Ortadoğu'da savaşın ilk 18 gününde neler yaşandı?

İsrail ordusu İran'a karşı düzenlediği saldırılarda İran'ın Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Laricani'nin ve paramiliter birlik Besic'in komutanı Gulam Rıza Süleymani'nin öldürüldüğünü söyledi. İran'dan henüz bir açıklama gelmedi. Irak'ın başkenti Bağdat'taki ABD büyükelçiliğine İHA ve roket saldırısı düzenlendi.

Özet

  • İsrail, Lübnan'ın güneyinde "sınırlı" kara operasyonlarına başladığını açıkladı.
  • ABD Başlanı Trump, İran'ın müzakere istediği iddiasını tekrarladı, Tahran bunu yalanladı.
  • Trump, Hürmüz Boğazı'nın açılmasına destek olmaması halinde, "NATO'nun geleceği için çok kötü olacağı" tehdidinde bulundu
  • İngiltere ve Almanya hükümetleri, İran'daki savaşa katılmayacaklarını açıkladı
  • Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkeler, Hürmüz Boğazı'nın açık tutulması için Avrupa tarafından neler yapılabileceğini görüşecek.
  • İranlılar Tahran'da kontrol noktaları kurulduğunu aktarıyor

Canlı yayın

  1. BM: Yaklaşık 20 bin denizci Hürmüz Boğazı'nda mahsur kaldı

    Dominguez resmi giyisili
    Fotoğraf altı yazısı, Birleşmiş Milletler Uluslararası Denizcilik Örgütü Başkanı Arsenio Dominguez BBC'ye konuştu.

    Birleşmiş Milletler Uluslararası Denizcilik Örgütü Başkanı Arsenio Dominguez, BBC'ye yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nda yaklaşık 20.000 denizcinin mahsur kaldığını söyledi.

    Denizciler İran'ın gemilere saldırı tehditlerinin ardından bölgedeki denizcilik faaliyetlerinin neredeyse tamamen durması nedeniyle mahsur kaldılar.

    Dominguez yolcu gemilerindeki 15.000 yolcunun da aynı durumdan etkilendiğini belirtti.

  2. Lübnan Sağlık Bakanlığı: Beyrut'a saldırılarda üç kişi hayatını kaybetti

    Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail'in başkent Beyrut'a düzenlediği iki saldırının ardından üç kişinin öldürüldüğünü, altı kişinin de yaralandığını açıkladı.

    Lübnan basınına göre saldırılar Beyrut Refik Hariri Uluslararası Havalimanı yolunda gerçekleşti.

  3. Trump'ın savaş yetkilerini sınırlayan tasarı reddedildi

    Ana Faguy, Kongre Binası'ndan bildiriyor

    ABD Senatosu'ndaki savaş yetkileri oylaması 47'ye 53 oyla başarısız oldu; milletvekilleri oylarını neredeyse tamamen parti çizgileri doğrultusunda kullandılar.

    Cumhuriyetçi Senatör Rand Paul, Trump'ın İran'daki askeri yetkilerini sınırlamaya yönelik oylamada Demokratlara katılarak evet oyu verdi; Demokrat Senatör John Fetterman ise Cumhuriyetçilere katılarak hayır oyu verdi.

    Ancak İran'daki askeri operasyonlar konusunda Kongre'deki (resmi olarak savaş ilan edebilen tek ABD hükümet organı) tartışmalar bununla sınırlı kalmayacak. Temsilciler Meclisi yarın aynı soruyu oylayacak.

    Bazı senatörler bu hafta Kongre'de gazetecilere, Trump'ın tahmin ettiğinin aksine operasyon birkaç haftadan daha uzun sürerse, gelecekte bir savaş yetkileri kararını desteklemeye daha yatkın olabileceklerini söylediler.

  4. Türkiye'de akaryakıt fiyatlarındaki artışta yükü devlet üstlenecek

    Kolaj görselde otomobile benzin dolduran el üzerinde grafikler var.

    Kaynak, Getty Images

    Fotoğraf altı yazısı, Kararın jeopolitik gelişmelerden kaynaklanan petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerindeki etkisinin sınırlandırılmasına katkıda bulunması bekleniyor.

    Savaşın etkisiyle petrol fiyatlarındaki yükselişin iç piyasaya olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla Türkiye'de geçici olarak eşel mobil sistemi devreye alındı.

    Uygulama 5 Mart tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararı ile yürülüğe girdi.

    Buna göre 2 Mart gününden itibaren bazı petrol ürünlerinin fiyatı artarsa, artış tutarının %75'ine kadar bu ürünlerin ÖTV'si indirilecek.

    Örneğin, söz konusu ürünlerdeki fiyat artışının 10 lira olması halinde, bu tutarın sadece 2,5 lirası piyasa fiyatına yansıyacak, geri kalan 7,5 lira ise devlet tarafından karşılanacak.

    Uygulamayla ilgili detaylar haberimizde.

  5. Trump, İran'ın nükleer programını tekrar gündeme getirdi

    ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da savaşla ilgili olmayan yuvarlak masa toplantısında kısaca İran'a değindi.

    "İki hafta içinde saldırmasaydık, nükleer silaha sahip olabilirlerdi" dedi.

    "Çılgın insanların nükleer silahları olduğunda kötü şeyler olur" sözlerini ekledi.

    Donald Trump ve Bilim ve Teknoloji Ofisi Direktörü Michael Kratsios

    Kaynak, Win McNamee/Getty Images

  6. Katar Dışişleri Bakanı, İran'dan saldırılara son vermesini istedi

    Barbara Plett Usher - Doha, Katar

    Katar Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdulrahman el Thani, 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a saldırmasından bu yana ilk kez İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ile görüştü.

    Arap yetkililer, İran'ın Katar da dahil olmak üzere komşularına yüzlerce füze ve İHA göndermesine, ABD askeri üslerini hedef almasına, aynı zamanda sivil ve enerji altyapısını vurmasına öfkeliler.

    Katar'dan yapılan açıklamaya göre, el Thani, Arakçi'nin İran'ın son günlerdeki saldırılarının Katar devletini değil, Amerikan çıkarlarını hedef aldığı yönündeki iddiasını "kesin bir dille reddetti".

    İran'ı "komşularına zarar vermeye ve onları kendilerinin olmayan bir savaşa sürüklemeye çalışmakla" suçlayan El Thani, saldırıların "derhal durdurulmasını" talep etti.

  7. İspanyol bakan, Beyaz Saray'ın ülkenin ABD ordusuyla işbirliği yapacağı yönündeki açıklamalarını yalanladı

    Jose Manuel Albares

    Kaynak, EPA/Shutterstock

    Fotoğraf altı yazısı, Jose Manuel Albares

    İspanya Dışişleri Bakanı José Manuel Albares, Beyaz Saray'ın İspanya'nın ABD ordusuyla işbirliği yapmayı kabul ettiğini yönündeki açıklamasının ardından, hükümetinin savaş konusundaki tutumunun "değişmediğini" söyledi.

    İspanya Başbakanı Pedro Sanchez'in hükümeti, ABD'nin ülkelerinde bulunan askeri üsleri İran'a saldırmak için kullanmasına izin vermemişti.

    Ardından 3 Mart'ta ABD Başkanı Donald Trump İspanya'yı, onunla yapılan tüm ticareti durdurmakla tehdit etti.

    Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de 4 Mart'ta, İspanya'nın Trump'ın mesajını "açık ve net bir şekilde" duyduğunu söyledi.

    Leavitt, İspanya'nın ABD ordusuyla işbirliği yapmayı kabul ettiğini belirtti. ABD başkanının tüm Avrupalı ​​müttefiklerin işbirliği yapmasını beklediğini ekledi.

    Ancak son olarak Bakan Albares, İspanyol radyo kanalı Cadena SER'e konuştu ve "İspanyol hükümetinin Ortadoğu'daki savaş, İran'ın bombalanması ve üslerimizin kullanımı konusundaki tutumu hiç değişmedi" dedi.

  8. Hakan Fidan, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile görüştü

    Hakan Fidan

    Kaynak, Murat Gok/Anadolu/Getty Images

    Fotoğraf altı yazısı, Hakan Fidan

    Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdiği bildirildi.

    Dışişleri Bakanlığı kaynaklarına göre görüşmede, bölgedeki son durum değerlendirildi.

    Ayrıca Türkiye hava sahasına yönelen ve etkisiz hale getirilen füze konusu ele alındı.

  9. Beyaz Saray'dan İran'daki kız okulu saldırısıyla ilgili açıklama: ABD sivilleri hedef almıyor

    Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt.

    Kaynak, Kevin Dietsch/Getty Images

    Fotoğraf altı yazısı, Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt.

    Beyaz Saray Sözcüsü Leavitt, Ayetullah Ali Hamaney'in yerine kimin geçebileceğine dair soruya "bekleyip görmemiz gerek" şeklinde cevap verdi.

    ABD'nin İran'da gerçekleştirdiği ve 168 sivilin öldüğü kız okulu saldırısıyla ilgili, ülkesinin sivilleri hedef almadığını söyledi, olayla ilgili inceleme başlatıldığını ifade etti.

  10. ABD'nin İran'a saldırısından bu yana Beyaz Saray'da yapılan ilk basın toplantısı

    Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt basın toplantısı düzenliyor.

    Kaynak, Getty Images

    Fotoğraf altı yazısı, Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt.

    Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD'nin 28 Şubat'ta İran'a saldırmasından bu yana ilk basın toplantısını gerçekleştiriyor.

    Leavitt, ABD'nin İran'daki operasyonlarının "nükleer emellerini kalıcı olarak ortadan kaldırmayı" amaçladığını söyledi.

    Basın sözcüsü ayrıca İran yetkililerinin "neredeyse hiç direniş göstermediğini" ve "artık dünyayı istikrarsızlaştıramayacaklarını" ifade etti.

    ABD Başkanı Donald Trump'ın "barış ve diplomasiyi önceliklendirdiğini, İran'ın ise şiddet ve yıkım yolunu seçtiğini ve bunun sonuçlarını yaşadığını" söyledi.

    İran rejiminin, ABD-İsrail saldırısından önce yapılan müzakereler sırasında "süreci geciktirdiğini ve ABD'yi oyalamaya çalıştığını ve böylece balistik ve nükleer silahlar geliştirmek için zaman kazanmaya çalıştığını" belirtti.

  11. ABD, vatandaşlarına Irak'ı terk etme çağrısında bulundu

    Bağdat'taki ABD Büyükelçiliği Irak'taki tüm vatandaşlarına, "en kısa sürede" ülkeyi terk etmelerini söyledi.

    Ülkeden güvenli bir şekilde ayrılabilecekleri ana kadar bulundukları yerde kalmaları tavsiye edildi.

    Bu sırada Irak'ta enerji bakanlığı ülke genelinde elektrik kesintisi yaşandığını açıkladı.

    Elektrik kesintisinin nedeninin araştırıldığı bildirildi.

  12. 'ABD ve İsrail senkronize çalıştı'

    Lucy Williamson | BBC News Ortadoğu Muhabiri, Tel Aviv/İsrail

    Bir İsrail ordusu kaynağı, İsrail'in İran'a başlattığı saldırıların iki ana nedeni olduğunu söyledi: İran'ın nükleer programının, geleneksel silahların ulaşamayacağı kadar derine taşınması ve İran'ın balistik füze üretimindeki hızlı artış.

    Gazetecilere bilgi veren fakat adının gizli tutulmasını isteyen yetkili, bu operasyon sırasında ABD ile işbirliğinin çok yüksek seviyede olduğunu, hatta günlük planlama toplantıların %70'ine yakınının İngilizce yapıldığını ifade etti.

    İki ülkenin genelkurmay başkanlarının her gün en az bir kez telefonda konuştuğunu belirten yetkili ABD'nin özellikle savaş uçaklarına havada yakıt takviyesi yapılması konusunda büyük yardımları olduğunu ekledi.

    Aynı yetkili, ilk saldırılar sırasında İran'ın reaksiyonuna göre anlık pozisyon alabilmek için ABD ve İsrail'deki operasyon merkezlerinin senkronize olduğunu da ifade etti.

    Bu kişiye göre İsrail ordusu ve ABD, 28 Şubat Cumartesi başlayan operasyon öncesinde İran'ı hazırlıksız yakalamak için ordu yetkililerinin haftasonu izin yapacağı izlenimi yarattı:

    "İsrail ordusu mensuplarının ve üst düzey komutanlarının Şabat yemeği için evlerine gideceğine işaret eden fotoğraf ve bilgiler paylaştık."

  13. İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan'dan komşu ülkelere: 'Kendimizi savunmamız gerekiyor'

    Pezeşkiyan konuşurken

    Kaynak, WANA/Reuters

    İran Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan sosyal medya hesabından yaptığı bir paylaşımla komşu ülkelerin liderlerine seslendi.

    Onların girişimleri ve diplomasiyle savaştan kaçınmaya çalıştıklarını belirten Pezeşkiyan "Ama Amerikan-Siyonist saldırı bize, kendimizi savunmaktan başka bir yol bırakmadı" dedi ve ekledi:

    "Egemenliğinize saygı duyuyoruz ve hâlâ, bölgenin güvenliğinin bölge ülkeleri tarafından sağlanması gerektiğini düşünüyoruz."

  14. Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiği %90 azaldı

    Hürmüz Boğazı'ndan geçen bir geminin rotasını gösteren bu haritada, tam Hürmüz Boğazı kısmında rota çizgisinin kesik kesik ilerlediği gözüküyor. Bu, sinyalin kapatıldığı ya da iletilemediği anlamına geliyor

    Kaynak, MarineTraffic

    Fotoğraf altı yazısı, Hürmüz Boğazı'nı geçen bir geminin sinyali geçiş sırasında ya kapatılmış ya da engellenmiş (kesik çizgilerin olduğu kısım)

    Kayleen Devlin ve Joshua Cheetham | BBC Verify

    Gemicilerin İran tarafından saldırıya uğrama riskini almak istememesi nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndaki gemi geçişleri azalmaya devam ediyor.

    Enerji istihbaratı şirketi Vortexa'dan Claire Jungman, Ocak'tan 28 Şubat'a kadar günde ortalama 24 tankerin boğazdan geçtiğini söylüyor.

    Denizcilik istihbaratı şirketi Kpler'e göre 2-3 Mart arasında boğazdaki trafik savaştan önceki haftanın ortalamasına göre %90 azaldı.

    Bu keskin düşüşte sigorta şirketlerinin savaş sigortalarını iptal etmesi veya geri çekmesinin de etkisi oldu.

    BBC'nin doğrulama servisi BBC Verify son 24 saatte Hürmüz Boğazı'ndan sadece iki geminin geçtiğini tespit etti.

    Hindistan bandıralı bir geminin konumunu gösteren vericinin boğazdan geçerken sinyal iletmediği görülüyor.

    Bu ya geminin konumunu paylaşmadığı ya da bölgedeki sinyal kesiciler nedeniyle nedeniyle sinyalin iletilemediği anlamına geliyor.

  15. Erdoğan: 'Gereken yerlere uyarılarımızı yaptık'

    Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, iftar programında, Türk hava sahasına yönelen mühimmatla ilgili olarak "Gereken yerlere uyarılarımızı yaptık" dedi.

    Erdoğan şunları söyledi:

    "NATO müttefikleriyle yakın istişare içinde her türlü önlemi alıyoruz ve anında gerekli müdahalede bulunuyoruz.

    "Bir daha benzer hadiselerin yaşanmaması için de uyarılarımızı en net biçimde yapıyoruz"

    Erdoğan konuşmasında, "Vatanımız, bayrağımız tehdit edildiğinde, istiklalimiz, istikbalimiz tehlikeye girdiğinde nasıl bir millet olduğumuzu tarihimizde defalarca gösterdik" ifadelerini de kullandı.

  16. ABD, İran savaş gemisinin torpidoyla vurulma anını paylaştı

    ABD Savunma Bakanlığı, İran'a ait bir savaş gemisinin torpidoyla vurulma anını paylaştı:

    Video altyazısı, ABD, İran savaş gemisinin Sri Lanka açıklarında torpidoyla vurulma anını paylaştı

    Olayın ardından gemideki 140'a yakın denizci kayboldu.

