Itoophiyaa

Ispoortii

Siyaasa

Dubartoota

Baha Jidduugalaa

Jajjaboo

Oduu

Viidiyoo

Daawwadhaa

Raadiyoo

Dhaggeeffadhaa

Afaanoromoo

Waa’ee sa’aatii barri dhumaa dhiyaachu lakkaa’u jiraachu dhaggeessanii beektuu? Dhugaatti kan waa’ee bara dhuma agarsiisuudhaa?


Waa’ee sa’aatii barri dhumaa dhiyaachuu lakkaa’u kanaa beektuu? 

Saayintisitoonni Chaayinaa jaldeessa resuus jedhamu kan qaccee dhala namaatti dhiyaatu qabu mala kilooniing jedhamuun uuman. Argannoo kunis qorannoo fayyaarratti taasifamu saffisiisa jedhameera.

Saayintisitoonni jaldeessa qaccee dhala namaatti dhiyaatu qabu uuman

Qorannoo isaanitiin namni tokko udaan waggaatti haguun boba’a jeettii liitira 4-5 ta’u kan faalama naannoo hin geechisne gumaachuu akka danda’u shallaganiiru.

Dhaabbata Aviyeeshinii bobbaa namaa irraa boba’aa xiyyaaraa oomishe

Nama tokko gaafa jalqaba agarru bifti isaanii nu hawwachuu mala, tahus wantoonni qalbii keenya mo'atan biroon jiru.

Jaalallee filachuuf amala ammoo bifatu caalaa irraa nu hawwata?

Gaaddisaa Saanii Software Engineering' barateera. Roobootii dabalatee appilikeeshinii yunivarsiitota Itoophiyaa bakka tokkotti fidan hojjeteera. Pirojektoota biroo rakkoo hawaasaa furan akka maashina daabboos hojjeteera. 

Gaaddisaa Saanii: Dargaggoo roobootii hojjechuutii hanga pirojektoota rakkoo hawaasaa furanitti milkaa'aa jiru

Namootni tokko tokko galgala akkaa ol quufanii bariituusaa yoo irribaa dammaqan miira beelaa jabaa waliin akka dammaqan dubbatu.
Mirrii beelaa kun guyyaa haala gahaa ykn sadarkaa quufa jedhamee hin ibsamneen sooratan itti dhagaahamu ni caala. 

Galgala baayyee gaafa quufame, bariitu maaf beelli jabaan namatti dhagahama?

“Ameerikaatti saayintistii ol-adeemaa 1ffaa” bara kanaa ta’uun badhaasa kan mo’ate dhalataa Itoophiyaa kan ta’e Hemaan Baqqalaadha

Hemaan Baqqalaa: Dhalataa Itoophiyaa UStti saayintistii ol-adeemaa ‘tokkoffaa’ ta’uun badhaafame

Dr Silashii Badhaase Hirkoo barana Yunvarsiitii  Harvaadirraa seeraan qabxii olaanaa galmeessuun eebbifame- Harvaard Yunvarsiitii jajjaboo sadarkaa addunyaatti eeraman keessa tokko.

'Miila qullaa deemeen baradhe' - Harvaardirraa kan eebbifame Dr Silashii 

Dhalataan Itoophiyaa Birhaanuu Bulchaa (PhD) Giddugala qorannoo hawaa NASA keessatti saayintistii yoo ta’an, bara darbe teeknolojii addeessarra bishaan jiraachuu adda baasu kan kanaan dura turerraa fooyya’aa ta’e kalaquun leellifamanii turan.

Saayintistiin NASA muuxannoo isaanii barattoota Yun. Haramaayaaf qoodan

Dhiheenya badhaasa sadarkaa olaanaa Ameerikaarraa kan argatan Pirofeesar Gabbisaa Ejjetaa sababa walitti bu'iinsaa naannolee Oromiyaa, Amaaraa fi Tigraay keessatti hojjechuu akka hin dandeenye himan.

Walitti bu'iinsi Itoophiyaa akkan qorannoo kootiin uummata hin fayyadne na danqeera-Pf . Gabbisaa Ejjetaa

Hojiilee aartii, hogbarruu, muuziqaa fi suuraalee dabalatee, qabiyyeen Hubannoo Nam-tolcheen (AI) oomishaman akkaan dabalaa jiru. 

