You’re viewing a text-only version of this website that uses less data. View the main version of the website including all images and videos.

Take me to the main website

Ortadoğu'da savaşın ilk 18 gününde neler yaşandı?

İsrail ordusu İran'a karşı düzenlediği saldırılarda İran'ın Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Laricani'nin ve paramiliter birlik Besic'in komutanı Gulam Rıza Süleymani'nin öldürüldüğünü söyledi. İran'dan henüz bir açıklama gelmedi. Irak'ın başkenti Bağdat'taki ABD büyükelçiliğine İHA ve roket saldırısı düzenlendi.

Özet

  • İsrail, Lübnan'ın güneyinde "sınırlı" kara operasyonlarına başladığını açıkladı.
  • ABD Başlanı Trump, İran'ın müzakere istediği iddiasını tekrarladı, Tahran bunu yalanladı.
  • Trump, Hürmüz Boğazı'nın açılmasına destek olmaması halinde, "NATO'nun geleceği için çok kötü olacağı" tehdidinde bulundu
  • İngiltere ve Almanya hükümetleri, İran'daki savaşa katılmayacaklarını açıkladı
  • Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkeler, Hürmüz Boğazı'nın açık tutulması için Avrupa tarafından neler yapılabileceğini görüşecek.
  • İranlılar Tahran'da kontrol noktaları kurulduğunu aktarıyor

Canlı yayın

  1. Bahçeli: Kürt kardeşlerim satılık değildir, kiralık değildir

    MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, partisinin TBMM'deki grup toplantısında yaptığı konuşmada Ortadoğu'daki gelişmelere de değindi.

    Bahçeli, "Kürt kardeşlerimizi sahaya sürmek için hava koklayan ve ortam yoklayan bu sayede İran'ı içten çökertmenin planını yapan hiçbir mihraka Kürtler paralı askerlik yapmaz, yapmamalıdır. Kürt kardeşlerim satılık değildir, kiralık değildir. Tetikçi değildir" dedi.

    Geçen haftadan itibaren İranlı Kürt grupların ABD'nin desteğiyle savaşa gireceğine dair iddialar ortaya atışmıştı.

    Uluslararası basına yansıyan haberlerde bu grupların ABD ile görüştükleri ve İran'ın batısında bulunan vilayetlere kara harekâtı başlatabileceği iddia edilmişti.

    Bahçeli konuşmasında, "Türk-Kürt kardeşliği üzerinde cephe açmanın gedik oluşturmanın hesabıyla İran'ın tarihi Türk kentlerini karıştırmanın Türklerle Kürtleri çatıştırmanın arayış ve amacını kurgulayanlar ancak düşmanca tutum takınan namertlerdir" ifadelerini kullandı.

  2. Son dakika, MSB: Malatya’ya Patriot hava savunma sistemi konuşlandırılıyor

    Milli Savunma Bakanlığı (MSB), Malatya’ya bir Patriot hava savunma sistemi konuşlandırılmakta olduğunu açıkladı.

    Bakanlık açıklamasında, bölgedeki son gelişmeler ışığında ulusal düzeyde alınan önlemlere ek olarak NATO'nun da hava ve füze savunma tedbirlerini artırdığı kaydedildi.

    Bu çerçevede, Türkiye’nin hava sahasının korunmasına destek sağlamak amacıyla bir Patriot hava savunma sisteminin Malatya’da konuşlandırıldığı belirtildi.

    9 Mart'ta İran'dan ateşlenen ve Türk hava sahasına giren bir füze, Doğu Akdeniz'deki NATO unsurları tarafından imha edilmişti.

    4 Mart'ta İran'dan ateşlenen bir başka füze aynı şekilde durdurulmuştu.

  3. Lübnan’da evlerini terk etmek zorunda kalan kişi sayısı 700 bine çıktı

    Lübnan hükümeti, İsrail’in saldırıları nedeniyle her geçen gün daha fazla kişinin evlerini terk etmek zorunda kaldığını açıkladı.

