ABD Başkanı Joe Biden, ülkesinin Taliban ile 'yakın temas' halinde olduğunu söyledi

ABD Başkanı Joe Biden, ülkesinin Taliban ile "yakın temas" halinde olduğunu söyledi. Biden ülkeyi denetimi altına alan Taliban'a "Amerikalılara herhangi bir saldırıda "çabuk ve güçlü bir tepki" verileceğinin söylendiğini belirtti. Gelişmeler canlı anlatım sayfamızda.

Canlı yayın

  1. Afganistan'a neden 'imparatorluklar mezarlığı' deniyor, büyük devletler neden kazanamıyor?

  2. Taliban'dan kaçanların Afganistan'dan tahliyesine yardımcı olan gazeteci ve yazar Nadane Ghouri: 'Onlara ihanet ettik'

  3. Uluslararası Af Örgütü: Taliban, Afganistan'daki bir azınlık gruptan dokuz kişiyi işkence yaparak öldürdü

    Gazne'de Taliban üyeleri

    Kaynak, AFP

    Fotoğraf altı yazısı, Gazne'de Taliban üyeleri

    Uluslararası Af Örgütü, Afganistan’da kontrolü ele geçiren Taliban’ı, ülkenin kuzeyindeki Hazara isimli azınlık gruptan dokuz kişiyi işkence ederek öldürmekle suçladı.

    Af Örgütü’ne göre geçen ay ülkenin kuzeyinde kontrolü sağladıktan sonra Taliban, Gazne bölgesinde acımasız yöntemler izledi.

    Görgü tanıklarının anlattığı, Afganistan’ın üçüncü büyük azınlık grubu olan ve çoğunlukla Şii olan Hazara toplumunun yaşadığı bölgede Taliban’ın hakimiyet kurmak için yaptığı işkence ve katliamlar, Af Örgütü'ne göre Taliban yönetiminin iddia ettikleri gibi değişmediğini gösteriyor.

  4. Taliban'la diyalog arayışı ne anlama geliyor, Ankara'da Afganistan için hangi seçenekler tartışılıyor?

  5. 18 binden fazla Afgan, Taliban’ın Kabil’e girmesi sonrası ülkeden tahliye edildi

    Kabil Havalimanı

    Kaynak, Getty Images

    Reuters haber ajansına konuşan bir NATO yetkilisi, 15 Ağustos’ta Taliban’ın Kabil’in kontrolünü ele geçirmesinden bu yana 18 bin Afgan’ın ülkeden çıkarıldığını açıkladı.

    Tahliye çalışmalarının sürdüğünü belirten yetkili, her gün tahliye edilen kişilerin sayısını iki katına çıkarmaya çabaladıklarını söyledi.

    Ülkeden kaçmak için gerekli belgeleri olan binlerce insan hâlâ Kabil Havalimanı’nda bekliyor. Taliban, vize ya da pasaportu olmayan Afganları eve dönmeleri konusunda sert bir dille uyarırken bu kişiler de kaçabilmek umuduyla havalimanı yakınlarında bekliyor.

  6. Facebook, Twitter ve LinkedIn, Afganların hesaplarını güvenli hale getirmek için harekete geçti

    Facebook, Twitter ve LinkedIn, Taliban'ın Afganları sosyal medya hesapları üzerinden tespit edip hedef almasını engellemek için harekete geçti.

    Facebook, Afganistan’daki hesapların arkadaş listelerini görüntüleme veya arama özelliğini geçici olarak kaldırdı.

    Platformun güvenlik politikası başkanı Nathaniel Gleicher, Afganistan’daki kullanıcıların “tek bir tıkla” hesaplarını kilitleyebileceğini, böylece arkadaşları olmayan kişilerin onların sayfasını ya da profil fotoğrafını görüntüleyemeyeceğini söyledi.

    Twitter, ülkedekilere destek olmak için sivil toplum kuruluşlarıyla temas halinde olduğunu açıkladı ve talep üzerine arşivlenmiş tweet’leri kaldırmak için çalıştığını söyledi.

    Platform, kullanıcıların, mesajlar veya takipçiler gibi onları riske atabilecek bilgiler içeren hesaplara erişememesi durumunda, kullanıcılar yeniden erişim kazanana ve içerikleri silene kadar şirketin hesapları askıya alabileceğini kaydetti.

    Bir LinkedIn sözcüsü, profesyonel iletişim ağı sitesinin geçici olarak Afganistan'daki kullanıcıların bağlantılarını gizlediğini, böylece diğer kullanıcılar tarafından görüntülenmesinin engellendiğini söyledi.

    İnsan hakları kuruluşları, Taliban'ın Afganların dijital geçmişlerini ya da sosyal bağlantılarını görüntülemek için çevrimiçi platformları kullanabileceği konusunda uyarıda bulunmuştu. Uluslararası Af Örgütü bu hafta akademisyenler, gazeteciler ve insan hakları savunucuları dahil binlerce Afgan’ın Taliban'ın saldırı riski altında olduğunu açıklamıştı.

    Birleşmiş Milletler'e (BM) sunulan bir istihbarat raporunda, Taliban'ın NATO ve ABD askerleriyle çalışan ve işbirliği yapan herkesin yakalanması için çalışmalarını hızlandırdığı belirtildi.

    Afganistan

    Kaynak, Getty Images

  7. İngiltere’de bir Afgan mülteci çocuk otelin penceresinden düşerek hayatını kaybetti

    5 yaşındaki bir Afgan mülteci çocuk, ailesiyle birlikte Taliban’dan kaçtıktan sonra İngiltere’de yerleştirildikleri otelin penceresinden düşerek hayatını kaybetti.

    Ülkenin kuzeyindeki Sheffield kentinde meydana gelen olayda, Muhammed Munib Majeedi'nin annesiyle birlikte kaldığı Sheffield Metropolitan Oteli’nin dokuzuncu kattaki bir odasından düştüğü bildirildi.

    Otelde kalan bir Afgan, Muhammed'in ailesinin İngiltere'ye 15 gün önce yerleştiğini söyledi.

    Ailenin, Afgan Yer Değiştirme ve Yardım Politikası (ARAP) planının bir parçası olarak İngiltere'ye yerleştirildikleri anlaşılıyor.

    BBC muhabiri Mark Easton, Muhammed'in babasının İngiltere’nin Kabil Büyükelçiliği’nde çalıştığını ve İngiltere hükümeti tarafından Taliban yönetimi altında hayati riskleri bulunması nedeniyle İngiltere'ye yerleştirildiklerini bildirdi.

    Polis, Muhammed’in ölümünün şüpheli olarak değerlendirilmediğini ve ailesine destek verildiğini açıkladı.

    İçişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, "Sheffield'deki bir otelde bir çocuğun trajik ölümü nedeniyle son derece üzgünüz. Soruşturma devam ederken polis aileye destek sağlıyor ve şu anda daha fazla açıklama yapamayız” denildi.

    Otel

    Kaynak, PA

  8. ABD eski genelkurmay başkanı Mullen, Biden'ın Afganistan'dan çekilme planını eleştirdi: 'Çatışma döneminde' ve müttefiklere danışmadan alınan bir karar

    Amiral Mike Mullen

    Kaynak, Getty Images

    ABD'nin eski genelkurmay başkanı Amiral Mike Mullen, Başkan Joe Biden'ın Afganistan'da "çatışma döneminde" Amerikan askerlerini çekme kararını ve bu kararı müttefiklerine danışmadan almasını eleştirdi

    BBC Radio 4'a konuşan Mullen, "İlişkilerimiz bakımından gerçek sıkıntılar var. Bu karar hayal kırıklığı yaratacak ve kim olduğumuz ve neyi savunduğumuza dair sorulara yol açacak" dedi.

    Eski başkan Obama döneminde Afganistan'a Amerikan askerlerinin gönderilmesi sürecine öncülük eden Mullen, ABD'nin Afganistan'daki misyonunun, El Kaide eğitim kamplarına yönelik mücadele konusunda olduğu gibi bazı başarılar gösterdiğini söyledi, ancak 20 yıl içinde büyük hataların da yapıldığını kabul etti.

    Amiral, "Ulus inşası konusunda yanlışımız oldu. Karzai hükümeti ve Gani hükümetinde, poliste, orduda ve zincirin üst halkalarında yolsuzluğun boyutu konusunda hatamız oldu ve bunlar misyonun başarısızlığında büyük rol oynadı" dedi.

  9. Afganistan'da Batılı ülkelerin 'alçaltıcı yenilgisi' El Kaide'ye önemli moral kazandıracak

      • Yazan, Frank Gardner
      • Unvan, BBC Güvenlik Muhabiri
    Taliban

    Kaynak, EPA

    El Kaide son yıllarda biraz sessiz kalmıştı, ancak ortadan kaybolmuş değil ve Afganistan'da Taliban'ın iktidara dönüşünü tarihi bir olay ve gelecek zaferlerin başlangıcı olarak kutluyor.

    El Kaide'nin Yemen kolu olan ve bir zamanlar en tehlikeli görülen Arap Yarımadası El Kaidesi, Taliban'ı "saygın ve sadık grup" olarak övdü.

    Ancak Taliban liderleri, bu övgüleri kamuoyunun duymasını istemeyebilir; zira 20 yıl önce ABD'deki 11 Eylül saldırılarını planlarken Afganistan'ı kullanan ve "terörist" olarak tanımlanıp yasaklanan örgütle bağlarını keseceklerini açıkladılar.

    Afganistan'da bugün yüzlerce El Kaide savaşçısının olduğu tahmin ediliyor. Bunların bazılarının Taliban savaşçıları arasında görüldüğüne dair haberler yayımlandı.

    Birleşmiş Milletler'in yayımladığı bir raporda, iki örgüt arasında güçlü etnik ve evlilikten kaynaklı bağlar olduğu belirtiliyor.

    Afganistan'da Batılı ülkelerin askeri varlığına son verilmiş olması ve yerel istihbarat servisinin işbirliği olmadan, Kunar gibi ıssız ve dağlık bölgelerde El Kaide faaliyetlerini tespit etmesi de çok daha zor olacak.

    El Kaide'nin Doğu ve Batı Afrika kolları da düzenli olarak büyümeye devam ediyor. Batı için alçaltıcı bir yenilgi olarak değerlendirdikleri son gelişmeler El Kaide'ye önemli bir moral kazandıracak.

    • Yabancı askerlerin Afganistan'dan çekilmesi El Kaide ve IŞİD’i güçlendirir mi?
  10. Kabil havalimanından kalkan ABD uçağından düşenlerden biri 19 yaşındaki futbolcu Zaki Anwari

    Zaki Anwari

    Afgan yetkililer, Kabil havalimanından kalkan bir Amerikan uçağına tutunmaya çalışan 19 yaşındaki futbolcu Zaki Anwari'nin düşerek hayatını kaybettiğini doğruladı.

    Anwari, Afganistan genç milli takımında oynuyordu.

    Futbolcunun ne zaman öldüğüne dair daha fazla bilgi paylaşılmadı.

    Afganistan Beden Eğitimi ve Spor Genel Müdürlüğü, Facebook'ta Anwari'nin ailesi ve arkadaşları için bir başsağlığı mesajı yayımladı.

    Diğer sosyal medya platformlarında da Anwari'yi anan mesajlar paylaşıldı.

    Taliban'ın Afganistan'da kontrolü yeniden ele geçirdiği Pazar gününden beri Kabil havalimanına binlerce kişi akın etti.

    ABD ve diğer NATO ülkeleri, havaalanından kaldırdıkları uçaklarla kendi vatandaşlarını ve askerlerini tahliye etmeye çalışıyor. Bu ülkelerin, kendileri ile çalışan Afganları da tahliye edeceklerine dair açıklamaları ardından binlerce Afgan, uçaklara binmek için havaalanına yönelmişti.

    Pazartesi günü ortaya çıkan görüntülerde, Amerikan uçaklarına binmeye ve dışarıdan tutunmaya çalışan çok sayıda kişi görünüyor.

    Yerel medya, uçaklar kalktıktan sonra iki kişinin düşerek öldüğünü duyurmuştu. ABD hava kuvvetleri de, Katar'a inen bir uçağın iniş takımında insan kalıntıları bulunduğunu açıklamıştı.

  11. Erdoğan: Türkiye'nin, Avrupa'nın mülteci ambarı olmak gibi bir görevi, sorumluluğu, mecburiyeti yoktur

    Erdoğan

    Kaynak, Getty Images

    Kabine toplantsı sonrası açıklamalarda bulunan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin 3 milyon 600 bini Suriyeli olmak üzere yaklaşık 5 milyon yabancıya ev sahipliği yaptığını belirtti.

    Erdoğan, Taliban'ın Afganistan'da kontrolü ele geçirmesi sürecinde hızlanan göç dalgasıyla ilgili olarak, "Bir süredir de Güney Asya'daki istikrarsızlık ve yoksulluktan kaçarak, çoğu da buradan Avrupa'ya geçmek için ülkemize gelenler bulunuyor. Türkiye herkesin dilediği gibi hareket edebileceği sahipsiz bir ülke değildir" dedi.

    Erdoğan, Avrupa'ya Afgan mülteciler için çağrıda bulunurken, "Türkiye'nin Avrupa'nın mülteci ambarı olmak gibi bir görevi, sorumluluğu, mecburiyeti yoktur" ifadesini kullandı.

  12. Erdoğan: Gerekirse Taliban'ın kuracağı hükümetle de görüşüp ortak gündemlerimizi konuşacağız

    Cumhurbaşkanı Erdoğan

    Kaynak, Getty Images

    Kabine toplantısının ardından açıklama yapan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Afganistan'daki gelişmelerle ilgili değerlendirmelerde bulundu.

    Erdoğan, bir süredir ABD'nin Afganistan'dan çekilişi sonrasında Türkiye'nin inisiyatif üstlenme konusunda çeşitli görüşmeler yaptığını hatırlatarak "Henüz bu görüşmelerimiz neticelenmeden Taliban ülkenin kontrolünü aldı. Gerekirse Taliban'ın kuracağı hükümetle de görüşüp ortak gündemlerimizi konuşacağız" dedi.

    Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Afganistan'da bulunan 5 bin vatandaşımızdan geri dönmeyi talep eden 500'ü ile 83 yabancıyı ülkemize getirdik. Dönüş için sıra bekleyen ve sayıları 300'ün altında olan vatandaşlarımızı da ülkemize getireceğiz" diye konuştu.

  13. Dünya Sağlık Örgütü, Afganistan'daki Covid-19 vakalarında artış olabileceği konusunda uyardı

    Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Afganistan'da koronavirüs vaka sayılarında artış olabileceği konusunda uyarıda bulundu. WHO, üye ülkelere Afganistan genelinde sağlık hizmetlerinin sürdürülmesi için yardım çağrısı yaptı.

    WHO’nun bölge direktörü Dr. Ahmed El Mandhari, “Bölgedeki WHO ekipleri Covid-19 benzeri semptomlar gösteren insanların sayısında artış gözlemlendiğini aktardı” diye konuştu.

    Örgütün verilerine göre, bugüne kadar ülkede 152 bin 365 koronavirüs vakası görülürken, 7 bin 43 kişi de bu sebeple hayatını kaybetti.

    Öte yandan ülkedeki koronavirüs test kapasitesi de son derece kısıtlı. Bu sebeple vaka sayılarındaki veriler de kaba taslak.

    Geçen yıl Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen bir çalışmada, yaklaşık 10 milyon Afgan'ın - veya nüfusun yüzde 31,5'inin- virüse yakalanmış olabileceği tahmin edildi.

    WHO Sözcüsü Tarik Jasareviç de binlerce kişinin Taliban'dan kaçmaya çalıştığı Kabil Havalimanı’ndaki kaosun önemli tıbbi malzemelerin teslimatını yavaşlattığı konusunda uyardı.

    Havalimanındaki mülteciler, tahliye uçuşları öncesinde koronavirüs testine tabi tutuluyor.

  14. Taliban'ın zaferini ve mesajlarını diğer cihatçı örgütler nasıl yorumluyor?

  15. Son dakika, Pentagon: Kabil'de 5 bin 200'den fazla Amerikan askeri var; tamamen çekilme tarihi olan 31 Ağustos'ta değişiklik yok

    ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) Kabil'de 5 bin 200'den fazla Amerikan askeri olduğunu söyledi.

    14 Ağustos'tan bu yana ABD ordusu tarafından yaklaşık 7 bin kişi tahliye edildi.

    Pentagon Sözcüsü John Kirby kendisine yöneltilen, ABD birliklerinin 31 Ağustos tarihinde ülkeden tamamen ayrılıp ayrılamayacağına yönelik soruya, “Tarihi değiştirme kararımız yok. Bu süre içinde mümkün olduğu kadar çok insanı tahliye etmeyi planlıyoruz” cevabını verdi.

  16. Taliban yabancı ülke vatandaşlarının tahliyesi için ‘verdiği sözleri tuttuğunu’ söylüyor

    Bir Taliban yetkilisi, yabancı ülke vatandaşlarının ülkeden tahliyesini destekleyerek, verdikleri sözleri tuttuklarını söyledi.

    Reuters’a konuşan yetkili, “Sadece yabancıların değil, Afganların da güvenli bir şekilde tahliyesini kolaylaştırıyoruz” dedi.

    Yetkili, "Afganlar, yabancılar ve Taliban üyeleri arasında havaalanında her türlü şiddetli ve sözlü münakaşayı önlüyoruz" dedi.

    Öte yandan Taliban’ın vizeleri olsa bile insanları Kabil Havalimanı’na sokmadığına yönelik bazı haberler var. BBC tarafından görülen bir BM belgesinde de, Taliban kuvvetlerinin NATO ve ABD güçleri için çalışan ya da onlarla işbirliği yapan kişilere yönelik aramaları yoğunlaştırdığı ifade ediliyor.

  17. Biden: Askeri güç, kadın haklarını sağlamakta yeterli değil

    ABD Başkanı Joe Biden, Afganistan'daki Amerikan askerlerinin çekilmesinin 31 Ağustos'ta tamamlanıp tamamlanmasının "gelişmelere" ve "ABD'nin tahliyeleri hızlandırıp hızlandıramayacağına bağlı" olduğunu söyledi.

    ABC News'a konuşan Biden, tahliye edilen Amerikalı sayısının günlük 5 bin ila 7 bin arasında olması halinde herkesin zamanında çıkarılmış olacağını belirtti.

    Afganistan'da ABD için çalışan Afganların çıkarılması konusunda da Biden, "Çıkarmamız gereken herkesi çıkaracağız. Hedefimiz bu ve bunu gerçekleştireceğimizi düşünüyorum" dedi.

    Öte yandan Biden, askeri gücün Afganistan'daki kadın haklarına yönelik korkulara cevap olmadığını belirtti ve şöyle konuştu:

    "Kadın haklarını askeri güç kullanarak sağlama fikri rasyonel değil.

    "Kadınların boyun eğdirildiği pek çok yer var. Bunu aşmanın en iyi yolu, [buralara] ekonomik, diplomatik ve uluslararası baskı uygulamaktır."

    Biden

    Kaynak, EPA

  18. BM'ye sunulan istihbarat raporu: 'Taliban, ABD ve NATO ile işbirliği yapanları yakalamak için yoğun çaba harcıyor'

    Afganistan

    Kaynak, EPA

    Birleşmiş Milletler'e (BM) sunulan bir raporda, Taliban'ın NATO ve ABD askerleriyle çalışan ve işbirliği yapan herkesin yakalanması için çalışmalarını hızlandırdığı belirtiliyor.

    BM'ye istihbarat bilgisi sağlayan Norveç'teki Küresel Analiz Merkezi'nin düzenlediği gizli raporda, "Taliban, hedef alınan kişilerin teslim olmaması halinde, ailelerinin öldürüleceği veya tutuklanacağı tehdidinde bulunuyor" deniyor.

    Askeri, polis ve araştırma birlimlerinde görev alanların özellikle risk altında olduğu belirtilen belgede, "Taliban, tüm büyük kentleri ele geçirmeden önce, buralardaki bireylerin yerlerini belirleme çalışması yaptı" ifadesi kullanılıyor.

    Belgede, Taliban militanlarının, Kabil havaalanına girişte denetleme yaptığı, bazı yabancı personelin çıkışına izin verilirken, "kaos" durumunun devam ettiği belirtiliyor.

    Rapora göre, Taliban, yeni rejim için çalışacak ajan ağları kuruyor.

  19. İngiltere'de Johnson ve Biden'a sert tepki: 'İstihbaratımız bu kadar mı zayıftı?'

  20. Bağımsızlık Günü protestoları

    protestolar

    Kaynak, Abasin Sarwan/EVN

    Afganistan’ın 102’nci Bağımsızlık Günü sebebiyle ülkede çeşitli şehirlerde insanlar sokağa çıktı.

    Afganistan bayrağını taşıyan kişilerin, “Bayrağımız kimliğimiz” sloganları attığı bazı sosyal medya videoları da paylaşıldı.

    Reuters haber ajansı, görgü tanıklarına dayandırdığı haberinde, Perşembe günü Esadabad'da düzenlenen benzer bir protestoda birkaç kişinin, silah seslerinin neden olduğu izdihamlarda hayatını kaybetmiş olabileceğini bildirdi.

    Dün de Celalabad kentinde Afgan bayrağıyla yapılan gösterilerde çok sayıda kişinin öldürüldüğü aktarılmıştı.

    Sosyal medyada paylaşılan videolarda, bazı yerlerde protestocuların Taliban bayraklarını kaldırarak Afganistan bayrağıyla değiştirdiği görülüyor.

    X paylaşımını geçin
    X içeriğine izin veriyor musunuz?

    Bu makalede X içeriği bulunmaktadır. Çerez ve diğer teknolojileri kullanıyor olabilirler, bilgisayarınıza herhangi bir şey yüklenmeden önce sizin rızanızı alırız. İzin vermeden önce çerez politikasını okumak ve gizlilik politikasına göz atmak isteyebilirsiniz. Bu içeriğe ulaşmak için lütfen "kabul et ve devam et" seçeneğine tıklayın.

    Uyarı: BBC üçüncü taraf sitelerin içeriğinden sorumlu değildir.

    X paylaşımının sonu