O‘zbekiston

Mintaqa

Dunyo

Sport

Ilm-Fan

Texnologiya

Bosh sahifa

Uzbek

Qadimgi DNK yordamida o‘tkazilgan yangi tadqiqotlar Hindistonning tarixdan oldingi davrini qayta yozmoqda va bu sivilizatsiya ko‘plab qadimiy ko‘chishlarning natijasi ekanligini ko‘rsatmoqda, deb yozadi tarixchi Toni Jozef.

DNK tilsimi – Hindlar asli Markaziy Osiyodan tarqalganmi?

Dunyodagi eng quruq shaharlarning ba’zilarini ichimlik suvi bilan ta’minlash uchun tumandan katta miqdorda suv olish mumkin.

Suvsiz shaharlarni obihayot bilan ta’minlash yo‘li topildi – bu qanday ishlaydi?

Tahlillar natijasida hayotning kimyoviy asoslari Bennu asteroidining donador changida topildi. NASA kosmik kemasi Yerga olib kelgan kosmik tosh namunalarida boy minerallar va minglab organik birikmalar bor. Bularga oqsillarni tashkil etuvchi molekulalar bo‘lgan aminokislotalar, shuningdek, DNKning asosiy tarkibiy qismlari bo‘lgan nukleoasoslar kiradi.

Biz asli Yerga boshqa joydan tushganimizga ishora topildimi?

Hech qorni to‘ymaydigan, ortiqcha vaznga moyil bo‘lgan itlar semirishga moyil ba’zi odamlar bilan mushtarak biologik xususiyatga ega ekan.

Ilm-fan: Yebto‘ymaslikning asl sababi kashf qilindi

Arastu tarixda yashab o‘tgan eng ta’sirli odam bo‘lishi mumkinmi? Britaniyalik faylasuf Jon Sellars shunday fikrda.

O‘zbekiston va dunyo: Insoniyat tarixida o‘tgan eng muhim shaxs kim?

Britaniya hukumati dehqonchilik fermalarida aniqlangan har qanday tahqirlovchi amallarga qarshi "qat’iy chora" ko‘rishini aytgan.

Angliya fermalariga kelayotgan migrantlarni qanday qiyin ahvolga solishmoqda?

Xitoyning sun’iy idrok chatboti DeepSeekning yuksalishi butun dunyo uchun kutilmagan bo‘ldi, ammo xitoyliklar uchun bu yangilik emasdi.
Xitoy oxirgi o‘n yil ichida "Made in China 2025" deb nomlangan ulkan reja doirasida yuqori texnologiyali mahsulotlar, jumladan, sun’iy intellekt bo‘yicha o‘z tajribasini asta-sekin oshirib kelayotgan edi.


Xitoy AQSh bilan "har qanday" urushga kirishga tayyor - rasmiy Pekin

O‘zbekiston hukumati odamlarni sog‘lom ovqatlanishga, semirib ketmasliklari choralarini ko‘rishga rag‘batlantirayapti. Ammo so‘nggi tadqiqotlar ortiqcha vazn muammosi yosh o‘zbekistonliklar orasida ham ko‘payayotganini ko‘rsatmoqda. 

Semizlik O‘zbekistonga milliardlab dollar zarar keltirishi mumkin

Edinburgdagi yorug‘ laboratoriyada robot mashinalar g‘uvullaydi. Ular yaratayotgan yakuniy mahsulot qarag‘ay hidli kimyoviy modda bo‘lib, undan parfyumeriyada foydalanish mumkin. Ammo boshlang‘ich nuqta butunlay boshqa: kanalizatsiyadan olinadigan qo‘ng‘ir, yopishqoq, yog‘li aralashma – fatberglar.

Bu qiziq: Fatberglar — kanalizatsiyaga tushgan yog‘lardan xushbo‘y atir tayyorlanishini eshitganmisiz?

Olimlar ta’kidlashicha, gorillalarning o‘z-o‘zini qanday davolashini o‘rganish kelajakda yangi dori-darmonlar kashf etilishi kaliti bo‘lishi mumkin.

Bu qiziq: O‘zini dori bilan davolovchi gorillalar haqida eshitganmisiz? Ularning bilimi bizga tibbiyotda yordam berishi mumkin

Sent-Endryus universiteti professori Ket Xobayter BBC News bilan suhbatda aytishicha, bu kashfiyot "ularning shaxsiy suhbatlari tuzilishi [odamlar bilan] chuqur evolyutsion o‘xshashlik borligini ko‘rsatadi".