    Lübnan Sosyal İşler Bakanı Haneen Sayed, hükümetin insani yardım portalında yaklaşık 700 bin kişinin evlerini terk etmek zorunda kaldıklarını söyleyerek kayıt oluşturduğunu belirtti ve 9 Mart itibarıyla 560 geçici sığınma merkezi açtıklarını duyurdu.

    Birleşmiş Milletler’e bağlı Dünya Gıda Programı da çatışmalar başladığından beri Lübnan’da 200 bin kişiye gıda ve nakit desteği verdiklerini açıkladı.

    İsrail’in İran’ın ruhani lideri Ayetullah Ali Hamaney’i öldürmesinin ardından Lübnan’daki Hizbullah örgütü İsrail’e roketle saldırmış, İsrail de bunun üzerine Lübnan’a hava ve kara operasyonu başlatmıştı.

  4. Trump’tan İran’a Hürmüz Boğazı tehdidi: 20 kat vururuz

    ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere müdahale etmesi durumunda “şu ana kadarkinin 20 katı sertlikte” vurulacağını söyledi.

    Küresel petrol ticaretinin %20’sinin geçtiği bu boğaza yönelik İran tehditleri, küresel petrol fiyatlarının hızla artmasına yol açtı.

    Yazılı bir açıklama yapan Trump, “Buna ek olarak kolayca yok edebileceğimiz hedeflere saldırarak İran’ın bir ulus olarak yeniden inşasını imkansız kılarız” dedi ve ekledi:

    “Ölüm, ateş ve öfkeyle karşılaşırlar. Ama bunun olmamasını umuyorum ve bunun için dua ediyorum.”

    Trump'a yanıt veren Devrim Muhafızları ise boğazdan "bir litre bile petrol geçmesine izin vermeyeceklerini" duyurdu.

  5. İran: İsrail veya ABD'li diplomatları sınır dışı eden ülkelerin gemileri Hürmüz Boğazı'ndan geçebilir

    ABD ve İsrail'in saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı'nı gemi geçişlerine kapatan İran Devrim Muhafızları 9 Mart akşamı yaptıkları açıklamada "İsrail veya ABD büyükelçilerini ülkelerinden sınır dışı eden Avrupalı veya Arap ülkelerin gemilerinin Hürmüz Boğazı'ndan geçişine izin verileceğini" duyurdu.

    Açıklama İran devlet medyası tarafından paylaşıldı.

    Küresel petrol ve doğalgaz ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği boğazın gemi trafiğine kapatılması, petrol fiyatlarının 10 günde yaklaşık iki katına çıkmasına yol açtı.

  6. Cumhurbaşkanı Erdoğan İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan'la konuştu: Komşulara saldırmak kimsenin faydasına değil

    Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'la bir telefon görüşmesi yaptı.

    İletişim Başkanlığı, İran'ın talebiyle 9 Mart gecesi yapılan görüşmede Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, İran'ın komşu ülkeleri hedef almasının kimseye fayda sağlamayacağını söylediğini aktardı.

    Erdoğan, İran'daki okul saldırısında ölen çocuklar başta olmak için can kayıplarından derin üzüntü duyduğunu ve Mücteba Hamaney'in yeni lider seçilmesinin bölgede barışa vesile olmasını temenni ettiğini söyledi.

    BBC Farsça'nın Devrim Muhafızları'na yakın Fars Haber Ajansı'ndan aktardığına göre Pezeşkiyan ise komşularla gerilimi düşürmeye hazır olduklarını söyledi fakat bunun bir şarta bağlı olduğunu ekledi:

    "Komşularımızın hava sahası, karasuları ve toprakları İran halkına saldırı için kullanılmamalı."

  7. Analiz: Trump'ın son yorumları savaşın kısa sürede biteceği iddiasını zayıflatıyor

    Anthony Zurcher | Kuzey Amerika Muhabiri

    ABD Başkanı Donald Trump basın toplantısından önce İran'a yönelik operasyonlarının sonuna yaklaşmış olabileceklerine dair sinyaller vermişti.

    ABD'nin "son derece başarılı olduğunu" savunan Trump, İran'ın hava savunma sistemleri ve radarlarının yok edilmesini buna örnek göstermişti.

    Fakat sonrasında "çok uzun süre boyunca" İran'ın ABD, İsrail veya ABD müttefiklerini hedef alacak silahlar geliştiremeyeceğinden emin olmak istediğini de ekledi.

    Bu büyük bir görev ve bunun için Trump'ın henüz başaramadığı rejim değişikliğine ihtiyaç olabilir.

  8. Trump'tan savaşa dair açıklamalar: 'Bu hafta bitmez ama sonu yakın'

    ABD Başkanı Donald Trump, İran'la savaşın bu hafta bitmeyeceğini fakat sonunun yakın olduğunu söyledi.

    "Sahip oldukları her şey, liderlikleri dahil, gitti. İki günde onları süpürdük" diyen Trump, İran'ın donanması ve hava kuvvetlerinin yok edildiğini, İHA stoklarınınsa "muhtemelen %25'inin" kaldığını söyledi ve ekledi:

    "İHA üretim tesisleri de şu an ateş altında."

    ABD'nin geçen yaz İran'daki nükleer tesislere saldırmasından önce de Tahran'ın nükleer silah geliştirme planının olduğunu ve müzakereleri iyi niyetli bir şekilde yürütmediğini savunan Trump, "Bunun yerine silah üretim programını başka bir yere taşımaya çalışıyorlardı. Balistik füze üretimini hızlandırdılar, bu da bizim denizaşırı üslerimizi tehdit etmeye başladı ve hatta gelecekte anakaramızı da tehdit edebilirdi" diye konuştu:

    "Rejimin amacı, balistik füze üretimini hızlandırarak nükleer programlarına müdahale etmemizi imkansızlaştırmaktı."

    Partisinin bir etkinliği için gittiği Florida'da bir basın toplantısı düzenleyen Trump, İran'da hala vurmadıkları hedefler olduğunu ve onları bir günde vurabileceklerini, bu hedefleri vurmanın çok kolay olduğunu fakat İran için sonuçlarının yıkıcı olabileceğini belirtti.

    Bugüne kadar 5 bin hedef vurduklarını söyleyen Trump, görevlerinin "büyük oranda tamamlandığını da ekledi.

    Muhabirlerin sorusu üzerine bugün Rusya lideri Vladimir Putin'le konuşmasından da bahseden Trump, "Bugün Ukrayna'da bitmeyen savaşı konuştuk" dedi.

    Putin'in Orta Doğu konusunda yardımcı olmak istediğini söylediğini, kendisinin de ona karşılık "Bunun yerine Ukrayna'daki savaşı bitirmeye yardımcı olsan daha iyi olur" dediğini aktaran Trump, konuşmanın genel olarak iyi geçtiğini ekledi.

  9. Trump: 'Kötü bir şey yaparlarsa bu, İran'ın sonu olur ve adını bir daha duymazsınız'

    BBC'nin ABD'deki yayın ortağı CBS'in Trump'la yaptığı telefon röportajından bir detay daha açıklandı.

    Röportajda İran'ın attığı füzeler hakkında da konuşan Trump, "Gönderebilecekleri her şeyi fırlattılar ve sakın bir şey denemeye kalkmasınlar, yoksa bu ülkenin sonu olur... Eğer kötü bir şey yaparlarsa, bu İran'ın sonu olur ve adını bir daha asla duymazsınız" dedi.

  10. Trump, İran savaşının 'neredeyse tamamlandığını' söyledi

    CBS News muhabiri Weijia Jiang'ın aktardığına göre ABD Başkanı Donald Trump, İran'a karşı savaşın "neredeyse tamamlandığını" ve Washington'ın başlangıçta tahmin ettiği dört ila beş haftalık zaman diliminin "çok ilerisinde" olunduğunu söyledi.

    Jiang X hesabında, Trump'ın bir telefon röportajında kendisine "Savaşın neredeyse tamamlandığını düşünüyorum. Donanmaları yok, iletişimleri yok, hava kuvvetleri yok" dediğini yazdı.

    İran'ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney hakkında ise Trump'ın "Ona ileteceğim bir mesaj yok" dediği, Hamaney'in yerine geçecek birini düşündüğünü söylediğini aktardı.

  11. Putin, Rusya'nın Avrupa'ya enerji tedariki konusunda yardım etmeye hazır olduğunu söyledi

    Ben Tavener, Moskova

    Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ABD ve İsrail'in İran ile savaşının küresel bir enerji krizine yol açtığını söyledi.

    Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatlara bağlı petrol üretiminin yakında tamamen durma noktasına gelebileceği konusunda uyardı.

    Putin, uzun vadeli sözleşmeler imzalandığı ve siyaset denklemden çıkarıldığı sürece, ülkesinin petrol ve doğalgaz tedarikinde Avrupa ülkeleri de dahil olmak üzere yardım etmeye hazır olduğunu söyledi.

    Rus ihracatçılarının "istikrarlarıyla öne çıkan" şirketler olduğunu söyledi.

    Reuters'e göre Rusya, dünyanın en büyük ikinci petrol ihracatçısı ve dünyanın en büyük doğalgaz rezervlerine sahip.

    Putin'in Şubat 2022'de Ukrayna'ya asker göndermesinin ardından, Avrupa ülkelerinin çoğu (ancak hepsi değil) Rus enerji tedarikine olan bağımlılıklarından kurtulmaya çalıştı.

    Putin ayrıca, Rus petrol şirketlerinin "muhtemelen geçici" olan petrol fiyatlarındaki artıştan yararlanarak borçlarının bir kısmını ödemeleri gerektiğini söylüyor.

    Rus hükümeti de şüphesiz petrol fiyatlarındaki artışı ülkenin kamu maliyesindeki açığı azaltmak için kullanmak isteyecektir.

  12. İngiltere Savunma Bakanı: 'HMS Dragon gemisi birkaç gün içinde Akdeniz'e doğru yola çıkacak'

    İngiltere Savunma Bakanı John Healey, donanmaya ait destroyer gemi HMS Dragon'un "önümüzdeki birkaç gün içinde" İngiltere'deki Portsmouth'tan Akdeniz'e doğru yola çıkacağını doğruladı.

    Hükümetin ayrıca bölgeye Typhoon ve F35 savaş uçakları, İHA savarlar ekipleri ve radar gönderdiğini söyledi.

    Healey, iki Typhoon savaş uçağının biri Ürdün diğeri Bahreyn'e doğru giden iki insansız hava aracını düşürdüğünü ekledi.

  13. Erdoğan: 'İran tarafına gerekli uyarılar çok net şekilde iletildi'

    Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bugün büyükelçiler yaptığı İiftar programında da İran'daki savaşa dair açıklamalarda bulundu.

    Erdoğan, "300'ü aşkın masum çocuğun olduğu 1500'e yakın İranlı hayatını kaybetti" dedi ve şunları ekledi:

    "Karşılıklı misillemelerle can kaybı, yıkım ve krizin ekonomik maliyetinin asimetrik şekilde artmakta olduğunu görüyoruz. Savaş uzadıkça maalesef tablo daha da kötüleşecektir.

    "Sadece çatışan taraflar değil tüm bölge, hatta Avrupa ve Asya dahil bunun faturasını ödeyecektir. Türkiye olarak biz bölgemizin aynı acıları tekrar yaşamasını istemiyoruz".

    Cumhurbaşkanı ayrıca "Geçen hafta ve bugün ülkemize gelen balistik unsurlar etkisizleştirilmiştir" dedi, İran'a gerekli uyarıların çok net şekilde iletildiğini belirtti.

