጉ የአሁኑ ስድስተኛቸው ነው። ይህም የየትኛውም አገር መሪ ወደ አሜሪካ ካደረገው የጉዞ ብዛትይበልጣል።

   መሪዎቹ ለሦስት ሰዓት ገደማ ከተወያዩ በኋላ ትራምፕ ጋዜጣዊ መግለጫ አልሰጡም። በትሩዝ ሶሻል የማኅበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ላይ ውይይቱ “በጣም ጥሩ ነበር” ብለዋል።

   “ምንም ውሳኔ ላይ አልደረስንም። ከኢራን ጋር ድርድር መቀጠል አለበት የሚለውን አጽንዞት ሰጥቼ ተናግሬያለሁ” ሲሉም አክለዋል።

10. 11 የካቲት 2026ማዳጋስካርን በመታው ከባድ አውሎ ነፋስ ምክንያት ቢያንስ 20 ሰዎች ሞቱ

    

    የፎቶው ባለመብት, AFP

    ደቡብ አፍሪካዊቷ የደሴት አገር ማዳጋስካርን በመታው ከባድ አውሎ ነፋስ ምክንያት ቢያንስ 20 ሰዎች መሞታቸውን የአገሪቱ የአደጋ ጉዳዮች ባለሥልጣን አስታወቀ።

    የማዳጋስካር የአደጋ መቆጣጠሪያ መሥሪያ ቤት እንዳለው አውሎ ነፋሱ ቤቶችን በማፈራረስ፣ ዛፎችን በመገንደስ እና የኤሌክትሪክ መስመሮችን በመበጣጠስ ከፍተኛ ጉዳት አስከትሏል።

    በአጎራባቿ የፈረንሳይ ደሴት ሪዩኒየን የሚገኘው የከባድ አውሎ ነፋስ ትንበያ ማዕከል ለፈረንሳይ ዜና ወኪል እንዳስታወቀው አደጋው በደሴቲቱ አስካሁን ካጋጠሙ ተመሳሳይ አደጋዎች የከፋው ነው።

    ጊዛኒ የሚል ስያሜ የተሰጠው ይህ ከባድ አውሎ ነፋስ ቶማሲና የተባለችውን የማዳጋስካር ሁለተኛ ትልቅ ከተማ በመታበት ጊዜ አብዛኞቹ ሰዎች የሞቱት ቤታቸው ላያቸው ላይ በመፍረሱ መሆኑን ባለሥልጣናት አስታውቀዋል።

    በአደጋው ከሞቱት በተጨማሪ በርካታ ሰዎች ቆስለው ከከተማዋ እንዲወጡ የተደረጉ ሲሆን፣ 400 ሺህ ያህል ሕዝብ ከሚኖርባት ከተማ 90 በመቶ የሚሆኑ ቤቶች ጣሪያቸው በነፋሱ ተወስዷል።

    የአሁኑ አደጋ በአንድ ወር ውስጥ ሁለተኛው ሲሆን፣ የቀደመው አውሎ ነፋስ 14 ሰዎችን በመግደል ከ31 ሺህ በላይ ሰዎችን ማፈናቀሉን የተባበሩት መንግሥታት አስታወቋል።

11. 11 የካቲት 2026ኢራን ከአሜሪካ ጋር ስትደራደር 'ከልክ ያለፈ ጥያቄ' እንደማትቀበል አስታወቀች

    

    የፎቶው ባለመብት, MEHR

    የኢራኑ ፕሬዝዳንት ማሱድ ፔዜሽኪያን አገራቸው ከዩናይትድ ስቴትስ ጋር በሚደረገው ሁለተኛ ዙር ድርድር 'ከልክ ያለፈ ጥያቄ አትቀበልም' ሲሉ ከአሜሪካ በኩል የሚቀርብን ቅድመ ሁኔታ ተቹ።

    ፕሬዝዳንቱ በኢራን እስላማዊ አብዮት 47ኛ ዓመት በዓል ላይ ባደረጉት ንግግር ኢራን እያካሄደች ያለው የኒውክሌር መረሃ ግብር ለሰላማዊ አገልግሎት ብቻ እንደሆነ ለማጣራት እንደምትተባበር ገልጸው ነገር ግን “አገራችን ኢራን የትኛውንም ዓይነት ከልክ ያለፈ ጥያቄን አትቀበልም” ብለዋል።