Shimpanzelar odamlar kabi suhbatlashishi aniqlandi – bu nimani ko‘rsatadi?

Olimlar yarim milliard yillik keti yo‘q - orqa chiqaruv teshigisiz maxluqning sirini va nihoyat ochishdi.

Og‘zi bor, keti yo‘q maxluq odamzodning ajdodi bo‘lganmi?

Ular yurishi, havoda muallaq turishi va hatto erkak pashshalar juftlarini jalb qilish uchun ishq qo‘shiqlarini kuylashi mumkin - bularning barchasi to‘g‘nog‘ich boshidan ham kichikroq miya kuchi bilan.

Pashsha miyasini o‘rganish inson miyasini anglashda "katta sakrash"

Bir guruh olimlar chumolilar o‘z sherigining hayotini saqlab qolish uchun uning oyog‘ini qanday kesib tashlashini qayd etishdi.

Video: Chumoli uyasidagi hodisalar nimasi bilan odamlar dunyosini eslatadi?

Yangi tadqiqotlar ko‘rsatishicha, zamonaviy odamlar Afrikadan shaxdam chiqib, dunyoni egallay olmagan. Aksincha, bir necha marta Afrikadan chiqqach qirilib ketgan.

Ilm-fan: Neandertal amakivachchalarimiz bo‘lmasa, biz odamlar omon qolmasmidik?

Olimlarga ko‘ra, 40 yil davomida biz Uran va uning beshta eng yirik yo‘ldoshi haqida noto‘g‘ri tasavvurda bo‘lganmiz. Ularda baliqlar to‘la okeanlar, hatto hayot mavjud bo‘lishi ham mumkin...

Bizdan boshqa ham hayot bormi - odamzod nega Uran oyiga umid tikmoqda?

Prostate Cancer UK tashkilotining ma’lumotiga ko‘ra, har sakkiz erkakdan bittasi hayotining ma’lum bir davrida prostata saratoniga chalinadi.

Erkaklar qotili: Prostata saratonini qanday aniqlash va davolash mumkin?

O‘zbekistonlik IT mutaxassisi Dildoraxon G‘anieva tibbiyotda tashxis qo‘yishni osonlashtirishga mo‘ljallangan startap ustida ishlayapti. Uning nomi – Aortavision. To‘rt yildan beri O‘zbekistonda axborot texnologiyalari sohasida ishlab kelayotgan Dildoraxonga ko‘ra, sun’iy aql tibbiyotda keskin burilishlar qilish salohiyatiga ega. 

O‘zbekiston: Tibbiyotda sun’iy aqlni rivojlantirayotgan dasturchi qiz

Yevropa Fazo agentligining Yevklid teleskopi olayotgan foto suratlar asosida "Koinat xaritasi"ni tuzish boshlangan. Bu xarita fizika va kosmologiyaning qator savollariga javob topishda yordam beradi deb umid qilinmoqda.

Olamning eng batafsil “xaritasi”:  Olimlar koinotning 3D atlasini yaratmoqdalar

Odamlarga sog‘liq bilan bog‘liq muammolarni hal qilishda yordam beradigan yangi generativ sun’iy intellekt vositasini ishga tushdi. Sun’iy aql bir kun kelib shifokorlarning o‘rnini egallaydimi?

Sun’iy aql shifokorlarning o‘rnini egallaydimi?

Дунё

НАСАнинг “Европа қайчиси” кемаси бошқа дунёда ҳаёт бор-йўқлигини билиш учун йўлга чиқди. У коинотнинг ўзга қисмларидаги баҳайбат уммоннинг сирларини билишни мақсад қилган. Чунки сув бўлса, ҳаёт бўлиши мумкин.

NASA кемаси Юпитер яқинида ҳаёт бор ё йўқлигини аниқлаш учун йўлга чиқди – видео

Beton dunyodagi eng keng qoʻllaniladigan qurilish materiali hisoblanadi. Uni ozgina oʻzgartirsak, uyimizni ham energiya bilan taʼminlashga yordam berishi mumkin.

Ilm-fan: Bu sement bilan uyingizni ulkan batareyaga aylantirish mumkin

Олимлар беморнинг табиий қотил ҳужайраларидан фойдаланган ҳолда саратон касаллигини даволаш устида ишламоқдалар.

Саратонга қарши вакцина чиқиши мумкин – у қайси саратонга қарши фойда беради?

Нажосат билан қайси касалликларни ва қандай даволаш мумкин? Бировнинг нажасини ичингизга киритган бўлармидингиз?