    "Bölgesel istikrarı tehdit eden her soruna onurlu bir çözüm yolunun bulunabileceğine inanıyoruz" dedi ve yeni bir müzakere sürecinin mümkün olduğunu vurguladı.

  14. Putin Rusya'nın Avrupa'ya petrol ve doğalgaz tedariğine hazır olduğunu söyledi

    Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova'ya "siyasi baskı yapmamaları" koşuluyla Avrupa ülkelerine petrol ve doğalgaz tedarik etmeye hazır olduklarını söyledi.

    Televizyonda canlı yayınlanan bir toplantıda konuşan Putin, "Eğer Avrupalı şirketler ve Avrupalı alıcılar bize siyasi baskıdan arındırılmış, uzun vadeli ve sürdürülebilir bir işbirliği sunarsa o zaman ilerleyelim. Biz bunu hiç reddetmedik" dedi.

    Putin, "Avrupalılarla çalışmaya hazırız ancak hazır olduklarına ve bizimle çalışmaya gönüllü olduklarına dair işaretlere ihtiyacımız var" dedi.

    Rusya, dünyanın en büyük ikinci petrol ihracatçısı ve dünyanın en büyük doğal gaz rezervlerine sahip.

  15. Erdoğan'dan İran'a uyarı: 'Provokatif adımlar atmaya devam ediliyor'

    Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, kabine toplantısında İran savaşının da ele alındığını söyledi.

    Erdoğan, "4 Mart'ta İran'dan ateşlenip Irak ve Suriye hava sahasına geçtikten sonra ülkemize yöneltildiği tespit edilen füze NATO tarafından etkisiz hale getirildi" dedi.

    İran'ın "samimi uyarılara rağmen Türkiye'nin dostluğunu zora sokacak, son derece yanlış ve provokatif adımlar atmaya devam ettiğini" söyleyen Erdoğan "Milletimizin kalbinde ve zihninde derin yaralar açacak bin yıllık komşuluk ve kardeşlik hukukumuza gölge düşürecek bir hesabın içine girilmemelidir" dedi.

    Türkiye'nin "yeri ve tavrı bellidir" diyen Erdoğan "ateşin daha fazla yayılmaması, daha fazla kan dökülmemesi için olağanüstü çaba" gösterildiğini ekledi. Öncelikli hedefin Türkiye'yi "bu yangından uzakta tutmak" olduğunu söyledi.

    Gelişmelerin NATO ve diğer müttefiklerle birlikte takip edildiğini belirtti.

    "Güvenliğimizi tahkim edecek ilave önlemleri almayı sürdüreceğiz" dedi.

    Şu an Türkiye'nin sınır hattında herhangi bir sorun ya da hareketlilik olmadığını, sınır hattında "önleyici tedbirlerin" alındığını ifade etti.

    Öte yandan Erdoğan, "KKTC savunmasının artırılmasına yönelik altı adet F-16 savaş uçağımızı ve hava savunma sistemlerini adaya konuşlandırdık" dedi.

  16. Almanya Başbakanı Merz: 'İran uluslararası bir terör merkezi'

    Almanya Başbakanı Friedrich Merz, İran'da hızlı bir hükümet değişikliği çağrısı yaptı ve "Molla rejimi ne kadar çabuk durursa, bu savaş o kadar çabuk bitecek" dedi.

    Merz "İran uluslararası terörizmin merkezi ve bu merkez kapatılmalı. Amerikalılar ve İsrailliler de kendi yöntemleriyle bunu yapıyorlar" dedi.

    Savaşın, Avrupa'nın en büyük ekonomisi olan Almanya'ya yansımaları olacağını belirten Merz, hükümetinin "enerji politikasında bağımsızlığı artırmak için elinden geleni yaptığını" da vurguladı.

  17. Rubio: Görev tamamlandığında dünya daha güvenli olacak

    ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio İran'a yönelik saldırıları kast ederek "Bu görev tamamlandığında dünya daha güvenli ve daha iyi bir yer olacak" dedi.

