You’re viewing a text-only version of this website that uses less data. View the main version of the website including all images and videos.
İsrail ordusu İran'a karşı düzenlediği saldırılarda İran'ın Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Laricani'nin ve paramiliter birlik Besic'in komutanı Gulam Rıza Süleymani'nin öldürüldüğünü söyledi. İran'dan henüz bir açıklama gelmedi. Irak'ın başkenti Bağdat'taki ABD büyükelçiliğine İHA ve roket saldırısı düzenlendi.
Tahran'da büyük patlamalar yaşanıyor.
Fransız AFP haber ajansı kentin birkaç farklı noktasından büyük patlama sesleri geldiğini aktarıyor. Kentte nerelerin hedef alındığı henüz bilinmiyor.
İsrail ordusu ise Beyrut'un güneyindeki Daniye bölgesinde Hizbullah'a ait olduğunu söylediği altyapının vurulduğunu açıkladı.
Ordu bölgede yaşayanlara evlerini terk etmeleri çağrısı yapmıştı.
Diplomatlar yükselen petrol fiyatlarının Rusya'nın kamu bütçesini düzeltmeye ve savaş ekonomisini ayakta tutmaya yardımcı olacağını söylüyor.
Rusya son yıllarda uluslararası enerji ambargoları ve düşük seyreden petrol fiyatlarından zarar görmüştü.
Moskova'nın mali sıkıntıları o kadar büyüdü ki, altın rezervlerini satıp, tüketici vergilerini artırmak zorunda kaldı. Fakat şimdi yükselen petrol fiyatları Kremlin'in kasasını doldurmaya yardımcı olacak.
Hürmüz Boğazı'ndan petrol sevkiyatının durması, bazı ülkeleri daha kolay elde edebilecekleri Rus petrolünü satın almaya yöneltebilir.
ABD de birkaç gün önce Hindistan'ın Rus petrolünü satın almasına yönelik ambargolarını hafifletmişti.
Ukrayna da normalde Rus petrolünü Macaristan'a taşıyan ve Rus hava saldıraları sonucu hasar gören bir boru hattını yeniden açması için Avrupa Birliği'nden daha fazla baskı görebilir.
ABD ve İsrail'in İran ile savaşı, sadece dikkatleri Ukrayna'dan uzaklaştırmakla kalmayabilir, düşmanı Rusya'ya da yardımcı olabilir.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’la savaşın ne zaman bitirileceğine İsrail Başbakanı Netanyahu ile ortaklaşa karar vereceklerini söyledi.
Netanyahu ile telefonda konuştuklarını söyleyen Trump, “doğru zaman gelince” karar vereceklerini söyledi.
Times of Israel gazetesine telefon mülakatı veren Trump, ABD’nin saldırılarını sonlandırmaya karar vermesi durumunda İsrail’in tek başına İran’la savaşmaya devam edip edemeyeceği sorusuna ise “Böyle bir şeye gerek olacağını düşünmüyorum” diye yanıt verdi.
ABD başkanı, Mücteba Hamaney’in atanması hakkındaki bir soruyu ise “Neler olacağını göreceğiz” diyerek geçiştirdi.
Trump daha önce Hamaney’in ruhani lider olarak atanmasının “kabul edilemez olacağını” söylemişti.
Bundan kısa bir süre sonra ise ABD’deki Fox News kanalının sunucusu Brian Kilmade, Başkan Trump ile telefonda konuştuğunu be Trump’ın Mücteba Hamaney’in atanması hakkında “mutlu değilim” dediğini aktardı.
Ghoncheh Habibiazad | BBC Farsça Servisi
Başkent Tahran’da yaşayan 30’lu yaşlarındaki üç kişiye, Mücteba Hamaney’in ruhani lider olarak ilan edilmesi hakkındaki hislerini sordum.
İnternet kesintisi nedeniyle, İran’da bulunan kişilerle iletişim kurmak çok zor olsa da bazen kısa süreli bağlantılar kurulabiliyor.
Konuştuğum kişilerden biri “Artık bu sistemin için değişimin en küçük ihtimali bile kalmadı” diyor:
“Eski lidere daha yakın biri seçemezlerdi. Her şey aynı kalacak, eski liderin adına yazılmış tezahüratları bile değiştirmelerine gerek olmayacak.”
