Ўзбекистон: Шавкат Мирзиёев президентликка ўз номзодини қўядими – президент матбуот котиби жавоб берди - O‘zbekiston mintaqa dunyo yangiliklar

Шавкат Мирзиёев 2016 йил муддатидан илгари бўлиб ўтган сайловда Ўзбекистон президенти этиб сайланган. Бу галги президент сайлови эса, шу йилнинг 24 октябрь кунига белгиланган.

Шерзод Асадовнинг 21 июнь кунги брифинг ортидан Amerika Ovozi мухбири саволига берган жавоби Ўзбекистондаги аксарият интернет нашрларида ўзининг ифодасини топган.

Хабарларга кўра, Навбаҳор Имамова Ўзбекистонда сайлов жараёни қачон бошланиши баробарида Шавкат Мирзиёев такроран ўз номзодини президентликка қўйиш-қўймаслиги билан қизиққан.

Ўзбекистон президенти сайлов борасидаги қарорини қачон эълон қилиши ҳақида сўраган.

Шерзод Асадов Ўзбекистонда сайловолди жараёни июль ойи охирида бошланишини айтаркан, ким, қачон ўз номзодини илгари суришини билиш учун худди шу пайтгача кутиш кераклигини билдирган.

Ўзбекистон президентининг матбуот котиби, "бу, биринчи навбатда, ҳар битта номзод, ҳар битта фуқаро ўзининг конституциявий ҳуқуқи" эканини таъкидлаган.

Президент сайлови

2016 йилги президент сайлови Ислом Каримовнинг кутилмаган вафоти сабаб, муддатидан илгари чақирилган.

Бу сайловда Ўзбекистонда фаолиятда бўлган барча тўрт партия номзодлари президентлик учун беллашишган.

Шавкат Мирзиёев номзодини ўшанда Ўзбекистон Либерал-демократик партияси илгари сурган.

Сайловда бирор бир мустақил номзод иштирок этмагани айтилган.

Унда Шавкат Мирзиёев 88,61 фоиз овоз билан ғалаба қозонган.

Ўзбекистон президентининг матбуот котиби ўз жавобида мамлакатда сайловга тайёргарлик жараёни аллақачон бошлаб юборилганини ҳам айтиб ўтган.

Шерзод Асадов президент сайловини жаҳон, хусусан, Европада Хавфсизлик ва Ҳамкорлик Ташкилотининг стандартлари бўйича олиб боришга тайёргарлик кўрилаётганини ҳам қайд этган.

Шундай деркан, Ўзбекистон мазкур халқаро ташкилот Демократик институтларининг инсон ҳуқуқлари бўйича бюроси миссиясини бир неча бор қабул қилганини ҳам эслатиб ўтган.

Қонунчилик

Мамлакатда амалда бўлган Сайлов кодексига мувофиқ, сиёсий партия сайлов кампанияси эълон қилинадиган кунгача тўрт ойдан кечиктирмаган муддатда ўз номзодини кўрсатиши мумкин.

Сайлов кампаниясининг ўзи эса, Ўзбекистон Марказий Сайлов комиссияси томонидан президент ваколатлари тугашидан камида уч ой олдин оммавий ахборот воситаларида эълон қилинади.

Мавжуд қонунчиликда президентликка номзодларнинг Марказий сайлов комиссияси томонидан рўйхатга олинишини айтилган.

Сайловга тайёргарлик кўриш ҳамда уни ўтказишни сайлов комиссиялари очиқ ва ошкора амалга оширилиши кўзда тутилган.

Сайловолди ташвиқотининг эса, номзодларни рўйхатга олиш учун белгиланган охирги куннинг эртасидан эътиборан бошланиши белгиланган.

Амалда бўлган Сайлов кодексига мувофиқ, Ўзбекистонда сайлов умумий, тенг, тўғридан-тўғри сайлов ҳуқуқи асосида яширин овоз бериш орқали ўтказилади.

Сайловда эркин ва яширин овоз берилади. Сайловчиларнинг хоҳиш-иродасини назорат қилишга йўл қўйилмаслиги, сайлов очиқ ва ошкора ўтказилиши айтилади.