    የኢራን ጠቅላይ መሪ አያቶላህ አሊ ኻሜኒ አማካሪ የሆኑት አሊ ሻምኻኒም የኢራን የሚሳኤል ግንባታ ተቋማት ለድርድር የማይቀርቡ ቀይ መስመሮች ናቸው በማለት መናገራቸው ተዘግቧል።

    ይህ የባለሥልጣናቱ ንግግር የተሰማው ከአሜሪካ ጋር ሁለተኛው ዙር ድርድር እየተጠበቀ ባለበት እና የእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ለምክክር ዋሽንግተን በገቡበት ጊዜ ነው።

    ኔታኒያሁ ከፕሬዝዳንት ትራምፕ ጋር በሚያደርጉት ውይይት በድርድሩ ላይ ኢራን የኒውክሌር ግንባታዋን እንድታቆም እንዲሁም ሐማስን እና ሄዝቦላህን የመሳሰሉ ታጣቂ ቡድኖችን ላለመርዳት ከስምምነት እንድትደርስ እንዲያደርጉ ይጠይቃሉ ተብሎ ይጠበቃል።

12. 11 የካቲት 2026ፕሬዝዳንት ትራምፕ ኢራን “በጣም ከባድ እርምጃ” ይጠብቃታል ሲሉ አስጠነቀቁ

    

    የፎቶው ባለመብት, EPA

    ኢራን ከአሜሪካ ጋር በቶሎ ከስምምነት ላይ ካልደረሰች “በጣም ከባድ እርምጃ” እንደሚጠብቃት ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ተናገሩ።

    ባለፈው ሳምንት ኦማን ውስጥ በአሜሪካ እና በኢራን መካከል የተጀመረው ድርድር ቀጣይ ዙር ይካሄዳል ተብሎ እየተጠበቀ ባለበት ጊዜ ትራምፕ ኢራንን አስጠንቅቀዋል።

    አስካሁን ቀጣዩ ዙር ድርድር መቼ እና የት እንደሚካሄድ ያልተገለጸ ሲሆን፣ ትራምፕ “ኢራን ከስምምነት ላይ ለመድረስ በጣሙን ትፈልጋለች” በማለት በዲፕሎማቲክ መንገድ መፍትሔ ይገኛል የሚል ተስፋ እንዳላቸው አመልክተዋል።

    ፕሬዝዳንቱ ለእስራኤል ቻናል 12 የቴሌቪዥን ጣቢያ እና ለአሜሪካው የዜና ድረ ገጽ አክሲዮስ እንደተናገሩት ተጨማሪ አዲስ የጦር አውሮፕላን ተሸካሚ መርከብ ወደ መካከለኛው ምሥራቅ ለመላክ እያሰቡ ነው።

    የአሜሪካ ባለሥልጣናት ለሮይተርስ እንደተናገሩት ጆርጅ ዋሽንግተን የተባለው የጦር አውሮፕላን ተሸካሚ በእስያ አህጉር እንዲሁም ጆርጅ ደብሊው ቡሽ የተባለው ደግሞ በአሜሪካ ምሥራቃዊ የባሕር ዳርቻ ላይ ይገኛሉ። ነገር ግን ወደ መካከለኛው ምሥራቅ ለመድረስ ቢያንስ አንድ ሳምንት ያስፈልጋቸዋል።

    በተጨማሪም የአሜሪካ መከላከያ ሚኒስቴር ቬንዙዌላ ላይ ጥቃት ከመሰንዘሩ በፊት ወደ ካሪቢያን አካባቢ የተላከችውን ጄራርድ ፎርድ የጦር መርከብን ወደ አካባቢው ሊልክ ይችላል ተብሎ እየተነገረ ነው።

13. 11 የካቲት 2026ጋና በየሳምንቱ ረቡዕ የባህል ልብስ የሚለበስበት ቀን እንዲሆን አወጀች

    

    የፎቶው ባለመብት, Zambia's Ministry of Information and Media/X

    ጋና ረቡዕ ‘ፉጉ’ የተሰኘው የአገሪቷ የባህል ልብስ የሚለበስበት ቀን እንዲሆን አወጀች።

    አገሪቷ ይህን ያወጀችው ከልብሱ ጋር በተያያዘ በዛምቢያውያን እና በጋናውያን መካከል የበይነ መረብ ክርክር ከተነሳ ከቀናት በኋላ ነው።