Bir başka kişi ise “İntikam dolu biri. Babasını öldürdüler ve bunun peşini bırakmayacak” ifadelerini kullanıyor:
“İntikamını ABD’den alamazsa bizim gibi sıradan insanlardan alacak. Umarım ABD ve İsrail onu hedef alır.”
Konuştuğum üçüncü kişi de Mücteba Hamaney’in göreve gelmesiyle hiçbir şeyin değişmeyeceği görüşünde:
“Aynı yoldalar, hatta daha kötü. Bu durumun devam edeceğini ve görevde uzun süre kalacağını düşünmüyorum.”
Bahreyn devlet ajansı, İran'ın başkent Manama yakınlarında bir insansız hava aracıyla düzenlediği saldırı sonucu en az 32 kişinin yaralandığını yazdı.
Ajansın aktardığı Sağlık Bakanlığı verilerine göre yaralananların en genci 2 aylık ve aralarında kafası ve gözlerinden ağır yaralayanan 17 yaşında bir kız da var.
Habere göre yaralılardan dördünün durumu ağır.
Bahreyn'in yanı sıra Irak'tan Suudi Arabistan'a, İsrail'den Birleşik Arap Emirlikleri'ne kadar çok sayıda ülkeye gece boyunca saldırılar düzenlendi.
Jeremy Bowen | Dış Haber Editörü
Mücteba Hamaney’in adı geçmişte de olası adaylar arasında geçmişti.
Fakat İran’da rejimin karşıtlarının da destekçilerinin de büyük bir baskı altında olduğunu hatırlamak zorundayız.
Mücteba Hamaney bu göreve gelse de, babasının 40 yıl boyunca inşa ettiği türden bir güce sahip olmayacak.
Şimdi ilk görevi, rejimin üst düzeyindeki farklı kanatlar arasındaki görüş ayrılıklarına hakemlik yapması olabilir.
Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ve diğer yöneticilerden çok farklı mesajlar duyduk ve bu da, sadece bir haftada değişim, belirsizlik ve zorluklar yaratan savaşın etkilerini artırdı.
Mücteba Hamaney’i seçen 88 kişilik dini meclis içinse bu bir varoluş mücadelesi.
Babasına erişimi sağlayan kişi olarak biliniyordu ve bu da, rejimin içinde neler döndüğünü biliyor olması gerektiğini anlamına geliyor.
Mücteba Hamaney aslında göreve gelmeden önce bile göreve gelmiş gibiydi. Şimdi doğru sandalyede ve masanın arkasında.
ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırmasından bu yana küresel petrol fiyatları yükselmeye devam ediyor. Geçen haftayı 92 dolarla kapatan Brent petrolün varili, bu haftaya sert bir yükselişle 109 dolardan başladı.
Asya borsaları ise bu şokla büyük düşüşler yaşıyor.
ABD Savunma Bakanlığı, İran’a karşı başlattıkları savaşta hayatını kaybeden ABD askeri sayısının yediye çıktığını duyurdu.
ABD Merkez Komutanlığı sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda bu askerin, İran’ın 1 Mart’ta Suudi Arabistan’a düzenlediği bir saldırı sonucu yaralandığını ve 7 Mart akşamı hayatını kaybettiğini açıkladı.
İran’ın Körfez ülkelerindeki ABD diplomatik misyonlarını hedef almasının ardından ABD Dışişleri Bakanlığı, Suudi Arabistan Büyükelçiliği’nde kritik bir görevi olmayan çalışanların ve ailelerinin güvenlik gerekçesiyle ülkeyi terk etmesin istedi.
Bakanlık, Suudi Arabistan’ı ziyaret etmeyi planlayan ABD vatandaşlarını da, bu kararlarını gözden geçirmeye davet etti.
Lyse Doucet | BBC News
On yıllarca babasının gölgesinde çalışan oğlu, şimdi onun görevini üstlenecek.
Mücteba Hamaney İran’daki Devrim Muhafızları’yla yakın bir ilişkiye sahip.
Öyle ki, liseyi bitirir bitirmez Devrim Muhafızları’na dahil olmuş, dini eğitimine daha sonra devam etmişti.
Onu başa getiren şey de bu bağlantılar oldu.
İki yıl önce babası, devirdikleri rejimin babadan oğula geçen yapısını eleştirmiş ve kendisinin yerine Mücteba’nın geçmesinin mümkün olamayacağını söylemişti.
Fakat arkasında bıraktığı dini yönetim, bugün varoluş savaşı veriyor.
