Dördüncü bölümü dinlemek için tıklayın

Doksanlı yıllarda merkez sağ ve solda yer alan bazı politikacılar, Soğuk Savaş'ın ürünü yeni bir özgürlük anlayışını, daha geniş kitlelere yaymak üzere işe koyuldular.

Bu sınırlı ve tuhaf özgürlük anlayışı, serbest piyasa mekanizmasını, toplumun diğer alanlarına uyarlıyordu. Buna göre toplumun her alanında bir dizi teşvikten oluşan bir sistemin güdümünde, çalışanlar için, rekabet ortamı yaratılıyordu.

O zaman için, bu eninde sonunda olması gereken bir düzen olarak görüldü, çünkü "insan nihayetinde rasyonel, hesaplama yapabilen bir canlıydı, davranışları hatta duyguları dahi, rakamlar sayesinde hesaplanıp çözümlenebiliyordu. Adeta bir robottan farksızdı."

İnsanı makine olarak gören bu modelle beraber toplumun nasıl değiştirilebileceği konusunda da yeni bir anlayış gelişmeye başladı. Bu anlayışın politikayla ilgisi yoktu, daha çok insan denen makinaların tek tek nasıl işlediklerini düzenlemeye dayanıyordu.

Bu anlayışın mühendisleri, psikiyatristler ve ilaç şirketleri olacak ve bireylere, ruhsal derinliklerine gömülü kaygılarından nasıl kurtulabileceklerini göstereceklerdi.

Ne var ki sonuçta ortaya çıkan, bambaşka bir özgürlük anlayışı olacaktı. Rakamların egemen olduğu bir sistem güç kazanırken, bu durum, yeni kontrol mekanizmaları ve daha büyük eşitsizlikler doğuracaktı.

Paranın gücüne dayalı sosyal akışkanlığı olmayan bir sınıf yapısının dönüşüydü bu. Dizimizin bu bölümünde işte bu değişimi anlatmaya çalışıyoruz.