Itoophiyaa

Ispoortii

Siyaasa

Dubartoota

Baha Jidduugalaa

Jajjaboo

Oduu

Viidiyoo

Daawwadhaa

Raadiyoo

Dhaggeeffadhaa

Afaan Oromoo

Chaayinaan ammallee rakkoo qabeenyaa yeroo dheeraaf ture, liqaa mootummaa biyya keessaa olaanaa fi hoji dhabdummaa dargaggootaa raasuun rakkachaa jiraattuulleen, guddina oomisha waliigalaa biyya keessaa (GDP) kan bara 2024 gadhiisuuf jirti.

Sababoota sadii taarifni Tiraamp qofaan rakkoo Chaayinaa hin taaneef 

Itoophiyaatti daballiin gatii boba'aarratti taasifame galii lammiilen dhuunfan argatan wajjin yoo madaalamu baay'ee qaalii akka ta'e himu ogeessi diingadee. 

Itoophiyaatti daballiin gatii boba'aa jireenya nama dhuunfaa akkamiin huba?

Dhaabbilee magaalaa Finfinneetti argaman 20,000 keessaa ulaagaa balaa dandamachuu kan danda'an 42 qofaa akka ta'an Komishiniin Hoggansa Hojii Balaa fi Sodaa Ibiddaa Finfinnee ibse.

Dhaabbilee Finfinnee 20,000 keessaa ulaagaa ittisa balaa kan guutan 42 qofa

Qonnaan bulaan godina Shawaa Bahaa Aanaa Lumee kun waggoota 30 ol biyyoota Awustiraaliyaa fi Keeniyaa keessa jiraatan.
Maqaan isaanii Wandasan Kaasee jedhamu; dhalatanii kan guddatan Godina Arsii Magaalaa Abboomsaatti yemmuu ta'u, yeroo ammaa magaalaa Bishooftuu keessa jiraatu.


Qonnaan bulaa Itoophiyaa muuxxannoo qooduuf biyya Seeraaliyoonitti affeeraman

Jijjiramni Qilleensaa Gatiin bunaa haala kana dura mul'atee hin beekneen akka dabalu taasise.

Gatiin bunaa haala kana dura mul'atee hin beekneen dabale 

Itoophiyaan uummata hiyyummaa keessa jiru dhibbeentaa 68 ta'u qabdi. Abbbootii qabeenyaa doolaara miiliyoona tokkoo ol galmeessan ammoo 2,700 qabdii jedhu gabasaaleen.

Itoophiyaan miliyeenaroota hangam qabdi? Afrikaa keessaa sadarkaa kamirra jiru?

Godina Arsii Lixaatti kan argamuu fi iddoowwan bashannanaa turistoota biyya keessaa fi alaatiin filatamaa kan ture Haroon Laanganoo amma bakkeewwan maamiltoonni deemuuf sodaachuun gabaa dhabaa jiru ta’eera.

Yaaddoon nageenyaa hoteelota naannawa haroo Laangaanoo hojii dhaabsisaa jira

Namoonni dhugaatii alkoolii Itoophiyaa irraa gara Somaaliyaatti daldalan aarsaa lubbuu kaffalaa jiru. Du'a ofitti murun jireenya mo'achuuf daldalaa jiru.

Imala wallaansoo du'aa dhugaatii alkoolii Itoophiyaa Somaaliyaatti daldaluuf taasifamu

Ammallee ardiin Afrikaa meeshaa saatalaayitii gara hawaatti ergu hin qabdu.
Ammoo biyyoonni addunyaa humna qaban gama sagantaa hawaan jalqabbii biyyoonni Afrikaa eegalan akka carraatti fayyadamuun hariiroosaanii cimsuu eegalaniiru.


Biyyoonni Afrikaa saatalaayitii gara hawaatti ergatan eenyufaadha?

Hariiroon Chaayinaan biyyoota Afrikaa waliin qabdu daran guddataa jira. Hariiroo kan daldalaatiin alattis,  biyyoota Afrikaa hedduu waliin keessumaa ammoo, kanneen dhiyeessitoota boba’aa ta’an waliin waliigaltee tumsa waraanaa cimaa qabdi.

Tumsa waraanaa Itoophiyaafi Chaayinaa duuba maaltu jira?

Dura taa’aan Komishinii Nageenyaa fi Jijjiirraa Mallaqaa Ameerikaa Gaarii Ginsilar ''addunyaarratti namoonni maallaqasaanii kiriptoorra oolchan maallaqa heddu dhaban’’ jedhan.

Dhaabbileen maallaqa Kiriptoo maaliif akka Tiraamp filatamuuf abdatu?