Gerçek iktidar, güce dair her manivelayı kontrol eden Devrim Muhafızları’nın muhafazakar yöneticileri.
Babasını bir diktatör olarak görenler ise oğlunun günlerinin de sınırlı olmasını umuyor.
Yine de onun seçilmesi, kendisini “kabul edilemez” olarak nitelendirilen ABD Başkanı Trump’a ve onu da öldürme sözü veren İsrail’e açık bir meydan okuma.
İran'ın dini lideri Ali Hamaney'in ABD ve İsrail'in hava saldırılarında öldürülmesinin ardından, ülkenin yeni dini lideri seçilen Mücteba Hamaney kimdir?
Orta Doğu’daki büyük enerji şirketlerinin üretimi azaltmasının ardından petrolün varili 8 Mart’ta 100 doları aştı.
Brent petrolün varili %18 artışla 108 dolara ulaştı. Bu, 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgale başlamasının ardından görülen en büyük artış.
Pazar akşamı bu konu hakkında konuşan ABD Başkanı Donald Trump, petrol fiyatındaki artışın “küresel güvenlik için ödenmesi gereken küçük bir bedel” olduğunu ve bir süre sonra düşeceğini söyledi.
Sosyal medya hesabından bir paylaşım yapan Trump “İran’ın nükleer tehdidinin yok edilişi tamamlandığında hızla düşecek olan petrol fiyatlarının kısa vadede yükselmesi, ABD ve Dünya’nın güvenlik ve barış için ödediği küçük bir bedel” dedi ve ekledi:
“SADECE APTALLAR BAŞKA TÜRLÜ DÜŞÜNÜR!”
İran Uzmanlar Meclisi, ülkenin yeni dini liderinin, İsrail-ABD saldırısında öldürülen Ali Hamaney'in oğlu Mücteba Hamaney olarak belirlendiğini açıkladı.
Devlet televizyonunda yapılan açıklamada, "Savaş koşullarına, düşmanın doğrudan tehditlerine ve Uzmanlar Meclisi Sekreteryası'nın ofislerine yönelik bombalamalara rağmen İslam sisteminin yeni liderinin seçimi bir saniye bile aksamadı" ifadeleri yer aldı.
İran'ın dini lideri Ali Hamaney'in ABD ve İsrail'in hava saldırılarında öldürülmesinin ardından, kayda değer güce sahip oğlu Mücteba'nın da ölüp ölmediği merak konusuydu.
8 Eylül 1969'da kuzeydoğudaki Meşhed şehrinde doğan Mücteba, Ali Hamaney'in altı çocuğundan ikincisi.
İran medyasına göre, Mücteba 17 yaşında İran-Irak Savaşı sırasında birkaç kez kısa dönemlerle orduda görev yaptı.
Son günlerde, İran'daki bazı medya kuruluşları ve iktidara yakın yetkililer, Mücteba Hamaney'den "Ayetullah" diye bahsetmeye başlamışlardı.
Birçok kişi, Mücteba'nın babasının sert politikalarını sürdüreceğini düşünüyor. ABD ve İsrail'in saldırılarında babasını, annesini ve eşini kaybeden Mücteba'nın Batı'nın baskısına boyun eğmesinin muhtemel olmadığı değerlendiriliyor.
ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın zenginleştirilmiş uranyumunu ele geçirmek için ülkeye asker yollamanın ihtimaller arasında olduğunu söyledi.
ABC News'e konuşan Trump, "Tüm seçenekler masada. Hepsi" dedi.
Trump ayrıca İran'ın yeni dini liderinin kendilerinden "onay alması gerektiğini" ileri sürerek, aksi takdirde Ayetullah Ali Hamaney'den sonra gelecek ismin görevinin de "çok sürmeyeceğini" söyledi.
Trump ayrıca "eki rejimle bağları olan birine onay verebileceğini" savundu.
Ülkelerdeki son verilere ulaşmak her zaman mümkün olmasa da resmi kaynakların açıklamaları üzerine tahmini bir sonuç elde etmek mümkün.
İran: İran'ın BM Büyükelçisi Amir Saeid Iravani, Cuma günü yaptığı açıklamada ABD-İsrail saldırıları sonucu 1332 sivilin öldürüldüğünü kaydetti.
Lübnan: Sağlık Bakanlığı açıklamasına göre 394 kişi öldürüldü. Bunlar arasında 83 çocuk ve 42 kadın var.