    ባለፈው ሳምንት ፕሬዚደንት ጆን ድራማኒ ማሃማ በዛምቢያ ባደረጉት ጉብኝት ወቅት የባህል ልብሱን ለብሰውት ከታዩ በኋላ መነጋገሪያ ሆኗል።

    ልብሱን አንዳንድ ዛምቢያውያን " ቀሚስ" ሲሉ የተሳለቁበት ሲሆን ጋናውያን ደግሞ ለዚህ መልስ እንዲሰጡ አድርጓል።

    በበይነ መረብ የተነሳውን ክርክር ተከትሎም ለዛምቢያ የባህል ልብሱን በብዛት እንደሚልኩ ፕሬዚዳንቱ ተናግረዋል።

    የጋና የቱሪዝም ሚኒስትር አብላ ድዚፋ ጎማሼ በበኩላቸው ማክሰኞ ዕለት የባህል አልባሳቱን በየሳምንቱ ረቡዕ መልበስ "በዓለም አቀፍ መድረክ የአገሪቷን ማንነት በኩራት ለማስተዋወቅ ይረዳል" ብለዋል።

    ከዚህም በተጨማሪ በተለይ በአገር ውስጥ ላሉ አምራቾች እና ዲዛይነሮች፣ ጠበብቶች እና ነጋዴዎች ማኅበራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ፋይዳ ይኖረዋል ብለዋል።

    በመሆኑም የባህል ልብሱ “ በተለያየ ዲዛይን፣ ቅርጽ እና አለባበስ አብረውት ከሚሄዱ ቆንጆ ጌጣ ጌጦች ጋር እንዲለበስ" ሚኒስትሯ አበረታተዋል።

    ባታካሪ ወይም ፉጉ እየተባለ የሚጠራው የባህል ልብስ በሰሜናዊ ጋናውያን ዘንድ ይዘወተራል።

    ልብሱ ቀጫጭን መስመሮች እንዲኖረው ተደርጎ ከጥጥ በእጅ ተሸምኖ የሚሰራ ሲሆን ሰፋ ተደርጎ የሚሰፋ ነው።

14. 11 የካቲት 20261.3 ሚሊዮን ዶላር ዋጋ ያላቸው የቀድሞው የዛምቢያ ፕሬዚዳንት ልጅ ንብረቶች እንዲወረሱ ታዘዘ

    

    የፎቶው ባለመብት, The National Prosecution Authority of Zambia

    የዛምቢያ ከፍተኛ ፍርድ ቤት 1.3 ሚሊዮን ዶላር ዋጋ ያላቸው የቀድሞው የዛምቢያ ፕሬዚደንት ኤድጋር ሉንጉ ወንድ ልጅ ዳልቲሶ ሉንጉ ንብረቶች እንዲወረሱ አዘዘ።

    የንብረት ውርሱ 79 ተሽከርካሪዎችን እንዲሁም የገበያ ማዕከል፣ የነዳጅ ማደያ፣ ዘመናዊ የመኖሪያ አፓርትመንቶችን እና መኖሪያ ቤትን ጨምሮ በሉሳካ ከተማ የሚገኙ 23 መሬቶች እና ሪል ስቴቶችን የሚያካትት ነው።

    ፍርድ ቤቱ ትዕዛዙን ያስተላለፈው የ39 ዓመቱ ዳልቲሶ ሉንጉ እነዚህን ንብረቶቹን እንዴት እንዳፈራቸው የሚያሳዩ ተጨባጭ እና የተረጋገጡ ማስረጃዎችን ማቅረብ ባለመቻሉ እንደሆነ ገልጿል።

    ዛምቢያን ከአውሮፓውያኑ 2015 ጀምሮ ለስድስት ዓመታት የመሩት ኤድጋር ሉንጉ ባለፈው ዓመት በደቡብ አፍሪካ ሕይወታቸው ያለፈ ሲሆን በቤተሰባቸው እና አሁን ባለው መንግሥት መካከል በተፈጠረ ውዝግብ እስካሁን አልተቀበሩም።

    በልጃቸው ላይ የተላለፈው ውሳኔ የተሰማውም በሉንጉ እና በ2021 ምርጫ በአብላጫ ድምጽ ባሸነፏቸው ተተኪያቸው ፕሬዚዳንት ሃኬንዴ ሂችሌማ መካከል የተፈጠረ የረዥም ጊዜ ውዝግብን ተከትሎ ነው።

    የሂችሌማ መንግሥት የሉንጉ አስክሬን ወደ አገራቸው ተመልሶ በመንግሥታዊ ሥርዓት በሙሉ ክብር እንዲቀበሩ ይፈልጋል። የደቡብ አፍሪካ ፍርድ ቤትም ባለፈው ነሐሴ ወር ላይ ሃሳባቸውን የሚደግፍ ውሳኔ አስተላልፏል።

    ቤተሰባቸው ደግሞ ሉንጉ “በቀብር ሥነ ሥርዓታቸው ላይ ሂቺሌማ እንዲገኙ አይፈልጉም ነበር” በማለት በደቡብ አፍሪካ ቤተሰባቸው እና ወዳጆቻቸው በተገኙበት የግል የቀብር ሥነ ሥርዓት እንዲፈፀምላቸው ይፈልጋሉ።

15. 11 የካቲት 2026ዚምባብዌ የፕሬዚዳንቷን የሥልጣን ዘመን ለማራዘም የሚያስችል አዲስ ረቂቅ ሕግ አወጣች

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    የዚምባብዌ የሚኒስትሮች ምክር ቤት የ83 ዓመቱ ፕሬዚደንት ኤመርሰን ምናንጋግዋ ቢያንስ ለሚቀጥሉት አራት ዓመታት ሥልጣን ላይ እንዲቆዩ የሚፈቅድ አዲስ ረቂቅ ሕግ አፀደቀ።

    አዲሱ ረቂቅ ሕግ ፕሬዚደንቶች በምርጫ ሳይሆን በምክር ቤት አባላት እንዲመረጡ እና ሰባት ዓመታት ላሉት ሁለት የሥልጣን ዘመን እንዲያገለግሉ ይፈቅዳል።

    አሁን ላይ ተግባራዊ እየሆነ ባለው ሕግ አንድ የሥልጣን ዘመን አምስት ዓመታትን የያዘ ነው።

    የፍትሕ ሚኒስትሩ ዚያምቢ ዚያምቢ ረቂቅ ሕጉ ለምክር ቤት ከመቅረቡ በፊት ከሕዝብ ጋር ውይይት እንደሚደረግበት ገልጸዋል። ሆኖም ሁለቱም ምክር ቤቶች በገዥው ዛኑ ፒኤፍ ፓርቲ በበላይነት የተያዙ ናቸው።

    ቢሆንም ሕጋዊ ተግዳሮቶች ሊገጥሙት ይችላል።

    የሕገ መንግሥት ባለሙያዎች የሥልጣን ዘመን የሚቀየር ከሆነ ሕዝበ ውሳኔ ያስፈልጋል ያሉ ሲሆን አዲሱ ረቂቅ ሕግ አሁን ያሉትን ፕሬዚደንት የሚጠቅም አይደለም ሲሉም ተከራክረዋል።

    ምናንጋግዋ ለመጀመሪያ ጊዜ ሥልጣን ላይ የወጡት ለረጅም ጊዜ የአገሪቷ ፕሬዚደንት የነበሩት ሟቹ ሮበርት ሙጋቤ በወታደራዊ መፈንቅለ መንግሥት ከተነሱ በኋላ እአአ በ2017 ነበር።

    ከዚያም በቀጣይ ዓመት በነበረው ምርጫ ያሸነፉ ሲሆን እአአ በ2023 በተካሄደው አወዛጋቢ ምርጫ ደግሞ ለሁለተኛ የሥልጣን ዘመን ተመርጠዋል።

16. 11 የካቲት 2026በካናዳ ትምህርት ቤት ላይ በተከፈተ ተኩስ ሰባት ሰዎች ተገደሉ

    