Ўзбекистон Конституциясининг 90-моддасига мувофиқ:

Шавкат Мирзиёев ўтган йил декабрь ойида мамлакат парламентига қилган мурожаатида президент сайлови халқаро стандартларга мувофиқ ўтказилиши кераклигини таъкидлаган.

Марказий сайлов комиссияси бўлажак сайлов миллий қонунчилик ва умумэътироф этилган халқаро демократик тамойиллар асосида, юксак савияда ташкил этилишига алоҳида эътибор қаратиши лозимлигини айтган.

Президент мамлакатда ўтган сайловларда халқаро кузатувчилар томонидан берилган мақбул тавсияларни миллий қонунчилик ва амалиётга татбиқ этиш ишлари давом эттирилишини урғулаган.

Бу галги президент сайловига тайёргарлик бўйича асосий тадбирлар дастури шу йилнинг 14 апрель куни расман тасдиқланган.

Ўтган ҳафта Ўзбекистон Марказий сайлов комиссияси сайловга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш учун ажратиладиган маблағнинг чекланган миқдори ҳажмини эълон қилган.

Бу маблағ 300 миллиард сўм этиб белгиланган.

Сиёсий партияларга ташвиқот ва тарғибот ишлари учун 15 миллиард сўмдан ошиқроқ, ҳар бир номзодга эса 3 миллиард сўмдан ажратилаётгани маълум бўлган.

Шу пайтгача Ўзбекистондаги "Миллий тикланиш" партияси лидери ўз номзодини президентликка илгари суриш режасида экани хабар берилган.

Бундан ташқари, мамлакатда расман рўйхатдан ўтиш ҳаракатида бўлган айрим мустақил партиялар ҳам худди шу каби истакда эканликлари кўрилган.

Кеча, 21 июнь куни эса, Адлия вазирлиги "Ҳақиқат ва тараққиёт" социал-демократик партиясини давлат рўйхатидан ўтказишни расман рад қилгани маълум бўлган.

Вазирлик бунинг сабабини талаб этилганидан қарийб 3 марта кам имзолар тақдим этилгани билан изоҳлаган ва бунга яна қатор омилларни ҳам илова қилган.

Ўзбекистондаги фаолияти 1991 йилдан буён расман қайта тикланмаган партия фаоллари 26 май куни қурултой ўтказиб, "Эрк" номидан собиқ хонанда Жаҳонгир Отажонов номзодини президент сайловида илгари суришга қарор қилгани маълум бўлган эди.

Ўзбекистон президентлигига ўз номзодини кўрсатиш учун эса, партия Адлия вазирлигида рўйхатдан ўтган бўлиши керак.

Хабарларга кўра, Ўзбекистон президентининг матбуот котиби Amerika ovozi мухбирининг саволига жавобан сайловолди жараёнини ёритишда оммавий ахборот воситаларининг ўрнига тўхталиб ўтган, унинг "жуда муҳим бўлиши"ни таъкидлаган.

"Энг аввало ҳамма оммавий ахборот воситалари, Ўзбекистонда аккредитациядан ўтган чет эл ОАВларидан ҳам битта нарсани - объективлик ва холисоналикни кутиб қолишлари"ни айтган.

21 июнь кунги брифинг тафсилотларидан маълум бўлишича, барча чет эллик журналистлар учун стандартлар ва талабларга мувофиқ умумэътироф этилган аккредитация тартиблари ишлаб чиқилади.

"Мана шу аккредитациядан ўтган барча чет эллик оммавий ахборот воситалари Ўзбекистонда сайлов олди жараёнини бемалол ёритишлари мумкин" бўлади.

Савол-жавоб ортидан, Amerika ovozi мухбири Навбаҳор Имамова ўз таассуротлари билан Facebook даги саҳифасида бўлишган.

Журналист, "илк бор Президент Мирзиёевнинг матбуот котиби Шерзод Асадовнинг брифингида қатнашгани"ни айтаркан, унинг "кутилмаган саволларга ҳам очиқ эканидан мамнун" экани ҳақида ёзган.

BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek