You’re viewing a text-only version of this website that uses less data. View the main version of the website including all images and videos.

Take me to the main website

Ortadoğu'da savaşın ilk 18 gününde neler yaşandı?

İsrail ordusu İran'a karşı düzenlediği saldırılarda İran'ın Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Laricani'nin ve paramiliter birlik Besic'in komutanı Gulam Rıza Süleymani'nin öldürüldüğünü söyledi. İran'dan henüz bir açıklama gelmedi. Irak'ın başkenti Bağdat'taki ABD büyükelçiliğine İHA ve roket saldırısı düzenlendi.

Özet

  • İsrail, Lübnan'ın güneyinde "sınırlı" kara operasyonlarına başladığını açıkladı.
  • ABD Başlanı Trump, İran'ın müzakere istediği iddiasını tekrarladı, Tahran bunu yalanladı.
  • Trump, Hürmüz Boğazı'nın açılmasına destek olmaması halinde, "NATO'nun geleceği için çok kötü olacağı" tehdidinde bulundu
  • İngiltere ve Almanya hükümetleri, İran'daki savaşa katılmayacaklarını açıkladı
  • Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkeler, Hürmüz Boğazı'nın açık tutulması için Avrupa tarafından neler yapılabileceğini görüşecek.
  • İranlılar Tahran'da kontrol noktaları kurulduğunu aktarıyor

Canlı yayın

  1. Savaşta son gelişmeler neler?

    İran savaşı üçüncü haftasına girerken, ABD Başkanı Donald Trump, küresel petrol sevkiyatının yaklaşık %20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın güvenliğinin sağlanmasına yardımcı olmak için yaklaşık yedi ülkeyle görüşmelerde bulunduğunu söyledi.

    İngiliz Financial Times gazetesine verdiği bir röportajda Trump, ittifak üyelerinin ABD'ye yardım etmemesi durumunda NATO'nun "çok kötü bir gelecekle" karşı karşıya kalacağını söyledi.

    Bölgeden diğer gelişmeler şöyle:

    • İran'ın başkenti Tahran'dan yoğun bombardıman bildirildi, Gece boyunca Körfez ülkelerine saldırılar sürdü; Suudi Arabistan 60'tan fazla İHA'yı engellediğini açıkladı.
    • Abu Dabi Medya Ofisi, sivillerin yaşadığı bir bölgeye füze düşmesinin ardından bir Filistinli'nin hayatını kaybettiğini açıkladı.
    • İran'ın yakındaki bir noktaya füze saldırısının ardından askıya alınan Dubai Uluslararası Havalimanı'nda uçuşlar kademeli olarak yeniden başladı.
    • İsrail ordusu ise Lübnan'ın güneyinde "Hizbullah kalelerine" karşı "sınırlı ve hedefli" kara operasyonlarına başladığını açıkladı.
  2. İsrail, Lübnan'ın güneyinde 'sınırlı ve hedefli' kara operasyonlarına başladığını açıkladı

    İsrail ordusu, Telegram üzerinden paylaşılan bir açıklamada, "Hizbullah'ın kilit kalelerine karşı sınırlı ve hedefli kara operasyonlarına" başladığını söyledi.

    Ordu, birliklerinin Lübnan'ın güneyine girmesinden önce bölgedeki "çok sayıda terörist hedefe" karşı saldırılar düzenlendiğini ve operasyonun "öndeki savunma bölgesini güçlendirmeyi" ve bölgedeki "terörist altyapıyı ortadan kaldırmayı" amaçladığını belirtti.

  3. İranlılar Tahran'da kontrol noktaları kurulduğunu anlatıyor

    Ghoncheh Habibiazad, BBC Farsça

    Tahran'daki İranlılar, BBC'ye şehirde insanların durdurulup arandığı güvenlik kontrol noktaları kurulduğundan bahsettiler.

    Ülkedeki elektrik kesintisi sırasında internet erişimi sağlayan 20'li yaşlarında bir adam, taksiyle bir kontrol noktasından geçerken yaşadığı korkuyu BBC'ye anlattı.

    "Yaptığım iş İslam Cumhuriyeti'nde suç sayılıyor. Yanımda dizüstü bilgisayarım ve telefonum olduğu için gerçekten endişelendim Arabaları durdurdular. Ama neyse ki, içinde bulunduğum arabayı aramadılar" dedi.

    20'li yaşlarında başka bir adam ise kontrol noktasından geçme stratejisini şöyle anlattı: "'Çalışmalarınız için teşekkürler' gibi şeyler söylemeye başladım... sanki gerçekten çok çaba sarf ediyorlarmış ve ben de bunu takdir ediyormuşum gibi."

    Yetkililer daha sonra onu serbest bırakmışlar.

    20'li yaşlarında bir kadın ise, "Her zaman renkli kıyafetler giyerdim. Ama şimdi giymiyorum. Devriyelerinden korkuyorum, çok parlak bir şey giyersem onları rahatsız edebileceğimden endişeleniyorum" dedi.

  4. ABD istihbaratı: Hamaney, oğlunun lider olması konusunda çekinceliydi

    CBS News'e konuşan ABD'li istihbarat kaynaklarına göre Ali Hamaney, liderlik vasfına sahip olmadığı düşünülen oğlu Mücteba Hamaney'in kendisinin yerine göreve gelmesine mesafeliydi.

    Kaynaklara göre, öldürülen Ali Hamaney, oğlunun "kişisel yaşamında sorunlar yaşadığının" da farkındaydı.

    56 yaşındaki Mücteba Hamaney, babasının ABD-İsrail saldırısında öldürülmesinin ardından İran'ın yeni dini lideri olarak seçildi. Ancak Mücteba Hamaney henüz halkın karşısına çıkmadı.

  5. Trump, İran'ın müzakere istediği iddiasını tekrarladı

    Air Force One uçağında basının sorularını yanıtlayan ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın müzakere istediğine yönelik iddialarını tekrarladı.

    Trump, "Onlarla konuşuyoruz ama bence hazır değiller, ama yaklaşıyorlar" dedi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Tahran yönetiminin “hiçbir zaman ateşkes istemediğini ve müzakere talebinde bulunmadığını” söylemişti.

    İran'a askeri operasyonlarda "zafer ilan edip etmeyeceği" sorusuna Trump, "Bunun için bir neden yok. Önemli bir hasar verdik. Onları şimdi bırakırsak tekrar inşa etmeleri 10 yıl sürer" yanıtını verdi.

    Trump, Tahran'da halkın yeni dini lider Mücteba Hamaney'e destek için toplandığını gösteren görüntülerin "yapay zeka ürünü olduğunu" ileri sürdü.

    ABD Başkanı ayrıca İsrail Başbakanı Netanyahu ile tartıştıkları iddiasının sorulması üzerine, "Onunla aramız iyi" yanıtını verdi.

  6. Trump'tan müttefiklerine: 'Hürmüz Boğazı'nda bize yardım edecekler mi göreceğiz'

    Financial Times'a konuşan ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'ndan gelen petrole Avrupa'nın ve Çin'in ciddi şekilde bağımlı olduğunu savunarak, buradaki geçişin açılmasına diğer ülkelerin de yardım etmesi gerektiğini söyledi.

    Trump, müttefiklerinin Hürmüz Boğazı'nın açılmasına destek olmaması halinde, "NATO'nun geleceği için çok kötü olacağını" dile getirdi.

    Trump şöyle devam etti:

    "Ukrayna'da onlara yardım etmek zorunda değildik. Ukrayna bizden binlerce mil uzakta. Ama yardım ettik. Şimdi bize yardım edecekler mi, göreceğiz. Onlar için orada olacağımızı hep söyledim ama onlar bizim için gelmiyorlar. Orada olacaklar mı, emin değilim."

    Trump bu yorumları, Hürmüz Boğazı'nın açılması için Çin, Fransa, Japonya, Güney Kore ve İngiltere'nin bir "takım çalışmasıyla" hareket etmesi çağrısından bir gün sonra yaptı.

    Dünyanın en yoğun ticari geçiş noktalarından olan Hürmüz Boğazı'ndan, küresel petrol tedariğinin yaklaşık yüzde 20'si geçiyor.

  7. İran’da sokaklar sakin: Nevruz öncesi alışılmadık bir atmosfer

    Behrang Tajdin – BBC Farsça

    İran’da sokaklar normalde yılın bu döneminde oldukça hareketli olurken, şu anda birçok kentte sessizlik hâkim ve pek çok kişi gün batımından sonra dışarı çıkmamayı tercih ediyor.

    Oysa bu cuma (20 Mart) İran takvimine göre yeni yıl olan Nevruz kutlanacak. Normalde bu dönemde ülke genelinde sokaklar ve pazarlar kutlama hazırlıkları nedeniyle kalabalık olur.

    Ancak şu anda birçok dükkânın kapalı olduğu ve insanların temel ihtiyaçlar dışında harcama yapmaktan kaçındığı görülüyor.

    Bazı kişiler ise savaşın İran’da bir rejim değişikliğine yol açıp açmayacağını sorguluyor.

    Ülkenin kuzeyindeki bir kentte yaşayan 28 yaşındaki öğretmen Mina, BBC’ye yaptığı açıklamada, “Eğer savaşın ardından geriye sadece yıkıntılar kalır ve bu rejim yerinde kalıp daha da baskıcı hâle gelirse, o zaman ne yapacağız?” dedi.

  8. Kuveyt’teki ABD-İtalya üssüne İHA saldırısı

    İtalya ordusu, Kuveyt’te bulunan ABD-İtalya ortak askeri üssünün bir insansız hava aracı (İHA) saldırısıyla hedef alındığını açıkladı.

    İtalya Savunma Bakanlığı’nın X hesabından paylaşılan açıklamada, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Luciano Portolano, “Bu sabah Kuveyt’teki Ali Al Salem üssü bir İHA saldırısının hedefi oldu. Saldırıda İtalyan Hava Görev Gücü’ne ait uzaktan kumandalı bir hava aracının bulunduğu sığınak vuruldu ve araç imha edildi” dedi.

    Portolano, olayda herhangi bir personelin zarar görmediğini ve kimsenin saldırıya doğrudan maruz kalmadığını belirtti.

    Açıklamada ayrıca, bölgedeki güvenlik durumunun değişmesi nedeniyle İtalyan Hava Görev Gücü’ne bağlı birliklerin son günlerde kademeli olarak azaltıldığı ifade edildi.

  9. İran’da önemli bir telekomünikasyon ağı çöktü

    Bağımsız internet izleme kuruluşu NetBlocks’a göre, İran’daki önemli bir telekomünikasyon ağına erişim çöktü.

    NetBlocks, AS12880 olarak bilinen ağın şimdiye kadar kısmen çevrim içi kalmayı başardığını ancak bağlantının tamamen kesildiğini belirtti.

    İran hükümeti ülke genelinde bir internet kesintisi uygulamayı sürdürüyor.

    Ülkede yaklaşık 16 gündür internet bağlantısı neredeyse hiç sağlanamıyor.

  10. İsrail ordusu: İran’a yönelik saldırıların kapsamı genişletiliyor

    İsrail ordusu İran yönetimine ait altyapıya yönelik saldırıların kapsamının batı ve orta İran’daki daha fazla bölgeyi kapsayacak şekilde genişletildiğini açıkladı.

    Ordu, bu saldırıların İran yönetiminin “komuta ve kontrol kabiliyetlerini zayıflatmayı” hedeflediğini belirtti.

    Aynı açıklamada, İsrail Hava Kuvvetleri’nin pazar günü erken saatlerde batı İran’daki Hemedan kentinde İran yönetimine ait karargâhları hedef alan bir saldırı dalgasını tamamladığı bildirildi.

    Ordu, saldırılarda İran Devrim Muhafızları ile Besic güçlerine ait birkaç önemli karargâhın vurulduğunu duyurdu.

    İsrail ordusu, bu saldırıların “İran yönetiminin temel operasyonel sistemlerine ve yapısına verilen zararı derinleştirmeye yönelik devam eden çabaların bir parçası” olduğunu söyledi.

  11. Hürmüz Boğazı’nda son durum ne?

    ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nı “bir şekilde” yeniden açacaklarını söyleyerek Çin, Fransa ve İngiltere gibi ülkelere bölgeye savaş gemisi göndermeleri çağrısında bulundu.

    Dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20’si normalde bu boğazdan geçiyor. Bu durum Hürmüz Boğazı’nı küresel petrol taşımacılığının en kritik geçiş noktalarından biri haline getiriyor.

    Ancak İran’ın boğazı fiilen kapatması, küresel tedarik zincirleri ve enerji fiyatları üzerinde ciddi baskı oluşturdu.

    İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi dün yaptığı açıklamada, güzergâhın yalnızca İran’ın “düşmanlarına ait” tanker ve gemilere kapalı olduğunu söyledi. Arakçi bu sabah ise Tahran’ın, gemilerin güvenli geçişi konusunda görüşmek isteyen ülkelerle “diyaloğa açık” olduğunu belirtti.

    Bu arada dar boğazdan geçmeye çalışan bazı gemilerin saldırıya uğradığı bildiriliyor. İran’ın deniz taşımacılığını engelleme girişimi kapsamında geçiş yoluna mayın döşemiş olabileceğine dair endişeler de bulunuyor.

    BBC Verify’a konuşan bir gemi sahibi, Tayland bayraklı Mayuree Naree adlı geminin Çarşamba sabahı Hürmüz Boğazı’ndan geçişi sırasında vurulduğunu söyledi.

  12. İran: Ateşkes ya da müzakere talebinde bulunmadık

    İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Tahran yönetiminin “hiçbir zaman ateşkes istemediğini ve müzakere talebinde bulunmadığını” söyledi.

    Arakçi’nin açıklaması, ABD Başkanı Donald Trump’ın daha önce İran’ın bir anlaşma yapmak istediğini ancak şartların “henüz yeterince iyi olmadığı” gerekçesiyle bunu kabul etmediğini söylemesinin ardından geldi.

    CBS News’te yayımlanan Face the Nation programına konuşan Arakçi, “Amerikalılarla konuşmamız için bir neden görmüyoruz, çünkü onlar bize saldırma kararı aldıklarında zaten görüşmeler yürütüyorduk” dedi.

    Arakçi, “Bu, Başkan Trump ve ABD’nin tercih ettiği bir savaş. Biz de meşru müdafaamızı sürdürmeye devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.

  13. BAE: İran’dan atılan füzeler düşürüldü, savaşın başından bu yana altı kişi öldü

    Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), İran’dan fırlatılan dört balistik füze ve altı insansız hava aracının hava savunma sistemleri tarafından düşürüldüğünü açıkladı.

    BAE Savunma Bakanlığı, savaşın başladığı günden bu yana toplam 298 balistik füze, 15 seyir füzesi ve bin 606 insansız hava aracının engellendiğini bildirdi.

    Bakanlık, bu saldırılar sonucu altı kişinin hayatını kaybettiğini, 142 kişinin ise “hafif ve orta derecede” yaralandığını duyurdu.

  14. Ortadoğu’nun en büyük petrol tesislerinden birinde yangının ardından faaliyetler yeniden başladı

    İnsansız hava aracı saldırılarının hedefi olan ve Ortadoğu’nun en büyük petrol tesislerinden biri olma özelliği taşıyan Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Füceyre Limanı’nda faaliyetler yeniden başladı.

    Füceyre yetkilileri, “hava savunma sistemleri tarafından bir insansız hava aracının başarıyla düşürülmesinin ardından yere düşen parçalar nedeniyle” yangın çıktığını söylemişti.

    Bloomberg, limandaki petrol yükleme faaliyetlerinin yeniden başladığını bildirdi.

    Liman, Hürmüz Boğazı’na yaklaşık 70 mil uzaklıkta bulunması nedeniyle gemilerin bu kritik petrol rotasından geçmek zorunda kalmadan yakıt alabilmesini sağlayan önemli bir merkez konumunda.

  15. Tahran'da binalar hasar gördü

    Saldırı altında olan Tahran’dan yeni görüntüler geldi.

    İranlılar hasar gören evlerden enkaz kaldırıyor.

    İsrail daha önce İran’ın batısındaki hedeflere “geniş çaplı” saldırılar düzenlediğini söylemişti, ancak bu saldırıların herhangi bir hasara yol açıp açmadığına dair henüz bir açıklama gelmedi.

  16. Aslan ve güneş: İranlı muhaliflerin bayrağı neyi simgeliyor?

    İranlı muhalifler, dünya çapında düzenledikleri eylemlerde halen 1980'de kullanımdan kaldırılan ülkenin eski ulusal bayrağını kullanıyor.

    Yeşil, beyaz ve kırmızı üç renkli bu bayrakta, İran İslam Cumhuriyeti bayrağından farklı olarak altın renkli bir aslan ve güneş bulunuyor.

    Haberimizde bu simgelerin ne anlama geldiğini tarif ediyoruz.

  17. Trump: Anlaşma yapmaya henüz hazır değilim

    ABD Başkanı Donald Trump, Cumartesi günü NBC News’e verdiği röportajda, İran’ın bir anlaşma yapmak istediğini ancak kendisinin buna şu aşamada yanaşmadığını söyledi. Trump, “Şartlar henüz yeterince iyi değil” dedi.

    Trump, söz konusu şartların ne olduğunu açıklamayı reddetti ancak İran’ın nükleer hedeflerinden vazgeçmeyi taahhüt etmesinin olası bir anlaşmanın parçası olacağını belirtti.

    Aynı röportajda Trump, bazı ülkelerin Hürmüz Boğazı’nın güvenliğini sağlamaya yardımcı olmayı taahhüt ettiğini söyledi, ancak bu ülkelerin hangileri olduğunu açıklamadı.

    Trump ayrıca ABD’nin İran’ın petrol ihracatı için kritik bir merkez olan Harg Adası’nı “tamamen yok ettiğini” iddia etti ve “Eğlence olsun diye birkaç kez daha vurabiliriz” ifadelerini kullandı.

    Petrol fiyatlarının yükselmesine ilişkin endişeleri de küçümseyen Trump, “O kadar çok petrol ve gaz var ki… sadece biraz tıkanmış durumda. Ama çok yakında bu tıkanıklık açılacak” dedi.

  18. İsrail Sağlık Bakanlığı: Son 24 saatte 100’den fazla kişi hastaneye kaldırıldı

    İsrail Sağlık Bakanlığı, son 24 saat içinde 108 kişinin yaralanarak hastanelere kaldırıldığını duyurdu.

    Bakanlığın aktardığına göre yaralılardan 96’sının durumu hafif, iki kişinin durumu orta seviyede. Dokuz kişinin ise tıbbi değerlendirmeleri sürüyor.

  19. ABD: İran, uçak gemisi hakkında yanlış iddialar yayıyor

    ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran Devrim Muhafızları Ordusu’nu USS Abraham Lincoln uçak gemisi hakkında yanlış iddialar yaymakla suçladı.

    CENTCOM, X platformundaki Farsça hesabından yaptığı açıklamada Devrim Muhafızları'nın “bir kez daha” savaş gemisini etkisiz hâle getirdiğini iddia ettiğini belirtti.

    Açıklamada, “Şunu açıkça söyleyelim: Abraham Lincoln uçak gemisi taarruz grubu denizden İran hava sahası üzerinde tam hâkimiyetini sürdürmektedir” denildi.

    ABD, çatışma öncesinde Ortadoğu’daki askeri varlığını artırmaya başlamıştı. Lincoln’ün yanı sıra, ABD Donanması’nın en büyük uçak gemisi olan USS Gerald Ford da bölgede görev yapıyor.

    ABD medyasında yer alan haberlere göre Washington, Körfez’e ek askeri güçler göndermeye hazırlanıyor. Bunlar arasında yaklaşık 5 bin deniz piyadesi ve denizciden oluşan “amfibi hazır kuvvet grubu” da bulunuyor.

    USS Tripoli amfibi hücum gemisinin de bölgede bulunan mevcut deniz gücüne katılması bekleniyor.

  20. Son dakika, İsrail: İran'dan yeni bir saldırı dalgası daha başladı

    İsrail ordusu İran’dan İsrail’e doğru yeni bir füze dalgası tespit edildiğini açıkladı.

    Ordunun açıklamasına göre bu, son dokuz saat içinde düzenlenen beşinci saldırı dalgası oldu.

    Ordu, risk altındaki bölgelerde yaşayanlara sığınaklara gitmeleri çağrısında bulundu.