Itoophiyaa

Ispoortii

Siyaasa

Dubartoota

Baha Jidduugalaa

Jajjaboo

Oduu

Viidiyoo

Daawwadhaa

Raadiyoo

Dhaggeeffadhaa

Afaan Oromoo

Tarsiimoon nageenya biyyaalessaa haaraa Ameerikaa bulchiinsi Pirezidant Doonaald Tiraamp baase tooftaa Yunaayitid Isteet kanaan dura Afrikaa waliin walitti dhufeenya taasiftu walumaagalatti kan jijjiirudha.

Tarsiimoon haaraa US waa'ee muddama Itoophiyaa fi Ertiraa gidduu jiruu maal jedha?

Ministirri Muummee Yunaayitd Kingidam Kiir Istaarmer pirezidantii Yukireen Voloodmiir Zeleniskii simatanii yeroo haasofsiisaa jiranitti, “nuti Yukireen waliin ni dhaabbanna” jedhan.

Yukireen waliin ni dhaabbanna- Istaarmer 

Bulchiinsi Pirezidantiin Ameerikaa Doonaald Tiraamp erga sagantaa deeggarsa biyya alaa irratti jijjirama olaanaa taasisanii booda waliigaltee walta'insa fayyaa waggaa shanii seena qabeessa jedhame jalqabaa Keeniyaa waliin mallatteesseera.

Waliigaltee Keeniyaa fi US odeeffannoo fayyaa lammilee dabarsee kenna jedhameerratti kan beeknu

Ispoortiin dubartootaa kan asiin dura gatii hin qabneefi  maallaqa gadi aanaa argatu amma indaastirii bu'aa guddaa argamsiisu ta'eera.

Taphattoota kubbaa miilaa dubartootaa Afrikaa shanan kaffaltii olaanaa argatan

Yugaandaan kana booda baqattoota Itoophiyaa, Somaaliyaa fi Ertiraa dabalatee biyyoota amma waraana keessa hin jirrerraa gara biyyaisheetti baqatan akka hin fudhanne ibsite.

Yugaandaan kana booda baqattoota Itoophiyaafi Ertiraa hin fudhu jette, sababni maali?

Seeraaliyoon keessatti falfalaaf jecha nama ajjeesanii qaama namaan daldaluun maatii hedduu miidhaa qorqalbii hamaaf  akka saaxile gabaasni qorannoo BBC Africa  Eye saaxile.

Qorannoo BBC namoota qaama namaa falfalaaf gurguruuf nama ajjeesan saaxile

Masrii fi michootni ishee shaakalli waraaanaa biyyootaa Galaana Diimaa kan  'Red Wave 8' jedhamuu xumuruun shaakala waraanaa haaraa Medusa-14' jedhamu eegalan.

Shaakala waraanaa tokkorraa biraatti darbuu Masrii duuba maaltu jira?

Dippiloomaatii Afrikaa umurii xiqqaa afaanota heddu dubbatu jedhamuun maqaan isaa ka'a. Waggaa 2 dura umuriisaa waggaa 23tti UN tti bakka bu'aa biyyoota Afrikaa saddeeti ta'e. 

Dargaggeessa Itoophiyaa jireenya karaa gubbaa irra ka'ee UN'tti bakka bu'aa biyyoota hedduu ta'e

Ministiirota muudaman keessaa ammoo intalasaaniifi soddaansaanii tokkoodha. Filannoo torban muraasa dura Taanzaaniyaatti gaggeeffameen filannoon haqa qabeessi hin gaggeeffamne jedhamuun mormiin cimaatu ture. 

Pirezidaantiin Tanzaaniyaa intalasheefi soddaashee ministiirota gochuun muudde

Miseensa biyyoota Hawaasa Afrikaa Bahaa kan ta'an Keeniyaafi Yugaandaan sababa yaada jabaa ulaa galaanaa ilaalchisee dhiyaateen aanga'oonni olaanoo biyyoota lamaanii jechoota walitti deddeebisuu keessa galaniiru.

'Ulaa galaanaa yoo argachuu baanne waraanni jira' jechuu pirezidantii Yugaandaafi yaaddoo Keeniyaa 

Pireezidantiin Afrikaa Kibbaa Siriil Raamaafoosaa dhimmi xayyaara 'icciitiin' lammiilee Filisxeem 153 Gaazaa irraa Afrikaa Kibbaatti buuse ni qoratama jedhan

Afrikaan Kibbaa lammiilee Filisxeem 'icciitiin' gara biyyattii geeffaman akka qorattu ibsite

Jiinkaatti dhukkubni maalummaan isaa ammatti guutuutti mirkanaan hin beekamneefi garuu gurmuu dhukkuboota vaayirasiin dhufanii (Haemorrhagic Fever) ta'uu mala jechuun Ministeerri Fayyaa ibseera.