Daandii Qilleensa Iskaandeeviyaa (SAS) xiyyaarri isaa tokko osoo balaliinsarra jiruu sababii hantuutaatiin buufata xiyyaaraa biyya biraa keessa hatattamaan qubachuuf dirqamuu beeksiise.

Akka itti hantuunni kallattii balaliinsa xiyyaaraa jijjiirsifte

Buna dhuguu yoo yaaddanna jalqaba dhandahama bunaa immoo urgaa wayita ijji bunaa akkaawwamutu fuldura keessan dhufa? Bunni ija bunaa malee qophaa'uun gabaarratti dhiyaachaa jiraachu beektuu? Kunoo dubbiifdhaa waan gabaastuun BBC dhandhamchuun gabaafte kana.

Bunni yoo dhugdan dhamasaammoo yoo akaa'amu urgaasaati caalaa isinitti tola? 

Chaayinaan bara 1950 ykn waggaa 70 booda yeroo jalqabaatiif umurii sooramni itti bahamu suuta suutaan dabaluuf ta'u ibsite.
Biyyattiin murte kanarra kan geesse, ummanni biyyattii umuriin jaaran baayyachuufi bajanni soramaa hir'ataa dhufuusaatti.

Chaayinaan erga bara 1950 booda yeroo jalqabaatiif umurii soramaa dabaluuf 

Bunafi nyaata aadaa garagaraa dabalatee waan magaalaa Finfinnee keessatti hin argamne qopheessuun beekamti.
Haati qabeenyaa kun Chaacchii Tafarraa jedhamti. Mana puulii keessa hojjechuurraa kaasee hojee baayyee yaalteetti.


Haadha qabeenyaa buna jabanaarraa kaatee waggaa lama keessatti damee hojii baballisaa jirtu

Kaakiyeeboon mala qusannaa Jaappaan jaarraa tokko lakkoofsiseefi maallaqa kee akka to'attu si dandeessisu dha. Baasii kee irratti murtoo of eegannoon guutame akka taasiftu akkasumas faayinaansii kee to'attu si gargaara.

Malli qusannoo jaarraa tokko lakkoofsise akkamiin hojjeta?

CV erguun yeroo dheeraaf iyyannoo hojii keessatti dhagaa bu’uuraa ture. Garuu akkuma gabaan hojii guddachaa dhufeen ammallee kaadhimamtoota namoota hedduu keessaa adda bahuu barbaadaniif filannoo hundarra murteessaadhaa?

Hojii argachuuf 'CV' ergachuumoo nama beekuutu filatama?

Gatii birriin sharafa maallaqa alaa waliin qabu gabaarratti akka hundaa’u erga murteeffamee asitti gatii birriin doolara Ameerikaa wajjin wayita wal bira madaalamu % 58’n gadi bu'e.

Itoophiyaan dhiibbaa dinagdee gatii sharafaa jijjiiruun Naajeeriyaafi Masrii mudate dandamachuu dandeessi?

Mootummaan Itoophiyaa fooyya'insa sirna Maakroo Ikoonomiirratti taasisuu booda shaqaxoota bu'uuraarraa kaasee hanga galteewwan ijaarsaatti daballii gatii guddaan mul'achuu jiraattootni dubbatan. 

Itoophiyaatti gabaan sharafa alaa jijjiiramuun oomishaalee akkamii qaalesse?

Murteen mootummaan Itoophiyaa sharafni maallaqa alaa fedhii gabaarratti akka hundaa'uuf murteesse jiraattotaaf yaaddoofii abdii uumera.

Daballii sharafa alaa irratti lammiileen Itoophiyaa maal jedhu?

Dureessi Afrikaa Alikoo Daangootee Naayijeeriyaan alatti mana akka hin qabne ibsuun lammiilee biyyattii raaje.

Dureessi Afrikaa baroota walitti aanan 13 Daangoteen, mana lama malee hin qabu jedhe

Keeniyaatti mormii ummataa lubbuu namoota hedduu galaafate hordofee daballi mindaa miseensoota paarlaamaa biyyattiif taasifamuuf ture akka dhaabbatu taasifame.

Keeniyaatti mormii ummataa hordofee daballi mindaa miseensota paarlaamaa haqame

Addunyaarratti maallaqoota 180 ittiin daldalamu keessaa humna bituufi gurguuruun kan doolaara caalan jiru.  Isaan keessaa Dinaarri Kuweet isa tokko.

Sharafa alaa Itoophiyaan biyya maallaqnishee doolaara dachaa sadiin caalu

Yeroo ijoollummaa barsiisonni ykn maatin “gara fuulduraatti maal ta’uu barbaadda?” jedhanii yeroo gaafatan ‘hakima fayyaa ykn injinara ta’uun barbaada’ akka jedhaa ture yaadata.

Daldala