Ba thẻ đỏ - trọng tài đang mạnh tay hơn ở World Cup này?

Đã qua rồi cái thời ngập tràn thẻ đỏ trong những trận đấu ở World Cup. Ít nhất đó là điều chúng ta từng nghĩ.

Thế nhưng ở trận khai mạc hôm thứ 11/6 giờ địa phương, trọng tài đã rút tới ba thẻ đỏ khi Mexico đánh bại Nam Phi 2-0.

Hai cầu thủ Nam Phi là Yaya Sithole và Themba Zwane bị truất quyền thi đấu, trước khi Cesar Montes của Mexico cũng nhận thẻ đỏ trong những phút bù giờ.

Có lẽ chúng ta đã quen với sự "hiền hòa" trong những kỳ World Cup gần đây. Cả World Cup 2018 tại Nga và World Cup 2022 tại Qatar đều chỉ có tổng cộng bốn thẻ đỏ trong suốt giải đấu. Thế nhưng World Cup 2026 giờ đây gần như đã chạm tới con số đó ngay sau trận đầu tiên.

Đã 20 năm kể từ lần gần nhất có ba cầu thủ bị đuổi trong cùng một trận đấu. Đó là World Cup 2006 - giải đấu chứng kiến tổng cộng 28 thẻ đỏ.

Đó là một kỳ World Cup đặc biệt khi có ba trận đấu khác nhau đều xuất hiện ba thẻ đỏ, đồng thời ghi nhận kỷ lục mọi thời đại với bốn thẻ đỏ trong trận Bồ Đào Nha gặp Hà Lan.

Liệu chúng ta có đang quay trở lại thời kỳ đó? Liệu World Cup 2026 có được nhớ đến như giải đấu mà thẻ đỏ được rút ra nhiều như giấy confetti lễ hội?

Thẻ đỏ đôi khi đơn giản là hợp lý

Năm 2017, ông Pierluigi Collina được bổ nhiệm làm Trưởng ban Trọng tài FIFA, mở ra một kỷ nguyên rất khác.

Ông Collina thường nói rằng các quyết định trọng tài phải bảo đảm sự công bằng cho cả hai đội.

Các cầu thủ nên được ở lại trên sân trừ khi họ thực sự phạm lỗi đáng nhận thẻ đỏ.

Ví dụ, dưới thời ông, luật liên quan đến việc ngăn cản cơ hội ghi bàn rõ rệt (Dogso) khi đội phòng ngự đã bị thổi phạt đền được nới lỏng đáng kể. Hiện nay, rất khó để một cầu thủ nhận thẻ đỏ trong những tình huống như vậy.

Vì thế, không có gì ngạc nhiên khi World Cup 2018 và 2022 chỉ có bốn thẻ đỏ mỗi giải sau khi ông tiếp quản công tác trọng tài.

Những trận đấu đầu tiên của một giải đấu thường được xem là tín hiệu cho cách điều hành chung. Nhưng liệu có nên rút ra kết luận nào từ trận đấu này?

Trong buổi họp trước giải, ông Collina, từng là trọng tài, tập trung vào việc chống câu giờ và cải thiện hành vi của cầu thủ.

Ông không hề đề cập tới một chiến dịch "mạnh tay" có thể khiến số lượng thẻ đỏ tăng vọt.

Đôi khi, thẻ đỏ đơn giản là hoàn toàn hợp lý. Hoặc ít nhất là trong phần lớn vụ việc.

Tình huống Sithole bị truất quyền thi đấu sau pha phạm lỗi với Brian Gutierrez là quyết định khá đơn giản đối với trọng tài Wilton Sampaio.

Tiền vệ tấn công của Mexico đã băng xuống đối mặt khung thành. Sithole có thể không cố tình kéo ngã đối phương, nhưng anh đã làm điều đó. Không có nghi ngờ nào về việc cầu thủ Nam Phi đã tước đi một cơ hội ghi bàn rõ ràng.

Tấm thẻ đỏ thứ hai gây tranh cãi hơn nhiều.

Zwane bị đuổi sau khi VAR can thiệp và xác định anh có hành vi bạo lực.

Zwane va chạm với Roberto Alvarado, rồi cầu thủ Mexico ngã xuống sân và ôm đầu.

Thoạt nhìn, đó chỉ giống một pha tranh chấp không bóng. Nhưng trọng tài đã được trọng tài hỗ trợ VAR người Colombia là ông Nicolas Gallo yêu cầu ra màn hình bên đường biên để xem lại tình huống.