    የፎቶው ባለመብት, Madi Taylor / Facebook

    በካናዳ ብሪቲሽ ኮሎምቢያ ትምህርት ቤት ላይ በተከፈተ ተኩስ ቢያንስ ሰባት ሰዎች መገደላቸውን ፖሊስ አስታወቀ።

    በተምብለር ሪጅ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ውስጥ ስድስት ሰዎች ሞተው መገኘታቸውን እና አንዱ ወደ ሆስፒታል እየተወሰደ ባለበት ወቅት ሕይወቱ ማለፉ ተገልጿል።

    ተኩሱን በመክፈት የተጠረጠረ ግለሰብ እንዲሁ ራሱ ላይ ባደረሰው ጉዳት ሞቶ መገኘቱን ባለሥልጣናት አስታውቀዋል።

    ሁለት ሌሎች ግለሰቦች በሌላ አካባቢ ሞተው መገኘታቸውን እና ከትምህርት ቤቱ ጥቃት ጋር ግንኙነት ሊኖረው እንደሚችል ፖሊስ አስታውቋል።

    የካናዳው ጠቅላይ ሚኒስትር ማርክ ካርኔ ጥቃቱን “አሳዛኝ” ሲሉ ወደ ጀርመን ለመጓዝ ይዘውት የነበረውን ዕቅድ ሰርዘዋል።

    ፖሊስ ጥቃት ስለተፈጸመበት መሳሪያ ወይንም ሌሎች ዝርዝር ጉዳዮች ተጨማሪ መረጃ ይፋ አላደረገም።

17. 10 የካቲት 2026ኢንዶኔዢያ ወታደሮቿን ጋዛ ውስጥ ለማሰማራት እየተዘጋጀች ነው

    

    የፎቶው ባለመብት, AFP via Getty Images

    ኢንዶኔዢያ ስምንት ሺህ ወታደሮችን በጋዛ ለማሰማራት እየተዘጋጀች መሆኗን አስታወቀች።

    ኢንዶኔዢያ ወታደሮቿን የምታሰማራው ባለፈው ዓመት አሜሪካ ያሸማገለችው የተኩስ አቁም ስምምነት አካል ነው ተብሏል።

    የጦር አዛዡ ጄኔራል ማሩሊ ሲማንጁንታክ ለወታደሮቹ የሚሰጠው ሥልጠና አስቀድሞ መጀመሩን እና በጋዛ በሚገኙ የሕክምና እና የምህንድስና ሥራዎች ላይ እንደሚያተኩሩ ተናግረዋል።

    ኢንዶኔዢያ ባለፈው ወር የታወጀውን የፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ የሰላም ቦርድ ተቀላቅላለች።

    የሰላም ቦርዱ ከተባበሩት መንግሥታት የፀጥታው ምክር ቤት የተላከ ዓለም አቀፍ አረጋጊ ኃይል ለማቋቋም ሥልጣን ተሰጥቶታል።

    ይህም በጋዛ ውስጥ የድንበር አካባቢዎችን ለመጠበቅ እና ግዛቱን ከወታደራዊ እንቅስቃሴ ነጻ ማድረግ፣ ሐማስን ትጥቅ ማስፈታትን ጨምሮ ሌሎችም ኃላፊነት ይኖረዋል።

    ቦርዱ በሚቀጥለው ሳምንት በዋሽንግተን የመጀመሪያውን ስብሰባ እንደሚያካሂድ የሚጠበቅ ሲሆን፣ በጋዛ አዲስ የፍልስጤም ከምሁራን የሚውጣጣ መንግሥት እና ከጦርነቱ በኋላ የሚካሄደውን የመልሶ ግንባታ ሥራም ይቆጣጠራል።

18. 10 የካቲት 2026ኬንያ ዜጎቿን በዩክሬን ጦርነት ውስጥ እንዲሳተፉ መመልመላቸውን በሚመለከት ከሩሲያ ጋር ልትነጋገር ነው

    

    የፎቶው ባለመብት, Ukraine Defence Intelligence

    ኬንያ ዜጎቿ በዩክሬን ጦርነት ውስጥ እንዲዋጉ እየተመለመሉ እንደሆነ የሚገልጹ ዘገባዎች እየጨመሩ በመምጣታቸው ከሩሲያ ጋር ልትነጋገር ነው።

    የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሙሳሊያ ሙዳቫዲ ለቢቢሲ ድርጊቱ "ተቀባይነት የሌለው እና በድብቅ የሚፈጸም" መሆኑን ተናግረዋል።