    Washington'daki bir etkinlikte konuşan Rubio, İran'ın "dünyanın önde gelen terörizm destekçisi" olduğunu savundu.

    İran'a karşı başlatılan operasyonun amaçları arasında "rejimin füze fırlatma kabiliyetinin, bu füzeleri yapan fabrikaların ve donanmanın imha edilmesi" olduğunu söyledi ve ekledi:

    "Bu amaca ulaşma yolundayız. Her geçen gün İran'daki rejimin daha az füzesi, daha az fırlatma rampası kalıyor, fabrikaları daha az çalışıyor ve donanması imha ediliyor."

  18. Tahran halkından Mücteba Hamaney'e bağlılık yemini ve tepki

    İran'da mevcut yönetimi destekleyenler, Mücteba Hamaney'in yeni dini lider olarak atanmasını kutlamak için 9 Mart'ta Tahran sokaklarına çıktı.

    Kalabalıktan kişilerin, baba - oğul Hamaney'i birarada gösteren çizimler ve fotoğraflar taşıdığı görüldü.

    AFP haber ajansı muhabiri, binlerce kişinin katıldığı gösteride, yeni lidere bağlılık yemini edildiğini de bildirdi.

    BBC Farsça'ya konuşan bazı İranlılarsa, Mücteba Hamaney ismi nedeniyle endişeli.

    Tahran'da yaşayan 40'lı yaşlarındaki bir kadın, yeni lideri "babasından bile daha kötü" olarak tanımlıyor.

    Tahran'da yaşayan 20'li yaşlarındaki bir başka kadın ise onun "babasından bile daha baskıcı" olduğunu söylüyor.

    Karaj'da yaşayan 20'li yaşlarındaki bir adam ise, "Daha önce adını bile duymamıştım veya ciddiye almamıştım" diyor.

    "Şimdi Trump'ın onlarla bir anlaşma yapıp yapmadığı netleşecek" diye ekliyor.

  19. Son dakika, MSB: Türk hava sahasına giren füze imha edildi

    Milli Savunma Bakanlığı, İran'dan ateşlenen ve Türk hava sahasına giren bir füzenin Doğu Akdeniz'deki NATO unsurları tarafından imha edildiğini duyurdu.

    Bakanlık, füze parçalarının Gaziantep’te boş arazilere düştüğünü, olayda can kaybı ya da yaralanma yaşanmadığını belirtti.

    Açıklamada şu ifadeler kullanıldı:

    "Türkiye, iyi komşuluk ilişkilerine ve bölgesel istikrara büyük önem vermektedir.

    "Ancak ülkemizin topraklarına ve hava sahasına yönelen her türlü tehdide karşı gerekli tüm adımların kararlılıkla ve tereddütsüz atılacağını bir kez daha vurguluyoruz.

    "Türkiye’nin bu yöndeki uyarılarına riayet edilmesinin herkesin menfaatine olduğunu hatırlatıyoruz."

    4 Mart'ta İran'dan ateşlenen bir başka füze aynı şekilde durdurulmuştu. İran, Türkiye'nin hedef alınmadığını savunmuştu.

  20. Putin'den İran'ın yeni liderine 'sarsılmaz destek' sözü

    Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Mücteba Hamaney'i yeni dini lideri seçen İran'a "sarsılmaz desteğin" devam edeceğini söyledi.

    Putin, Mücteba Hamaney'e tebrik mesajında şu ifadeleri kullandı:

    "İran silahlı saldırıyla mücadele ederken, bu yüksek mevkide yapacaklarınız, hiç şüphesiz büyük bir cesaret ve özveri gerektirecek.

    "Babanızın çalışmalarını onurlu bir şekilde sürdüreceğinize ve bu ağır sınav karşısında İran halkını birleştireceğinize eminim."

    Putin mesajında, Rusya'nın İran'a "güvenilir bir ortak" olmaya devam edeceğini de ifade ediyor.