Dhukkubni tibbana Jiinkaatti mudateefi lubbuu galaafata jedhamee shakkame maali?

Obbo Yamaaneen akka jedhetti, Pirezidant Isaayaas walitti bu'insawwan naannicha [Gaanfa Afrikaa] keessatti mudatan furuu keessatti gaheen UN qabuufi hojii dhaabbatichi hojjetee beeku bu'a qabeessa miti jechuun qixa haaraa ta'een ilaalamuu akka feesisu kaasuun dubbateera.

Gaanfa Afrikaatti Ergamaan Addaa UN fi pirezidantiin Ertiraa Isaayyaas maal mariyatan?

Waldhabdeen Jeneraalota lama gidduutti uumame akkamitti biyyoota heddu garee lamatti qoodaa jira?

Humnoonni alaa waraana Sudaan keessatti hirmaatan eenyu fa'i?

Itoophiyaan biyya jalqabaa fi qofaa gaaffii ulaa galaana argachuuf biyyoota ollaa galaana daangessan gaafatte miti. 
Biyyootni hedduun gaafii walfakaataa dhiyeessaniiruu, kan ammas dhiyeessuu itti fufan jiru.
Kan Itoophiyaa kan biyyoota kaanirraa adda taasisu garuu, gaaffii abbummaa ulaa galaanaa isheeraa fudhatame ture deebifachuu fi humna waraanaa achirratti ijaaruu barbaaduu isheeti.


Biyyoonni akka Itoophiyaatti mirga ulaa galaanaa gaafatan, kan itti milkaa'an jiruu?

Walta'iinsi biyyoota Galaana Diimaa Masrii fi Sa'ud Arabiyaan ijaaraaman kan 'Red Wave 8' jedhamuu fi  hirmaannaa  biyyoota biroo afurii qabu shaakallii waraanaa galaanaa waloon eegalan.

Walta'insi biyyoota Galaana Diimaa Itoophiyaa moggeesse shaakala waraana  galaanaarraa eegale 

Sooriyaan garee IS mo'achuuf tokkummaa Ameerikaan dursitutti makamuun waraanuufi. Kunis erga pirezidaantiin Sooriyaa Waashingitanitti Tiraamp waliin wal argeeti.

Sooriyaan garee IS mo'achuuf tokkummaa Ameerikaan dursitutti makamuun waraanuufi

Hogganaa Humna Dafee Dhaqqabaa Sudaan (RSF) amma giddugala biyyattii to'achuun haala siyaasaa Sudaan keessatti gurraa horatedha.



Gaalaafi warqii gurguruun maallaqa guddaa argate, amma walakkaa Sudaan to'ateera

Hemetiin ajajaa humna addaa kan Rapid Support Forces (RSF) jedhamuun beekamu yoo ta’u, erga fonqolcha bara 2021 hanga ammaattis Dura Taa'aa Itti - aanaa Mana-maree Walabaa [Sovereign Council] Sudaan ta’uunis tajaajilaa jira.

Gaalaa fi warqee gurguruun maallaqa guddaa argataa ture, amma walakkaa Sudaan kan to'ate, Mohaammad Hamdaan Dagoloo eenyu?

Ijoollen dubaraa gaggeessitoota Afrikaa bebbeekamoofi bara dheeraa angorra turanii tokko tokko jireenya qananiitti dhalatanii guddataniin alatti ofiisaanitinuu namoota bebbeekamoofi dhiibbaa uumtota kan ta'an jiru.

Ijoolleen dubaraa gaggeessitoota Afrikaa jireenya akkamii jiraatu?  

Filannoo Tanzaaniyaa kana irratti mormiifi hookkarri ka'ee namoonni dhibbaan lakkaa'aman ajjeefamuu paartiin mormituu ijoo biyyattii beeksiseera. 



Filannoo Taanzaaniyaa 'dhibbaatami ajjeefaman' irratti Saamiyaan mo'atan

Milishaan humna addaa (RSF) Sudaan hospitaala guddicha el-Fashaar keessatti argamu haleeluun namoota dhibbaan lakkaa'aman ajjeesuu Dhaabbati Fayyaa Addunyaa ibse.

Sudaanitti hidhattoonni RSF hospitaala el-Fasher haleeluun namoota 460 ajjeesan- WHO 

Tiraamp Afrikaa Kibbaarraa warra Afrikaanars jedhamaniifi adiii ta'an dursa kennanii Ameerikaatti akka fudhatan beeksisaniiru.

Afriikaa