    ሚኒስትሩ ጨምረውም ኬንያ ሕገወጥ የሠራተኛ ቅጥር ያካሂዷሉ ያላቸውን ኤጀንሲዎች ማገዷን ገልጸዋል።

    ሁለቱ አገራት በሚኖራቸው ውይይት ወቅት ሞስኮ የኬንያ ዜጎችን ለውትድርና እንዳይመለመሉ የሚከለክል ስምምነት እንድትፈርም እንደምታሳስብ ተናግረዋል።

    የኬንያ መንግሥት እስካሁን ድረስ ወደ 200 የሚጠጉ ዜጎቹ ለሩሲያ እንዲዋጉ መመልመላቸውን ይገምታል።

    ኬንያውያኑ በመደበኛ መንገድ ወደ ሩሲያ ባለመጓዛቸው የተነሳ ምን ያህል ዜጎቿ በዩክሬን ጦርነት ውስጥ ለመሳተፍ እንደተመለመሉ የሚያሳይ ይፋዊ መረጃ የላትም።

    “ኬንያ እና ሩሲያ ከነፃነት ጊዜ ጀምሮ መልካም ግንኙነት ነበራቸው። ስለዚህ ይህ በእኔ ዕይታ በሁለቱ አገራት አወንታዊ እና ወዳጃዊ ግንኙነት መካከል የተፈጠረ በጣም አሳዛኝ ክስተት ይሆናል” ብለዋል ሚኒስትሩ።

    ሙዳቫዲ ለቢቢሲ እንደተናገሩት ኬንያ ከሩሲያ ጋር የምታደርገው ውይይት ሕገ ወጥ የቅጥር ልምዶችን በመግታት ላይ ያተኩራል።

    በቪዛ ፖሊሲ እና ወታደራዊ ምልመላን ሳይጨምር በሁለትዮሽ የሠራተኛ ስምምነቶች ላይ ውይይት እንደሚደረግ ገልጸዋል።

    የኬንያ ባለሥልጣናት ዜጎቻቸውን በውጭ አገር የሥራ ዕድል እንደሚሰጡ ቃል በመግባት አታልለዋል ተብለው የተጠረጠሩ ከ600 በላይ የቅጥር ኤጀንሲዎችን መዘጋታቸውን አስታውቀዋል።

    እስካሁን ድረስ በዩክሬን የሚዋጉ 27 ኬንያውያን ወደ አገራቸው እንዲመለሱ ተደርገዋል።

19. 10 የካቲት 2026የፈረንሳዩ ፕሬዝዳንት አውሮፓ ራሷን እንደ "ኃያል" አህጉር ማቅረብ እንድትጀምር አሳሰቡ

    

    የፎቶው ባለመብት, AFP via Getty Images

    የፈረንሳዩ ፕሬዝዳንት ኢማኑዔል ማክሮን አውሮፓ ራሷን በዓለም መድረክ ላይ እንደ "ኃያል" አህጉር ማቅረብ የምትጀምርበት ጊዜ አሁን እንደሆነ በመግለጽ አሳሰቡ።

    ከቻይና፣ ከሩሲያ እና አሁን ደግሞ ከአሜሪካ እየጨመረ የመጣውን ተገዳዳሪነት በተመለከተ ሲናገሩም ለአህጉሪቱ "የማንቂያ ደወል" እንደሚሆናት ለመገናኛ ብዙኃን ተናግረዋል።

    “ኃያል ለመሆን ዝግጁ ነን? ይህ በኢኮኖሚ እና በፋይናንስ፣ በመከላከያ እና በደኅንነት ዘርፍ እንዲሁም በዴሞክራሲያዊ ሥርዓቶቻችን ውስጥ ጥያቄ ነው።”

    “በሌላ ዘመን ቢሆን 'አብላጫ መሆናችንን የምናሳይበት ጊዜ ነው' ብለን ልንናገር እንችል ነበር” ሲሉ በዚህ ሳምንት መጨረሻ ላይ በብራስልስ ከሚካሄደው የአውሮፓ ኅብረት ጉባኤ አስቀድመው ተናግረዋል።

