Itoophiyaa

Ispoortii

Siyaasa

Dubartoota

Baha Jidduugalaa

Jajjaboo

Oduu

Viidiyoo

Daawwadhaa

Raadiyoo

Dhaggeeffadhaa

Afaan Oromoo

Dhaabbannii Iloon Maask waltajjii miidiyaa hawaasaa isaa X bite

Olaan jiraattoonni gara 4,000 keessatti argaman kana keessaa namoonni gara 1,000 ta'an  kallattiifi al kallattiidhaan hojii YouTube'n wal qabatu hojjatu.

Ollaa jiraattoonni ishee irra caalaan Youtubarii itti ta'an kana beektuu? 

Dibata gogaa addeessu fayyadamtanii beektuu? Miidhaasaa hoo?

Daanyaachoo Shaambal barnoota sadarkaa gadii yeroo baratu barataa cimaa hin turre. Yuuniversitii erga seenee araada hamaa, barnootarraa ari'amuu achi jireenya daandiirraa amma ammoo barsiisaa Fiiziksii cimaa ta'eera.

Dargaggoo sababii araadaatiin al sadi yunivarsitii ari'amee, amma barattoota kaan gargaraa jiru 

Sammuu keessan keessatti chippii yaada keessan gara ajaja kompiitaraatti hiikuu danda'u qabaachuun asoosama saayinsii fakkaachuu danda'a, garuu Nolaand Arbaagiif dhugaadha.

Namichi sammuu isaa keessa chippii sammuu dubbisu galfate maal hima?

Hubannoon Nam-tolchee ChatGPT akkuma bu'aa qabu miidhan isaas ifatti mul'ataa jira. 

'Ani eenyu jennaan kompiitarri nama ijoolleesaa lama ajjeesedha naan jedhe'

Yeroo dheeraa orbiitii keessa turuun qaama qorattoota hawaarratti haala ajaa'iba ta'een jijjiirama  fida; maashaa isaaniirratti, sammuu isaaniirratti, kanarra darbeeeyyu baakteeriyaa marrummaan isaanii keessa jirurrattiyyu jijjiirama fida.

Yeroo dheeraa hawaa keessatti dabarsuun qaama namaarratti jijjiirama akkamii fida? 

Kooriyaa Kibbaatti barsiiftoonni attamiin barattoota isaanitiin akka suuraan isaanii deepfake irratti hojjatamee intarneetiirratti akka fe'ame BBCtti himan.

'Barattoota kootu Deepfake'n waan hin taane narratti hojjetan'

Ethiopia Check suurri appilii MM Abiy maxxansa Itophiyaatti kan omishame osoo hin taane bakka biraatii kan fudhataman ta'uu qorannoon mirkaneessuu beeksise. 

Dhimma suuraa MM Abiy maxxansanii waajjirrisaanii maaf dhiifama gaafate? 

Xiyyaar-samiin ykn rookeetiin SpaceX- Starship jedhamu Kamisa (Bitootessa 6, 2025) akkuma buufata Teeksas irraa dhuka'een dhohuun balalii xiyyaaraa gufachiise.

Xiyyaar-samiin SpaceX qilleensa keessatti dhohuun balalii xiyyaaraa gufachiise

Bakka keenya sirrii taʼe adda baasuuf, saʼaatii sirrii taʼe beekuu qabna. GPS'n kan hojjetu mallattoo saatalaayitii hedduurraa ffayyadamtoonni kan fudhataniinidha. Yeroon tokkoon tokkoon siginaalaa meeshaa (devices) tokko bira ga'uuf fudhatu, lafarratti eessa akka jirru sirriitti murteessuuf kan gargaarudha.

Xiyyaaronni GPS'n isaanii jalaa butamaa jira, Saʼaatiin haaraan nageenya isaanii eeguu dandaʼaa?

Teeknoolojiin hubannoo nam-tolchee deepfake addunyaa yaaddessu akkamiin hojjeta? Akkamiin adda baasuun danda'ama?

Diippifeek maali? Akkamiin adda baasuun danda'ama?

