Itoophiyaa

Ispoortii

Siyaasa

Dubartoota

Baha Jidduugalaa

Jajjaboo

Oduu

Viidiyoo

Daawwadhaa

Raadiyoo

Dhaggeeffadhaa

Afaan Oromoo

Waggoota miiliyoona sagal dura, bakkee amma Ameerikaa Kibbaa jedhamutti, namuu hin turre - biqiltoonni lama garuu waggootaaf wal horaniiru. 

Dinnichi timaatima malee maaliif jiraachuu hin danda'u?

Saayintistoonni Awustiraaliyaa sanyii kaannisaa haaraa gaanfa xixiqqoo qabdu argatanii maqaa seexanaa kennaniif.



Saayintistoonni sanyii kaannisaa haaraa argatanii maqaa 'Luusiifar' jedhu itti moggaasan

Dhangala'aan ykn furriin funyaan keenya keessaa bahu gama fayyaa keenya eeguun shoora guddaa akka qabu beektuu? Kana malees halluun dhangala'aa kanaa haala fayyaa keenyaa hubachuuf akka fayyadu hoo beektuu?



Dhangala'aan funyaan keenya keessaa bahu waa'ee fayyaa keenyaa maal hima?

Dureessi addunyaa kanaa Iloon Maask maallaqasaa maal itti godhata?

Getaa'indaalee Zallaqaa Nagaraa jedhama. Lixa Oromiyaa Horroo Guduruu Wallagaa naannoo warshaa sukkaara Fincaa'aatti dhalatee guddate.  Qorannoo adda addaa hojjeteen sadarkaa idil-addunyaatti beekamtii addaa argateera.

Qorataa baadiyyaa Horroo Guduruu irraa hanga beekamtii idil-addunyaatti gahe

Namoonni tokko tokko yoo haala soorata isaanii irratti jijjirama gochuu fi mi'eessituuwwan  umamaatti fayydamun ddibee kaansarii irraa fayyusaanii dubbatan dhagahamu. Kun hangam dhugaadha kan jedhe mee waliin haa ilaallu.

Haala soorataan dhukkuba kaansarii ittiisuu fi irraa fayyuun ni danda'amaa? 

Indiyaafi  guutummaa addunyaarratti namoonni waaqeffannaa amantaafi qajeelfama hafuuraa argachuuf gara AI kaayyoo kanaaf tolfameetti galagalaa jiru. Maashinoonni qaamolee dhimma hafuuraa keenya gidduu galan haaraa yeroo ta'an maaltu ta'a?




Namoonni 'Waaqayyoo' waliin haasa'uuf AI fayyadamaa jiru

Akka ragaa qorraanoo SIPRI 'tti  bara 2020–2024 qofa biyyootni addunyaa 5 qofti daldala meeshaa waraanaa addunyaa harka 75 kan qabatan yoo ta'u, kanneen keessaa Ameerikaan  lakkoofsa guddaan dursaa jirti.

Biyyoota addunyaa meeshaa waraanaa gurguruun dursaa jiran shanan

Fiinlaand keessatti barsiisan tokko ogummaa barsiisummaatiin eebbifamuuf waggaa shan barachuu qaba. 

Namoonni tokko tokko uumamaan maaliif herreegan dadhaboo ta'u?

Hubannaa Albert Anestaayin ifa irratti qabu teeknoloojii bilbiloota ismaartifoophii haga ammaa qabannu bara baraan jijjiiraniiru.

Kaameraa bilbila keenyaaf maaliif Albert Anestaayiniin galateeffanna?

Dandeettiin waa yaadachuu guutuu hin tanee fi muraasa ta'e qabaachuun mallattoo sammuu fayyaa ta'uu agarsiisaa jedha ogeessi niwuroo Charan Ranganathi kitaaba dhiheenya kana baasee keessatti.  Akkamitti?

Dagachuun faayidaa qabaa? Namoonni akkuma umuriin dabalaa deemuun maaliif waa dagatu?

Roobootiin gammoojjii Maartiyaan keessa qofaa deebii barbaacha socha'uu eegalte turte. Bara 2012tti roobootiin Naasaan gara hawaatti ergee ture, ciracha xiqqoo raajii (X-ray) kaafte. 