    Sri Lanka Dışişleri Bakanlığı gemicilerden en az 80'inin öldüğünü duyurdu.

  17. İran, çatışmaya dahil olabilecek Kürt grupların üslerine saldırdı

    Bir silahlı örgüt üssünde yıkılmış bir binanın etrafa saçılmış enkazı

    Kaynak, Matthew Goddard/BBC

    Fotoğraf altı yazısı, İran'ın saldırısında bir Kürt örgütün üssü böyle hasar gördü.

    Orla Guerin | BBC News, Kuzey Irak

    İran, İranlı muhalif Kürtlerin Kuzey Irak'taki üslerine saldırdı.

    ABD Başkanı Donald Trump'ın bu grupların İran'daki çatışmaya dahil olmasını istediğine dair haberler vardı.

    İki farklı muhalif örgütün vurulan üslerini ziyaret ettik.

    Bunlardan biri yerel saatle 11:00'de vurulmuştu. Saldırıda dört Kürt Peşmerge gücü yaralandı. İçlerinden biri kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti.

    Füze yerde bir çukur açmış. Yıkılan bir binanın enkazının geniş bir alana yayıldığı görülüyor.

    İkinci üs ise İran Kürdistan Demokratik Partisi'ne (KDPI) ait.

    Orada da dün gerçekleşen iki insansız hava aracı (İHA) saldırısının yol açtığı yangından geriye kalanları gördük.

    Bize bu saldırıda bir sivilin yaralandığı söylendi.

    KDPI'nin üst düzey siyasi liderlerinden biri, Kürtlerin İran'daki savaşa yakın zamanda dahil olacağını düşündüğünü söyledi fakat net bir zaman belirtmedi.

    Trump'ın KDPI lideriyle görüştüğüne dair haberler üzerine yorum yapmayı ise reddetti.

    KDPI savaşçılarından 25 yaşındaki Hasan, elinde bir Kalaşnikof tüfeğiyle konuşurken İran'a özgürlük ve ulusu için savaşa istekli olduğunu söyledi ve ekledi:

    "Buna her zamankinden daha yakınız."

    KDPI'nın savaşçılarından, 25 yaşındaki Hasan

    Kaynak, Matthew Goddard/BBC

    Fotoğraf altı yazısı, KDPI'nın savaşçılarından, 25 yaşındaki Hasan
  18. Ankara'dan Tahran'a nota

    İran'dan gelen bir füzenin Türkiye hava sahasına girmek üzereyken vurulmasının ardından Ankara, Tahran'a diplomatik nota verdi.

    Ajanslara göre İran'ın Ankara Büyükelçisi Dışişleri Bakanlığı'na çağrılarak İran'ın bu hamlesi protesto edildi ve Türkiye'nin endişeleri aktarıldı.

  19. Fotoğraflarla Tahran sokaklarında savaşın yıkımı

    ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırmasıyla başlayan savaş beşinci gününde.

    Ajansların Tahran sokaklarından geçtiği fotoğraflardan bazıları yıkımı gözler önüne seriyor.

    Harabeye dönmüş bir arabanın yanından yürüyerek geçen bir adam

    Kaynak, EPA

    Yıkılmış bir binanın enkazında ayakta duran iki kişi

    Kaynak, Reuters

    Patlamanın etkisiyle camları parçalanmış bir bina

    Kaynak, EPA

    Büyük hasar görmüş bir binanın önünde molozların üstünde oturan bir adam

    Kaynak, EPA

    Bir binanın enkazında yürüyen bir kişi

    Kaynak, EPA

  20. Azerbaycan lideri Aliyev'den Hamaney için başsağlığı ziyareti

    İlham Aliyev defteri imzalarken

    Kaynak, AZERBAYCAN CUMHURBAŞKANLIĞI

    Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, İran'ın ruhani lideri Ayetullah Ali Hamaney'in öldürülmesinin ardından Bakü'deki İran Büyükelçiliği'ne bir başsağlığı ziyareti gerçekleştirdi.

    Aliyev, İranlı diplomatlara taziye mesajlarını iletti ve Hamaney için açılan anı defterine mesaj yazdı.