Ngay cả khi xem lại các góc quay, cũng rất khó xác định chính xác điều gì đã xảy ra.

Liệu có thực sự tồn tại một cú đánh vào đầu? Nếu có thì đó là vô tình hay là hành động vung tay có chủ đích?

Khi đánh giá hành vi bạo lực, các trọng tài VAR thường được hướng dẫn chú ý tới việc cầu thủ có nắm chặt bàn tay hay không, như một dấu hiệu của sự hung hăng. Đây không phải yếu tố bắt buộc, nhưng là một chỉ dấu quan trọng.

Zwane có vẻ chỉ chạm vào bên đầu Alvarado bằng bàn tay mở, chứ không phải bằng nắm đấm.

Quyết định này có vẻ cực kỳ nặng tay và không giống loại lỗi "rõ ràng và hiển nhiên" mà VAR được tạo ra để xử lý.

Hoặc cũng có thể đây chính là kiểu hành vi mà ông Collina đã yêu cầu các trọng tài và VAR chú ý, thuộc nhóm những hành vi ứng xử không phù hợp trên sân.

Ông Collina đã nêu ra quy định rút thẻ đỏ với cầu thủ che miệng khi đối đầu trọng tài hoặc đối thủ, cũng như những người rời sân để phản đối quyết định của trọng tài. Ông cũng muốn các bàn thắng bị từ chối nếu cầu thủ có hành vi cản người trong các tình huống cố định.

Có lẽ hành động của Zwane cũng nằm trong cùng triết lý đó - một nỗ lực nhằm giảm bớt những tiểu xảo trong bóng đá.

Chưa cần phải hoảng hốt về các trọng tài

Chiếc thẻ đỏ thứ ba, cũng liên quan tới Dogso, ban đầu có vẻ gây tranh cãi.

Khuliso Mudau lao xuống sát vòng cấm và chuẩn bị vượt qua Montes, nhưng bị chặn lại bởi một pha tắc bóng thiếu kiểm soát.

Do Mudau đang di chuyển ở vị trí hơi lệch biên, nhiều người nghĩ rằng thẻ vàng sẽ là kết quả hợp lý nhất. Tuy nhiên, Sampaio rút thẻ đỏ. Liệu VAR có can thiệp một lần nữa?

Khi xem lại, có vẻ rất rõ rằng lần chạm bóng tiếp theo của Mudau nhiều khả năng sẽ đưa bóng vào trong vòng cấm. Đồng thời cũng không có hậu vệ bọc lót nào ở gần.

Mudau có lẽ chỉ cần thêm một nhịp khống chế rồi dứt điểm. Vì thế, VAR khó có lý do để kết luận trọng tài đã mắc sai lầm rõ ràng.

Một tình huống ở Ngoại hạng Anh mùa trước là ví dụ khá tương đồng.

Trong trận hòa 3-3 giữa Crystal Palace và Bournemouth vào tháng 10/2025, Marcos Senesi đã phạm lỗi với Ismaila Sarr trong một tình huống tương tự.

Trọng tài Jarred Gillett ban đầu rút thẻ vàng, nhưng VAR yêu cầu ông xem lại để nâng lên thành thẻ đỏ.

Ông Gillett từ chối thay đổi quyết định, nhưng Hội đồng đánh giá các tình huống trọng tài của Ngoại hạng Anh sau đó kết luận ông đã sai, khẳng định đó lẽ ra phải là một thẻ đỏ.

Điều đó phần nào cho thấy ông Sampaio có thể đã đúng. Ít nhất là hoàn toàn toàn có cơ sở bảo vệ quyết định của ông.

Ông Collina không phải kiểu nhà quản lý phát động một chiến dịch trấn áp Dogso trên diện rộng. Ông đã nêu rõ mục tiêu của mình trước khi World Cup khởi tranh.

Rất dễ để kết luận rằng World Cup này sắp bị "phá hỏng" khi các trọng tài liên tục rút thẻ đỏ.

Nhưng cũng có nguy cơ chúng ta đang mắc vào một cái bẫy nhận thức, trong khi trận đấu này có thể chỉ là một ngoại lệ. Một hiện tượng thống kê bất thường trong giải có tới 104 trận.

Xét tổng thể, hai chiếc thẻ đỏ được rút trực tiếp trên sân có lẽ đều là những quyết định đúng.

Vì vậy, chưa cần phải quá lo lắng về các trọng tài ở World Cup này.