Россия: «Бевосита мулоқот»да Путинга шикоятдан сўнг россияликларнинг ҳаёти қандай ўзгарди?

Чиқинди мавзуси оммавий норозилик намойишларигача кўтарилди, касалхоналар ва мактаблар билан боғлиқ муаммолар турибди, аммо экстремизм бўйича модда юмшатилди, Донбасс халқига эса рус паспортини беришни енгиллатишди. «Тўғридан тўғри мулоқот» бир йил давомида Путинга шикоят қилган ва бошқа барча россияликларнинг ҳаётини ўзгартира олдими?

Би-би-си Рус хизмати шу ҳақида ҳикоя қилади.

Чиқинди муаммоси оммавий норозиликка айланди

Ахлат чиқиндилар «бевосита мулоқот»нинг анъанавий мавзусига айланиб бўлди. Кўнгиллилар ўн қаватли уй хажмидаги чиқиндилар устидан Путинга қилинган ўнлаб норозиларнинг мурожаатларини санадилар. Улар орасида Владимир вилоятидаги Машково қишлоғи аҳли ҳам бор.

Аниқланишича, Москвадан қолдиқларни ташиган чиқиндихона раҳбарияти жаримага тортилган. Аммо яна февралда маълум бўлишича, аҳлатхонани ёпишни режалаштиришгани йўқ, аксинча кенгайтириш тараддудида эканлар.

Ахлат муаммоси ҳақида 2017 йилда Балашиха аҳолиси Путинга қўшни ҳудуддаги чиқинди полигони ҳақида мурожаат қилганидан сўнг кўп гапирила бошланди. Ўшанда Президент чиқиндихонани ёпишни буюрган ва бу буйруқни вақтида бажармаган амалдорларни қаттиқ огоҳлантирганди.

Аммо муаммо бартараф этилмади. Сўнгги икки йилда кўплаб ҳудудларда таъбир жоиз бўлса, чиқинди намойишлари деб номланган норозилик акциялари ўтказилди. Ҳозирда энг кўзга кўринарли намойиш Москвадан чиққан чиқиндиларни ташишмоқчи бўлган Архангельский вилоятидаги Шиес бекати атрофидаги майдонда бўлиб ўтмоқда. У ерда кучишлатар ходимлар норози халқ билан фаол курашмоқда.

ДХР ва ЛХР халқига Россия фуқаролигини беришни енгиллатишди, аммо бу Украинага ёқмади

Бир йил олдин Путинга Батайскка жойлашган Украина шарқидаги қочқинлар гуруҳи мурожаат қилганди. Улар президентга уларни мамлакатдан чиқиб кетишга мажбурлаётган миграция қонунчилигидан ҳамда хужжатлардаги қийинчиликлар сабабли ишга жойлашишда юзага келаётган муаммолардан шикоят қилишганди.

"Бизга эътиборингизни қаратинг. Сиздан ДХР (Донецк халқ республикаси) ва ЛХР(Луганск халқ республикаси) фуқаролари учун Россия фуқаролигини олиш тартибини енгиллаштиришингизни сўраймиз", - дея Путинга илтимос қилди қочқинлардан бири.

"Менга хатто ишга жойлашиш билан боғлиқ муаммо борлигини эшитиш осон эмас, - тан олди Путин. - Бизда бу борада қонунлар лойиҳалари бор. Ишончим қатъий комилки, биз фуқароликка эришиш билан боғлиқ барча соҳани эркинлаштиришимиз йўлидан боришимиз керак".

Шу йил апрель ойининг охирида Путин Украинанинг Донецк ва Луганск вилоятлари алоҳида ҳудудлари аҳолиси учун Россия фуқаролигини олиш жараёнларини енгиллаштирилган тартибда олишлари борасида қарор чиқарди.

Украинанинг сайланган президенти Владимир Зеленский бу қадамни танқид остига олди. У «Украинанинг авторитар ва коррупциялашган тизимдан жабр кўраётган барча халқларига Украина фуқаролигини тақдим этиш»ни ваъда қилди.