Argannoo waggaa 100 hanga har'aatti Badhaasa Noobeelii gargaaraa jiru  

Bara 2022 gabaa telekoomiifi daddabrsa maallaqa dijitaalaa Itopohiyaatti kan makame kaamapaniin Keeniyaa Safaricom maamiltoota miliyonaan horatus galii argachuu akka hin dandeenye gabaasni Baankii Addunyaa ibse. 

'Safaricom Itoophiyaatti maamiltoota miliyoonaan horatus galii dhabe'- Baankii Addunyaa

Waan asoosama saayinsii fakkaatu garuu qorattoonni lakkoofsaan muraasa tahan seelii lubbuu qaburraa kompiitara hojjechuuf jijjiirama fidaa jiru.

Saayintistoonni sammuu namaarraa kompiitara hojjechuutti jiru

Hogganaan Teslaa Iloon Maask nama jalqabaa addunyaa kanaa qabeenya doolaara biiliyoona 500 baasu qabu tahe. Kunis gatiin konkolaataa elektiriikii fi daldalootisaa kaan ol guddachuurraan kan ka'e dha.



Iloon Mask nama jalqabaa addunyaa  qabeenya tiriiliyoona walakkaa baasu qabu tahe

Saayintistoonni Ameerikaa miciree dhala namaa sadarakaa jalqabaarra jiru DNA seelii gogaa namaarraa fudhatame isparmii waliin makuun tolchan.



Saayintistonni yeroo jalqabaaf gogaa namaarraa miciree ulfa ta'u uuman

Apple oomisha isaa tibban ifa taasise ammoo kan barameen ala bilbila harkaa SIM malee hojjatu yoo ta'u, teeknolojiiwwan bilbilaa gara fuulduraa jiraatan irratti SIM kaardiin eddoonsaa maal ta'u akak danda'u gaaffii kaaseera. 

SIM kaardii malee bilbila 'Iphone' ittiin bilbiluun danda'mu beektuu? 

Addunyaarratti ammaan tana namoonni baayyeeb dhimma siyaasaa cimaa fi dhimmoota biyyaatiif osoo hin hafne warra urjii lakkaa'an irra gorsa gaafataa jiru. Ofii haalli kun maaliif baayyate?

Bara kana namoonni hireesaanii baruuf urjii lakkoofsiifatan maaliif baayyatan?

Hoji-gaggeessaan olaanaa Teslaa Elon Maask waggoota 10 dhufan keessatti karoora isaa yoo milkeesse doolaara Tiriliyoona tokko akka argatu boordii dhaabbatichaa beeksiseera.

Maask karoorasaa yoo milkeesse dolaara Tiriliyoona tokko akka badhaasu Teslaan beeksise 

Waldaan Konkolaachiftoota Daangaa Qaxxaamuraa Itoophiyaa naannolee biyyattii walitti bu'iinsaan miidhaman keessatti haleellaan konkolaattota fe'umsaa fi konkolaachiftootasaaniirratti raawwatamu baay'achuu ibseera.

 Ji'oota 18 keessatti konkolaachiftoonni konkolaataa fe'umsaa 40 yoo ajjeefaman, 200 ol ammoo madaa'aniiru

Argannoon kun kutaa lafaa gadi fageenyaan dhoksaa ta'ee fi jireenya pilaaneetii keenyaaf furtuu ta'e irratti waan haar'aa akeekeera.

Boci keessoo Dachee jijjiiramuu mala jedhu saayintistoonni

Dhukkuba namoota 100 keessaa 12 irratti ni mul'ata jedhamuu fi xiyyeeffannoo hin argannedha quufa mormaa. Hawaasni maqoota adda addaatiin waama. Quufa mormaa, Kuukuu fi Hucubni maquma dhukkubni bakka garaa garaatti ittiin beekamuudha.

Dhukkuba baay'inaan namoota naannoo gaarreenii jiraatan miidhu beektuu?

Dhuguma nu qofaatuu lubbu qabeeyyii addunyaa kanaa ta'uu keenya amanuu dandeenyaa? Tarii hin ta'u, garuu yeroo dhiyootti lubbu qabeeyyiin addunyaa biraa nu daawwatu jechuu miti. Kun maaliif akka ta'e kunooti.

Saayinsii