Abeel Birhaanuu ykn Yewayinuwaa Liji jedhama. Maqaan kunis namoota biratti beekamaadha. Abeen namoota muraasaaf madda 'odeeffannooti.' YouTube'n attamiin madda galiisaa ta'u bira darbee akka addunyaarra isa naanneessee BBCtti hime.

Lammiin Itoophiyaa addunyaa naanna'u YouTube irraa hangam argataa? 

Wal gahii pirezidaantii Chaayinaa Shii Jiinpiingii fi dursitoota biizinasii Chaayinaa tibbana gaggeeffame irratti hundeessaan kaampaanii guddicha Aliibaabaa Jaak Ma argamuun dubbii ijoo taheera.

Jaak Maa erga miidiyaarraa yeroo dheeraaf dhabamee mul'achuun dubbii ijoo tahe

Qorattoonni hedduun killee soorachuun dhiibbaan inni qabu namaa namatti maaliif garaagara akka ta'e hubachuurraa fagoo jiraatanis, baayyeensaanii kanneen dhihoo kana gaggeeffaman killeen fayyaa akka hin miine waliigalan.

Killee soorachuun fayyaa keenyarratti dhiibbaa akkamii qaba?

Meta'n sarara interneetii dheeriala kiloomeetira kuma 50 qabu galaan jala diriirsuudhaaf ta'u beeksiiseera.

Abbaan qabeenyaa Facebook Meta'n sarara interneetii addunyaa waliin gahu diriirsuuf  

Erga gara cisiichaa deemtanii hirriibni isin dide bakka ciiftanii akka kaatanii malawwan biraa yaaltaniif gorsu oggeessoonni. 

Halkan hirriiba gahaa akka hin rafneef wantoonni nu dhowwan maali?

Waggoota muraasaan dura imalli gara pilaaneetii diimtuu Maarsiitti taasifamu fiilmii qofaan argaa turre.
Har'a garuu teknolojiin hammayyaa'ee, beekumsiifi fedhii saayintistootaaf dabaluun imalli gara Maarsiitti taasifamuuf haalli jira.


Ilmi namaa waggaa tokkoof Maarsiirra osoo ture jireenyisaa maal fakkaachuu mala? 

Hojii gaggeessaan olaanaa duraanii Google kun, hubannoo namtolchee (AI) shororkeessitoonni ykn "mootummoonni abbaa hirree" fayyadamuun ''namoota nagaa miidhuu'' danda'u jechuun yaaddooqaban ibsan.

Shororkeessitoonni hubannoo nam-tolcheetti akka hin fayyadamnen sodaadha- Hogganaa duraanii 'Google'

Kalaqtoonni hundi carraa toleeyyii miti.
Gariin isaanii kalaqa isaaniitiin kan beekaman yoo ta'u, maqaa namni hundi oomisha isaa waliin walqabsiisun seenaa keessatti yaadataman ni jiru.


Namoota kalaqaa shanan sababa argannoosaaniitiin lubbuu dhaban

Geemiiwwan viidiyoo yeroo ammaa jiran kan yeroo kamuu caalaa gara dhugaatti dhihaataa jiru. Ammoo viidiyoo fi sagaleetti miirri suufuu dabalamuun daranuu dhugaa taasisa.

Qubee X tuqi foolii fuudhi! Viidiyoo ilaaluu qofa osoo hin taane suufuun danda'ameera

Sibiilli xiqqaan bilbila harkaa keessan keessatti argamu tarii kan lafa baha Rippabiliika Dimookiraatawaa Koongoo, bakka yeroo ammaa kana waraanni itti gaggeeffamaa jiru irraa argame ta'u mala. 

Bilbila harkaa keessan, sibiila qaaliifi waraana DR Koongoo keessaa

Fooxaan qaama keenya ittiin qoorsinu hanguma faayidaasaa vaayirasiifi baakteeriyaa nutti guura. Kanaaf yeroo hangam, hangam keessatti miicuu qabna?

Teeknooloojii