Баҳордаёқ ўзини Донецк халқ республикаси деб эълон қилган ва Ростов вилоятининг бир қатор ҳудудларида Россия паспортини бериш марказлари очилди. Июнь ойи ўрталарида Донбасс аҳолиси биринчилардан бўлиб енгиллаштирилган тартибда хужжат олишга муваффақ бўлишди.

Струнинодаши шифохона таъмири тугалланмади, жавобгарлик эса губернатор-мухолифотчида

Ўтган йилги «Бевосита мулоқот»нинг энг ёрқин кўринишларидан бири Владимир вилоятидаги Струнино шаҳри аҳолисининг мурожаати бўлди. Улар Путинга маҳаллий касалхонада бўлимлар бирин-кетин ёпилаётганидан шикоят қилишди. Халқ, жумладан болалар ҳам тиббий ёрдам олиш учун қӯшни Александровга 15 километр йўл босиб боришларига тўғри келаётганини айтишди.

Губернатор Светлана Орлова президентни шифохонада таъмирлаш ишлари бораётгани, бўлимлар эса ишлаётганини айтиб ишонтиришга уринди. Аммо савол берувчилар губернатор «алдаётгани»ни билдиришди.

Путин Орловага қарата келгусида бу каби «тафовут»лар бўлмаслигини қатъий тайинлади. Соғликни сақлаш вазири ва губернаторга касалхона таъмири 2018 йилнинг охиригача якунланишини шахсий назоратига олишини буюрди.

Аммо таъмир ишларини назорат қилиш Орловага насиб қилмади. У «Бевосита мулоқот»дан икки ой ўтиб, сентябр ойидаги сайловларда ЛДРП номзоди Владимир Сипягинга ютқазди. Хукумат Сипрягиннинг ғалабасига совуққонлик билан муносабат билдирди, давлат каналлари эса янги губернатор ишини танқид қилишди, жумладан уни Путин буйруғини бажармаганликда айблашди. Шифохона таъмири эса ҳақиқатдан ҳам шу пайтгача тугаллангани йўқ.

Йил охирида «Россия-1» телеканали Струнинодаги шифохона иши тўхтаб қолгани ва унда беморларни қабул қилинмаётгани тўғрисида лавҳа чиқарди. Айрим бўлимлар таъмирлаб бўлинганига қарамай, улар ишлай олишмаган. Гўёки шифокорлар ва ҳамшираларга ишдан бўшатиш таҳдиди билан шифохонани Александровга кўчириш тўғрисида ариза ёзишга мажбурлашган.

"Президент билан «Бевосита мулоқот»га чиққанимиз учун улар биздан ўч олишаяпти, деб ҳисоблайман», - деди «Россия-1»га Струнино шаҳри соғликни сақлаш бўйича ҳайъат раиси Ирина Бандалак.

Оқибатда Владимир хукумати таъмирлаш ишлари якунини яна бир йилга узайтиришни сўрашди, ишни Россия Тергов қўмитаси раҳбари Александр Бастрыкин шахсан назорат қиладиган бўлди.

Шу мавзу фонида губернатор ўринбосари Чекунованинг сўзлари кенг муҳокамаларга сабаб бўлди. У шифохона жамоаси билан учрашувда врачларга муаммоларни ҳал этишни ўзларидан бошлашларини таклиф қилди ва полларни ювишни маслаҳат берди.

Путинга катта бўлмаган шаҳарлардаги шифохоналар иши тўғрисидаги саволлар ҳар йили берилади. 2017 йилда «мулоқот»нинг «бош қаҳрамони» касалхона бўлимлари ёпилишидан шикоят қилган апатитлик Дарья Старикова бўлди. Қиз шу муаммолар туфайли унга ўз вақтида рак ташхисини қўя олмаганликларини таъкидлади. У 2018 йилда оламдан ўтди.

Марказий Осиё: Душанбеда Президент Путин Хитой раҳбарига музқаймоқ сандиғи ҳадя қилди

Россия: Путин обрўси нега бирдан ошиб кетди?..

Суриялик қочқин аёл оиласига қайтарилди, россиялик ҳарбийлар эса Сурияда вафот этишда давом этаяпти

Одессалик Ирина Баракат Путинга 2018 йили мурожаат қилишга муваффақ бўлди. У Суриянинг Алеппосида Украина консуллигида ишлаган. 2016 йил июнида отишма вақтида танаси билан болаларни ёпиб, сақлаб қолган. Натижада оёқ ва қўл кафтларисиз қолган.