Suuraalee Hubannoo Nam-tolcheen midhaaffaman - carraa moo yaaddoo? 

Namoonni ''du'aa dammaqan" maal argine jedhu?

Dhukkubni sukkaaraa kan umurii guutuu nama waliin turu yoo ta’u, addunyaarratti waggaan namoonni miliyoona tokkoo ol sababii kanaan du’aaf akka saaxilaman maddeen ni mul'isu.

Dhukkubni sukkaaraa maali? Attamiin irraa of eeguun danda'ama?

Daa’imman alkan sirreerratti of jalatti fincaa’uu dubbachuun waan barameedha. Garuu yoo gaheessa umurii wagga 30 ol bakka ciisuutti of jalatti fincaa’uu itti fuufee dubbachuun nama qaaneessa.

'Gaa’ilakootiin guyyoota muraasa boodan sireekoorratti fincaa’uu eegale'

Qorattoonni US sababa namoonni alkoolii biroo dhuganii osoo homaa hin taane wayinii xiqqoodhaan garuu mataa bowwoon isaan qabuu bira gahuu hin oolle.

Waa’ee dhugaatii wayinii diimaafi mataa bowwuu isaan boodaa

Qorannoon fayyaa waliigalaa (General medical Check-up )  qorannoo namni tokko miira dhukkubbii qabaachuu baatulleen fayyaan qaama isaa maalirra akka jiru bekuuf taasifamuudha. Garuu haalli kana raawwachuu dhiisuun hangam yaaddeessaadha?

Qorannoo fayyaa waliigalaa gochuun Itoophiyaatti hin aadeeffamne hangam faayidaa qaba?

Saatalaayitoonni Itoophiyaan gara hawaatti ergite hojii dhaaban

Afaan Oromoo

Pirofeesar Gabbisaa Ejjetaa badhaasa olaanaa saayintistootaaf US keessatti kennamu -  Medaaliyaa Biyyaalessaa Saayinsii [National Medal of Science] badhaafaman.

Badhaasa olaanaa US'tti kennamu kan fudhatan Pirof. Gabbisaan eenyu?

Buufataalee fayyaa afur qaban keessaa ‘‘lama qofatu tajaajila kennaa jira’’ jedhu itti-gaafatamaan Waajira Fayyaa Aanaa Giddaa Ayyaanaa Obbo Jireenyaa Fiqaaduu. Kun ammoo sababa rakkoo nageenyaa aanicha keessatti mudateen ta’u himu.

Rakkoo nageenyaa Oromiyaa tajaajila fayyaa haadholii daran hammeesse

Gaazexeessituu Meelisaa Hooganbuum akkaataa sammuun namaa itti hojjetu geeddaramuu akka danda'u mirkaneeffachuuf shaakallii sammuu hedduu keessa dabarte.

Gaazexeessituu turtii torban ja'aa keessatti akkaataa sammuunshee itti hojjetu jijjiirte

Saayinstistoonni Awurooppaatti kophee marga irraa hojjetame jedhan umuriisaa wagga 6,000 tahu arguu himan.
Kopheen kun siliipperii [Sandals] yoo tahu, meeshaalee manaa namootni dur itti fayyadamaa turan biroo waliin argame. Argannoon kun holqa Ispeen keessatti argamu keessaati.

Kopheen umurii waggaa 6,000 argame

Hooggantoota siyaasaa dulloomaniin buluun dhiibbaa akkamii qaba?

"Amma yerootti bu'aa hojiikee haammattudha.'' Kun jecha hayyuu fiiziksii Albarti Inistaayin dhuma fiilmii Oppenheemer irratti miiltoo isaa Roobart Oppenheemiriin jedhedha. 

Hariiroo walxaxaa hayyoota gurguddoo adunyaa lamaan- Oppinheeyimeriifi Albarti Inistaayin kana beektuu?

Kutaa qaamaa keessaa isa xiqqaa ta'ee garuu hojii hunda caalu kan hojjetu sammuun, akkaataan itti hojjetu walxaxaa fi hubachuuf nama rakkisu garuummoo akkaan kan qalbii namaa hawwatuudha jechuun ibsu saayintistoonni.