    ማክሮን ለኢንዱስትሪ ኢንቨስትመንት የሚያስፈልገውን መቶ ቢሊዮን ዩሮዎች ለማሰባሰብ የአውሮፓ አገራት የጋራ ብድር እንዲያገኙ ጥሪያቸውን ዳግም አቅርበዋል።

    "የወደፊት ወጪያችንን ለመደገፍ የጋራ የዕዳ የምንወስድበት ጊዜ ላይ ደርሰናል። ምርጥ ፕሮጀክቶችን ለመደገፍ ትላልቅ የአውሮፓ ፕሮግራሞች ያስፈልጉናል" ብለዋል።

    ቀደም ባሉት ጊዜያት የተደረጉ ተመሳሳይ ጥሪዎች በጀርመን እና በሌሎች አገራት በጥርጣሬ ታይተዋል።

20. 10 የካቲት 2026የመንግሥታቱ ድርጅት የሰብዓዊ መብቶች ከፍተኛ ኮሚሽነር በትግራይ ያለው ውጥረት እንዲረግብ ጥሪ አቀረቡ

    

    የተባበሩት መንግሥታት ለሰብዓዊ መብቶች ከፍተኛ ኮሚሽነር የሆኑት ቮልከር ተርክ በቅርቡ በፌደራል መንግሥቱ እና በትግራይ ኃይሎች መካከል የተከሰተውን ግጭት በሚመለከት ሁሉም ወገኖች ግጭትን ከማባባስ እንዲቆጠቡ አሳሰቡ።

    ተርክ ማክሰኞ የካቲት 3/2018 ዓ.ም. ባወጡት መግለጫ ላይ በቅርቡ በፌደረል መንግሥቱ እና በትግራይ ክልል ኃይሎች መካከል የተከሰተው ግጭት በሰሜን ኢትዮጵያ አሳሳቢ የሆነውን የሰብዓዊ መብቶች እና የሰብዓዊ ሁኔታ ሁኔታ አደጋ ላይ የሚጥል ነው ብለዋል።

    ተርክ እንዳሉት "ሁኔታው በጣም ተለዋዋጭ ነው፤ የበለጠ እየተባባሰ እንደሚሄድም እንሰጋለን፤ ይህም የክልሉን አደገኛ የሰብአዊ መብቶች እና የሰብዓዊ ሁኔታን ያባብሳል።"

    አክለውም ሁለቱም ወገኖችበጦር መሣሪያ የታገዘ ግጭት ውስጥ ከመግባት ይልቅ በዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ በመታገዝ ውጥረቱን በፖለቲካዊ ውይይት እና በራስ መተማመንን ለማርገብ “የተቀናጀ እና ቀጣይነት ያለው ጥረት” ማድረግ እንደሚያስፈልጋቸው አሳስበዋል።

    ከጥቂት ሳምንት በፊት የትግራይ እና የአማራ ክልሎች በይገባኛል በሚወዛገቡበት ጸለምት አካባቢ በህወሓት እና በፌዴራል መንግሥት መካከል ግጭት ተከስቶ የድሮን እና የከባድ መሣሪያ ጥቃት እንደነበር ተዘግቧል።

    ተርክ በግጭቱ ወቅትም ሆነ ከግጭቱ በኋላ ሰላማዊ ዜጎች በሁለቱም ወገኖች በኩል በቁጥጥር መዋላቸውን መስማታቸው እንዳሳሰባቸው ገልጸዋል።

    “ሰላማዊ ዜጎች ዳግም ውጥረቱ እየተባባሰ ባለበት ሁኔታ ውስጥ ዳግም ቅርቃር ገብተዋል” ያሉት ተርክ ለሁለቱም ወገኖች ጋር ግንኙነት አላችሁ በሚል የሚደረገው እስር “መቆም አለበት” ብለዋል።

    ተርክ በቅርቡ በኢትዮጵያ እና በጎረቤት አገር ኤርትራመካከል የተፈጠረው ውጥረት አሳሳቢመሆኑን በመግለጽ፤ ሁኔታው እየተባባሰ የሚሄድ ከሆነ አገራቱ እንዲሁም በአፍሪካ ቀንድ ያሉ የሰብአዊ እና የሰብአዊ መብት ተግዳሮቶችን እንደሚያባብስ አስጠንቅቀዋል።