Рус ҳарбийлари аёлни ўша вақтда Петербургга даволаниш учун келтиришган. У Украина фуқароси бўлгани учун протез ололмаганди. Ирина Путиндан турмуш ўртоғи ва уч нафар фарзанди учун Россия фуқаролигини сўраган.

Охири Баракат Россия фуқаролигига эришди, бир оздан кейин турмуш ўртоғи ва болалари ҳам Петербургга келтирилди. "РИА Новости"га аёл Сурияда фармацевт бўлиб ишлаган турмуш ўртоғи иш тополмаётганини айтган.

Айни дамда Сурияда 2017 йили россиялик контингент олиб кетилганига қарамай, россиялик ҳарбийлар вафот этиши давом этмоқда. Би-би-си рус хизмати ёзганидек, Россия Мудофаа вазирлиги россияликларнинг ўлимини бир неча ой ўтиб тан олмоқда.

Пенсия ёши кўтарилди, бу Путиннинг рейтингини тушириб юборди.

Курсклик Алексей Гончаров Путин билан бўлган «Бевосита мулоқот» вақтида уни пенсия ёшининг кўтарилиши мумкинлиги безовта қилаётгани айтди.

"Пенсия ёшига келсак, бу борада менинг позициямни биласизлар: мен бу масалага катта эҳтиёткорлик билан ёндашаман, қандай чоралар кўрилганини хукуматдан яқин орада билиб оламиз", - дея Путин аниқ жавоб бермаганди.

Аммо бир ҳафта ўтмай, ҳукумат пенсия ёшини кўтарди. Бундай янгилик батамом норозилик билан билан қарши олинди. Владимир Путиннинг рейтинги жиддий равишда пасая бошлади, ҳудудларда норози халқ намойишлари ўтказа бошланди. Шунга қарамай, ўтган йилнинг охирида Пенсия ислоҳоти ҳақидаги қонун имзоланди.

Экстремизм ҳақидаги модда юмшатилди, лекин Интернетга бўлган босим оширилди

«Бевосита мулоқот»да Путиндан бир неча марта россиялик интернет фойдаланувчиларига бўлган босим ҳақида сўралди. Ёзувчи Сергей Шаргунов президенгта экстремизмга қарши кампания давомида ижтимоий тармоқлардаги лайк, постинг ва репостлар учун ҳибсга олинишлар ҳақида гапириб берди. Блогер Гусейн Гасанов Путиндан ҳукумат "YouTube" ва "Instagram"ни ёпиш эҳтимоли ҳақида сўраб, "Telegram"дан фойдаланишга қўйилган чекловларга арз қилди.

"Биз ҳеч нарсани ёпмоқчи эмасмиз. "Telegram" атрофидаги вазиятдан яхши хабардорман. Мана сиз ўз жойингизда туриб, хавотирланаётганингизни айтдингиз. Мен ҳам ўз жойимдан туриб хавотирланяпман - биласизми, нима учун? Одамларнинг хавфсизлиги учун", - деб жавоб берди Путин.

Декабрда Путин қисман декриминализация ҳақидаги қонунга имзо чекди. Энди Россия Жиноят Кодексининг 282-моддаси бўйича жиноий жавобгарлик қонунни қайта бузганларга нисбатан қўлланилади.

"Telegram" Роскомнадзорнинг босимига қарамай Россияда ишлашда давом этмоқда, аммо ҳукумат унинг тўлиқ блокланишига эришишини ваъда қилмоқда. Бундан ташқари Россияда "суверен интернет" ҳақида қонун қабул қилиниб, эндиликда тартибот органлари мессенджер ва ижтимоий тармоқлардан фойдаланувчиларнинг ёзишмаларига киришни талаб қилмоқда.

Томскли кўпфарзандли аёлга ер берилади, аммо яқин орада эмас

Владимир Путин билан «Бевосита мулоқот» чоғида Томск областидан уч фарзанд онаси Наталья Журова 2010 йилда унга қонунан кафолатганган ер майдонини олишга навбатга турганини, лекин 7 йилда навбат фақат ярмигагина қисқарганини айтди.