İsrail: Acil servis yetkilileri, İran'a yönelik saldırıların başlamasından itibaren 10 kişinin öldürüldüğünü duyurdu. 1929 kişi yaralandı.
ABD: Pentagon'a göre Kuveyt'teki ABD üssüne İran drone'larının saldırısıyla 6 ABD askeri öldürüldü.
BAE: Birleşik Arap Emirlikleri Savunma Bakanlığı, 4 kişinin öldürüldüğünü kaydetti.
Kuveyt: İçişleri Bakanlığı iki askerin ve iki sınır görevlisinin öldürüldüğünü belirtti. Bir kız çocuğu da düşen şarapnelin isabet etmesiyle hayatını kaybetti.
Bahreyn: Bir işçi, düşen mühimmat nedeniyle hayatını kaybetti.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamalarına tepki göstererek, ülkenin yeni liderinin İran halkı tarafından belirleneceğini kaydetti.
NBC'ye konuşan Arakçi, "Kimsenin içişlerimize karışmasına izin vermeyiz. Yeni lider seçmek İran halkının yetkisindedir" dedi.
Trump, İran'ın yeni dini liderinin belirlenmesinde kendisinin de rol alması gerektiğini savunmuştu.
Arakçi, "Trump bölge halkından ve İranlılardan, neden oldukları ölüm ve yıkımdan dolayı özür dilemelidir" diye ekledi.
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Savunma Bakanlığı, İran'dan yeni füzelerin ve insansız hava araçlarının fırlatıldığını ve savunma sistemleri tarafından imha edildiğini açıkladı.
Geçen hafta toplamda 238 balistik füzenin ülkeye fırlatıldığı, 15'inin denize düştüğü, ikisinin çeşitli noktalara isabet ettiği, gerisinin ise hava savunma sistemleri tarafından engellendiği duyuruldu.
Aynı hafta İran'dan 1422 adet drone ülke hava sahasında tespit edildi. Bunlardan 80'i çeşitli hedeflere ulaşmayı başardı.
BAE, İran'ın saldırılarına karşı kendilerini savunma hakkına sahip olduklarını da ekledi.
İsrail'in operasyonlarına devam ettiği Lübnan'da iki İsrail askerinin öldürüldüğü açıklandı.
İsrail ordusunun açıklamasına göre askerler Lübnan'ın güneyindeki bir çatışmada öldürüldü.
İsrail, ABD ile koordineli başlattığı savaşta, İran'daki hedeflerin yanı sıra Lübnan'ı da vuruyor.
İsrail'in saldırıları Lübnan'ın başkenti Beyrut'un güneyinde yoğunlaşıyor.
Dün Beyrut'un doğusundaki Nabi Chit köyüne yapılan baskında onlarca köy sakininin öldürüldüğü bildirilmişti.
ABD'nin Norveç'in başkenti Oslo'daki büyükelçiliğinde 8 Mart sabahı gerçekleşen patlamaya ilişkin soruşturma sürüyor.
Norveçli polis yetkilileri, patlamanın mevcut çatışma durumuyla ilişkili olabileceğini bildirdi.
Henüz hiçbir şüphelinin belirlenemediğini kaydeden Norveç polis sözcüsü Frode Larsen, "Bu ABD Büyükelçiliği'ni doğrudan hedef alan bir saldırı olabilir. Mevcut güvenlik durumu bağlamında bu tip gelişmeleri görmek beklenebilir" yorumunu yaptı.
ABD'den patlamaya ilişkin henüz bir açıklama gelmedi.
ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırmaya başlamasının ardından dünya genelinde ABD diplomatik misyonlarındaki güvenlik önlemleri artırıldı.
İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Laricani, ABD Başkanı Donald Trump ve yönetimini, Venezuela'dakine benzer bir senaryoyu denemekle suçladı.
Laricani, "Venezuela gibi olacağını sandılar. Saldıracaklar, kontrolü elde edecekler ve bitecekti. Ancak tuzağa düştüler" diye konuştu.
ABD'nin 3 Ocak'ta Venezuela'nın başkenti Caracas'a yaptığı bir operasyonla devlet başkanı Nicolas Maduro ve eşini ABD'ye götürmesi, ülkeyi belirsizliğe sürüklemişti. İran'a yönelik müdahalenin de Venezuela'ya benzer sonuçlar doğuracağı yorumları yapılıyordu.