Ông Tô Lâm đi Úc để 'bàn về Trung Quốc'

Trung Quốc, nhiên liệu và thương mại là những chủ đề hàng đầu mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ thảo luận khi hội đàm Thủ tướng Úc Anthony Albanese, truyền thông Úc đưa tin.

Cuộc hội đàm sẽ diễn ra ở thủ đô Canberra vào ngày mai, 11/8, sau khi ông Tô Lâm kết thúc ngày làm việc ở Sydney hôm 10/8, theo thông tin chính thức trên trang web chính thức của Thủ tướng Úc Anthony Albanese.

Cũng tại Canberra, ông Tô Lâm có buổi diện kiến Toàn quyền Úc Sam Mostyn.

Đây là lần đầu tiên ông Tô Lâm sang thăm Úc trên cương vị người đứng đầu Đảng lẫn Nhà nước, đồng thời cũng là chuyến thăm đầu tiên của lãnh đạo chủ chốt Việt Nam kể từ sau khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 3/2024.

Lần gần nhất ông Tô Lâm công tác đến quốc gia này là vào năm 2016, khi đó ông mới được bầu làm Bộ trưởng Bộ Công an.

Ông Tô Lâm trở thành Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 3/8/2024, thay cho ông Nguyễn Phú Trọng qua đời.

Ông Tô Lâm tái đắc cử chức vụ này hồi tháng 1, và đến tháng 4 được bầu làm Chủ tịch nước - động thái nhất thể hóa hai chức vụ cao nhất trong hệ thống chính trị Việt Nam.

Trung Quốc, năng lượng và thương mại

"Tôi rất mong chờ được đón tiếp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới thăm Úc và cùng thảo luận về cách thức tăng cường hợp tác giữa hai quốc gia. Mối quan hệ Việt Nam - Úc dựa trên sự tin cậy chiến lược sâu sắc, các lợi ích chung và tham vọng chia sẻ về tương lai của khu vực. Hai nước chúng ta sở hữu sự gắn kết sâu sắc về văn hóa, cùng cộng đồng khoảng 350.000 người Úc gốc Việt," Thủ tướng Albanese viết trên trang web chính thức của mình.

Phần lớn người Úc gốc Việt có gốc từ các thuyền nhân tị nạn sau năm 1975. Đây vẫn là một chủ đề nhạy cảm tại Việt Nam.

News Corp Australia cho rằng các nội dung chính được hai nhà lãnh đạo thảo luận sẽ tập trung về Trung Quốc, năng lượng và thương mại.

Reuters đánh giá những trữ lượng khoáng sản dồi dào chưa được khai thác của Việt Nam cũng giúp nước này trở thành một đối tác hấp dẫn đối với Úc khi quốc gia châu Đại Dương này là nhà sản xuất hàng đầu về các loại khoáng sản thiết yếu dùng trong điện thoại thông minh và ô tô.

Trong suốt chuyến thăm, hai nước dự kiến sẽ ký kết từ 12 đến 16 thỏa thuận hợp tác trên các lĩnh vực như giáo dục, chuyển đổi số, nông nghiệp và y tế, theo Reuters.

Úc đang là đối tác thương mại lớn thứ 7 của Việt Nam, trong khi Việt Nam đứng thứ 10 trong số các đối tác thương mại hàng đầu của Úc.

Đáng chú ý, kim ngạch thương mại hai chiều trong 6 tháng đầu năm nay đã vượt 8,1 tỷ USD, tăng gần 22% so với cùng kỳ, trong đó, xuất khẩu từ Việt Nam sang Úc đạt 3,8 tỷ USD, tăng hơn 25%.

Để đối phó với cú sốc thuế quan từ chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump, Việt Nam đang tìm cách đa dạng hóa thị trường xuất khẩu để bù đắp cho thị trường lớn nhất là Mỹ.

News Corp Australia chỉ ra Việt Nam đã trở thành đối tác quý giá về thương mại và an ninh năng lượng cho Úc trong bối cảnh các chuỗi cung ứng toàn cầu chịu nhiều sức ép.

Gần đây Úc cũng phụ thuộc đáng kể vào Việt Nam về nguồn cung nhiên liệu.

Hồi tháng Tư, không lâu sau khi chiến sự nổ ra ở Trung Đông, Thủ tướng Albanese đã điện đàm với ông Tô Lâm trong chiến dịch ngoại giao nhằm củng cố nguồn cung nhiên liệu cho Úc trên khắp châu Á.

Úc nhập khẩu khoảng 13% lượng dầu thô từ quốc gia Đông Nam Á.

Trong khi đó, Viện Chính sách Chiến lược Úc (ASPI) bình luận rằng chiến lược cân bằng ngoại giao Mỹ-Trung của ông Tô Lâm gặp nhiều thách thức nhất trong quan hệ với Trung Quốc - quốc gia láng giềng mà Việt Nam vừa không thể làm mất lòng, vừa không thể đặt niềm tin tuyệt đối.

Hà Nội từ lâu đã quản lý quan hệ với Bắc Kinh thông qua hội nhập kinh tế, giao lưu kênh Đảng và kiên quyết kháng cự các hành vi xâm phạm.

Dù vậy, áp lực vẫn ngày càng gia tăng. Các hành vi bắt nạt trên biển cùng hoạt động bồi đắp tiếp diễn của Trung Quốc tại quần đảo Hoàng Sa đã cho thấy những giới hạn của việc xoa dịu.

Giải pháp của Hà Nội là đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, và Úc chính là một mảnh ghép trong chiến lược đó, ASPI nhận định.

Viện nghiên cứu này chỉ ra chuyến công du của ông Tô Lâm diễn ra trong bối cảnh hai nước đang chuẩn bị cho kịch bản vai trò duy trì trật tự khu vực của Mỹ suy giảm, đồng thời dự báo các tranh chấp trên Biển Đông sẽ là khía cạnh đáng chú ý trong chuyến thăm, đặc biệt là trong bối cảnh gia tăng căng thẳng giữa Trung Quốc và Việt Nam trong năm nay.

Úc cũng thường xuyên có hoạt động quân sự ở Biển Đông và gặp phải sự phản đối của Trung Quốc.

Sự hợp tác càng thiết yếu khi cả hai đều là những quốc gia thương mại có lợi ích gắn liền với tự do hàng hải.

Không bên nào muốn thấy một Đông Nam Á bị chia rẽ thành các phe đối đầu hay chịu sự chi phối của một cường quốc xưng hùng, ASPI kết luận.

Trước đó, vào tối 9/8 giờ địa phương, ông Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến sân bay quốc tế Sydney Kingsford Smith, bắt đầu chuyến thăm cấp Nhà nước tới Úc kéo dài đến ngày12/8.

Sáng 10/8, nhà lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam đã tham dự diễn đàn khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, đầu tư, giáo dục đào tạo và phát triển nguồn nhân lực giữa hai nước, được tổ chức tại Trường Đại học Công nghệ Sydney.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Tô Lâm nhấn mạnh phát triển khoa học công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao là yêu cầu tất yếu để Việt Nam đạt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045.

Điểm nhấn ở sự kiện này là Hãng hàng không Vietjet Air đã chính thức ký kết hợp tác với Sân bay Quốc tế Western Sydney, công bố mở đường bay thẳng từ Tân Sơn Nhất đến sân bay này từ tháng 1/2027.