Itoophiyaa

Ispoortii

Siyaasa

Dubartoota

Baha Jidduugalaa

Jajjaboo

Oduu

Viidiyoo

Daawwadhaa

Raadiyoo

Dhaggeeffadhaa

Afaan Oromoo

Saayintistoonni hirriba keessa ka’anii adeemuun kan mudatu wayita sammuun keenya muguu fi dammaquu giddutti danqamu jedhu.

Hirriba keessa osoo hin dammaqiin adeemuu (sleep walking) maaliidha?

Ayishaa Raashiid bara 2012 keessa yeroo  jalqabaaf warrishee akka isheen dhukkuba onnee dhalootaan dhufuun qabamte oduu gaddisiisaa dhagahaniitti isheen mucaa umuriin waggaa torba ture.
Ayishaan haala gaarii hin taane keessa turte, hafuura baafachuu, haasa’uu ykn deemuun ishee rakkina ture. Amma garuu onnee nama Paakistaan argatteetti. 

Shamarree Paakistaan onnee Hindii argatte

Pireezidant Ruutoo dhorkaa jimaarra kaahame shaaran

Addunyaarratti biyyoota garaagaraa keessatti gochaan falfalaafi tolchituu akka jiru himama. Haata'u malee har'a waa'ee seenaa odola gochaa falfalaatiin addatti beekamtu tokko isiniif dhiyeessinaa, dhiyaadhaa.

Odola falfalaafi 'qoricha jaalalaa'  tolchuun beekamtu

Wanti biyya Indoneezhiyaa -Sumaatran irraa argame tokko ammoo hedduuma nama ajaa’ibuu hin oolu. Bineensi jaldeessa gur’aacha fakkaatu oraangutan jedhamu baala mukaa ciree tumee bulleessuun qoricha hojjetee madaa guddaa maddiisaarratti bahe fayyifachuu danda’uu saayintistoonni himan.

Sanyii jaldeessaa baalarraa qoricha hojjetatee madaasaa  fayyifate

Dr Ziyaad Mohaammad ogeessa fayyaa beeyladaati. Godina Hararge Bahaa Aanaa Guraawwaatti keessumaa wal’aansa baqaqsanii yaaluu horii hammana hin baratamne jedhuun beekkamtii horataa jira. 

'Horii garaa baqaqsee wal'aanee yeroo fayyitu abbaa horii caalaan gammada'

Jechi "bipolar" jedhu - bantiiwwan lama kallattii garagaraatti argaman mul'isuuf kan ooludha. Akkuma dacheen bantiiwwan kaabaafi kibbaa jedhaman qabdu, walirraa fagaachuu miiraa agarsiisuuf kan moggaafamedha.

Rakkoon fayyaa sammuu Baayipoolaar disordar maali, wal'aansa qabaa? 

Maanguddoon ganna 62 kun Hospitaala Waliigalaa Masaachusetis (MGH) keessatti wal’aansa baqaqsanii yaaluu torban lama dura era argatee booda Roobii darbe kana gara manasaatti deebi’e.

Namtichi kaleen booyyee dhaabameef gara manasaatti deebi’e

Afaanoromoo

Jarmanitti maanguddoon ganna 62, faallaa gorsa ogeeyyii fayyaa adeemuun talaallii Covid yeroo 217 fudhachuu doktaroonni ibsan. 

Maanguddoo Jarman talaallii Koronaa yeroo 217 fudhatan

Namoonni takkaa wal arganii ykn gonkumaa wal hin beekne lubbuu waliin du'arraa oolchan. 
Isaan keessaa tokkoonsaa lammii biyya UK yoo ta'u kaan ammoo lammii Jarmaniiti.

Namoonni wal hin beekne lama akkamiin du’arraa wal oolchan

Namoonni dullumaa wayita adeeman meeshaa muuziqaa taphachuun ykn sirbuun sammuun isaanii fayyaa akka ta’u gargaaruu danda'a jedhu qorattoonni UKtti gaggeeffame tokko.

Dulluma keessa meeshaalee muuziqaa taphachuun fayyaa sammuuf gaariidha-Qorannoo

Aanga'oonni fayyaa addunyaa weerara amma yaaddoo itti ta'ee fi irratti mari'achuuf dirqaman kana yeroof maqaasaa ''Weerara X'' jedhaniin.

Akka kooviid addunyaa waliin ga'a jedhamee kan sodaatamu 'Weerarri X' maali? 

Sagantaan talaallii busaa addunyaarra isa jalqabaa tahe Kaameruuniitti jalqabameera. Kanaanis lubbuu daa'imman Afrikaa kumaatamatti lakkaa'amanii baraaruuf abdiin irra kaa'ameera. 

Kaameruun talaallii busaa akka addunyaatti isa jalqabaa ta'e kennuu jalqabde

Qorannoo isaanitiin namni tokko udaan waggaatti haguun boba’a jeettii liitira 4-5 ta’u kan faalama naannoo hin geechisne gumaachuu akka danda’u shallaganiiru.

Dhaabbata Aviyeeshinii bobbaa namaa irraa boba’aa xiyyaaraa oomishe

Icciitiin bobbaan namaa yeroo tokko tokko bishaan bollaa mana fincaaniirra bololi’uu fi yeroo kaanimmoo osoo hin argamne bollaa mana fincaani keessa gadi lixu duuba jiru barameera.

Bobbaan namaa  bishaaniirra  maalif bololi’a?

Cirraachi hadhooftuu akka Itoophiyatti lakkoofsaan ''hunda caala danuu'' jedhame wal’aansa baqaqsanii yaaluu hospitaala Hawaasaatti raawwatameen dubartii ganna 40 keessaa baafame.

Hawaasaatti cirrachi hadhooftuu 2,000 ol garaa dubartii keessaa baafame

“Ameerikaatti saayintistii ol-adeemaa 1ffaa” bara kanaa ta’uun badhaasa kan mo’ate dhalataa Itoophiyaa kan ta’e Hemaan Baqqalaadha

Hemaan Baqqalaa: Dhalataa Itoophiyaa UStti saayintistii ol-adeemaa ‘tokkoffaa’ ta’uun badhaafame

Ministirri mummee Awustiraaliyaa Antoonii Albaaniis  miidhaa qoricha thalidomide(taalidoomaayid) jedhamuuun namoota miidhamaniifi firoota isaanii dhiifama biyyaalessaa gaafate.


Awustiraaliyaan qoricha daa'imman laamshessaa tureef waggaa 60 booda dhiifama gaafatte

Daa’imman alkan sirreerratti of jalatti fincaa’uu dubbachuun waan barameedha. Garuu yoo gaheessa umurii wagga 30 ol bakka ciisuutti of jalatti fincaa’uu itti fuufee dubbachuun nama qaaneessa.

'Gaa’ilakootiin guyyoota muraasa boodan sireekoorratti fincaa’uu eegale'

Sababii wallaansa baqaqsanii yaaluu bareedinaaf jecha Tarkiitti taasifamuutiin wal qabtee taasifamuutiin lakkoofsi dubartoota lubbuunsaanii darbu waan baayyateef mootummaan UK fi mootummaa Tarkii waliin marii taa’uuf. 

Wal'aansa bareedinaaf jecha du'a dubartootaa dabalaa jiruuf UK fi Tarkiin marii taa'uuf 

Tibbana magaalaa Finfinneetti qufaan namoota hedduu miidhaa ture vaayirasii infuleenzaa, koronaa ykn dhukkuba sirna hargansuu hubu ta'uu mala jedhame.

Qufaa tibbana ijoollee barnootarraa hambisaa jiruufi tasgabbii dhowwe

Israa’el hospitaala guddicha Gaazaa weeraruu ilaalchisee waan beeknu

Namni yeroo dhukkubsatu yookan sakatta’iinsa yaala fayyaa taasisuu barbaadu gara dhaabbilee fayyaa deemuutu baratamaadha.
Haalli kenninsa tajaajila fayyaa amma Finfinnee keessatti babal’achaa jiru kun ammoo biyyoota guddatanitti kan baratame ta’ulleen biyya keenyatti waan hedduu beekamu hin turre.

Tajaajila wallaansa fayyaa manaa manatti Finfinnee keessatti babal’achaa jiru

Saayintistiin lammii Tarkii qabduu harmaa haaraa kalaqan. Qabduu harmaa kunis keessattuu dubartoota kaansarii harmaatiif saaxilamo ta’aniif kan mijatudha jedhameera.

Qoricha