Суҳбат ўз мевасини берди - эртаси куниёқ Журова Томск губернатори Сергей Жвачкин билан учрашди. У давлат вакилларининг чўрткесарлиги учун узр сўраб, аёлга ёрдам беришини ваъда қилди - аммо бу ёрдам учун вақт керак.

"Президент билан жонли алоқага телефон қилган Наталья Николаевна Журовага шу заҳотиёқ ер майдонини беролмаймиз. Чунки мен учун доим энг муҳими - қонун. Қонун эсаа ҳукуматни ер майдонини тақсимлашда навбат билан иш кўрилишини белгилайди. Президент билан суҳбат ҳам, губернатор билан учрашув ҳам қонунни бузишга имкон яратмайди", - деди аёлга 2-3 йилда навбат келишини ваъда қилган губернатор.

Ивановалик оилага ипотека бўйича фоиз ставкаси камайтирилди

«Бевосита мулоқот»да президентга ипотека бўйича мурожаат қилган, Иваново областида яшовчи Дмитрий Верховскихга уй кредити бўйича фоиз ставкаси камайтирилди.

4 фарзанднинг отаси Путиндан имтиёзли оилавий ипотека дастурига кирмайдиган оилаларни қўллаб-қувватлашни ва улар учун ипотека фоизи ставкасини камайтиришни сўраган. Шундан кейин "Дом.рф" давлат корхонаси Верховский оиласига кредитни 13 дан 8, 75% га қайта кредитлаганини хабар берди.

Верховскийни ўзи эса Кремлнинг Миллий озодлик ҳаракатининг ҳудудий бўлими бошлиғи бўлиб чиқди. Бунга Алексей Навальний эътибор қаратди. Верховский 2017 йили Ивановодаги штабда оппозиционер билан ҳатто конфликтга ҳам борган.

Бензин нархи билан боғлиқ муаммолар сақланиб қолмоқда

Санкт-Петербурглик Алексей Караваев 2018 йили Путиндан, "бензин нархи яна қанча муддат ўсишини сўранди"

"Бир литр солярка 45 рубл, бунга яна қанча қаноат қилиш мумкин? Иложи йўқ бўлиб кетяпти-ку, бирор йўл билан тўхтатинг буни. Биз 18 мартда ўз танловимизи ўтказдик. Бутун мамлакат сизни сайлади, сиз эса бензин нархларини тўхтатолмаяпсиз", - дея арз қилди Алексей, юк машинасининг рулида ўтириб.

"Гапингизга қўшиламан, ҳозир бўлаётган нарсаларни ўз ҳолича қолдириб бўлмайди", - деди Путин, ҳолатни тўғирлаш юзасидан ваъда бериб.

Кейинчалик нефтчилар ҳукумат билан бензин нархларини оширмаслик борасида механизм келишувини қабул қилишди. Шунан сўнг бензин нархи ўсиши тўхтади.

Лекин жорий йилнинг май ойида ОАВлар, жонли алоқадан бир йил ўтиб, Сибир ва Узоқ Шарқ томонларда бензин нархи шиддат билан ўсиб кетганини хабар қилишди. Нархларнинг ўсиши ҳақида мустақил АЗСлар вице-премьер Дмитрий Козакни огоҳлантиришган, бу ҳақида РБК ёзган эди.

Алтай мактабини сақлаб қолишди

Ўтган йили Владимир Путин билан «бевосита мулоқот»га Алтайнинг Старая Суртайка кичик қишлоғи аҳолиси чиққанди. Улар қишлоқдаги ягона мактабни ёпаётганларини гапирган. Ўтган йил мобайнида мактабни қайта таъмирлаб, янги ўқитувчиларни ишга олишган. Ҳозир мактабда 30 дан зиёд болалар ўқимоқда.

Бироқ, кичик қишлоқдаги мактабларнинг муаммолари сақланиб қолмоқда. Масалан, жорий йилнинг май ойида "Свобода" радиоси Новгород вилоятидаги қишлоқлар мактаблари аввал катталашиш тадбирларидан ўтиб, кейин ёпилиши ҳақида батафсил хабар берди.

BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek