ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ወተሃደራዊ ሓገዝ ዩክረይን ዝያዳ ኣብ ኣመሪካ ጽግዕተኛ ኰይኑ'ዩ ጸኒሑ። እቲ ሓገዝ ደው ንምባል ዝተወስደ ውሳነ ድማ ኣብቲ ኲናት ዓቢ ጽልዋ ክህልዎ ይኽእል እዩ።


ኣመሪካ፡ ሓበሬታ ስለያ ንዩክረይን ምሃብ ደዉ ኣቢላ

ብመሰረት ዓለማዊ መዐቀኒ ራዕዲ (GTI)፡ እቲ ዞባ ንገለ ክፋል ዓሰርተ ሃገራት የጠቓልል- ቡርኪናፋሶ፡ ማሊ፡ ኒጀር፡ ካሜሩን፡ ጊኒ፡ ጋምብያ፡ ሰኔጋል፡ ናይጀርያ፡ ጫድን ሞሪታንያን። 

ዞባ ሳሕል፡ ስለምንታይ እዩ ኣብ ዓለም 'ሓደገኛ ቦታ' ኰይኑ?

ካብተን ኣብ መንጐ ዲሞክራትን ሪፐብሊካንን ዝገላበጥ መርገጽ ዘለወን ብ'ስዊንግ ስቴትስ' ዝፍለጣ ሓንቲ ዝዀነት ምሺጋን መንበር ሰነት ኣመሪካ ዓወት ዝተዓወተት ዲሞክራት ሰነተር ኤሊሳ ስሎትኪን ኣብዚ እዋን ኣዛራቢት ኰይና ኣላ።  

ኤሊሳ ስሎትኪን፡ ንትራምፕ ዝሞጎተት ቋንቋታት ዓረብን ስዋሂሊን እትዛረብ ሰነተር 

እቲ ፕረዚደንት፡ ኣመሪካ ንኪቭ እትህቦ ወተሃደራዊ ሓገዝ ደው ከም ዝበለት ድሕሪ ምግላጻ፡ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ኣብ ዝዘርግሖ ነዊሕ ጽሑፉ፡ ነቲ ምስ ዋይት ሃውስ ዘጓነፈ ምትህልላኽ "ዘጣዕስ" ክብል ገሊጽዎ።

ዘለንስኪ፡ ኣብ ትሕቲ 'ሓያል መሪሕነት' ትራምፕ ክሰርሕ ድሉው'የ ይብል

ብ1914 [ኣ.ኤ] ኣብ ቬና ዝተወልደት ሄዲ ላማር፡ ሽማ ሄድቪግ ኪስለር'ዩ። ኣብ ቬና፡ ኣዝዩ ምቹእ እዋን ቍልዕነት ኣሕሊፉ። ቋንቋታት ጀርመን፡ ፈረንሳን ጥልያንን ብግቡእ ተማሂራ። ኣይሁዳዊ ነጋዳይ ዝነበረ ኣቡኣ ምህንድስና ይምህራ ነበረ።


ዛንታ ሄዲ ላማር፡ ብሰንኪ መልክዓ ምህዞታታ ከመይን ስለምንታይን ተደብዩ? 

ፕረዚደንት ኣመሪካ ትራምፕ ነገራት ገላቢጡ፡ ምስ ሞስኮ ዳግማይ ዝምድና ብምምስራት፡ ንሩስያ ወራሪት ምባል ብማዕረኡ ድማ ንዩክረይን ግዳይ ናይቲ ኲናት ኢልካ ምእዋጅ ነጺግዎ። እዚ ትራምፕን ፕረዚደንት ዩክረይን ቮሎድሚር ዘለንስኪን ዝሓለፈ ዓርቢ ብቓልዕ  ዝተኻየደ ኲናት ዩክረይንን ብኸመይ ከም ዝውዳእን ድሕሪ ዘካየድዎ ርሱን ክትዕ እዩ።

'ትራምፕ ከም ፑቲን እዩ ዝሓስብ'፡ እዚ መኸተምታ ሊበራላዊ ስርዓት ዓለምዶ ይኸውን?

ፕረዚደንት ትራምፕ ኵሉ እቲ ኣመሪካ ንዩክረይን እትህቦ ሓገዝ ደው ከብል ምውሳኑ፡ ንኪቭ ጥራይ ዘይኰነስ ንዅሎም እቶም ኣመሪካ ደገፋ ንክቕጽል ክጕስጕሱ ዝጸንሑ ኤውሮጳውያን መሻርኽቲ'ውን መሪር ጽፍዒት እዩ።

ኣመሪካ፡ 'ኵሉ ሓገዛት' ንዩክረይን ደው ምባላ እንታይ ሳዕቤን ክህልዎ እዩ?

ኣመሪካ፡ ኣብ ልዕሊ ካናዳ፡ ሜክሲኮን ቻይናን ሓድሽ ወሰኽ ቀረጽ ገይራ ኣላ። ከም ሳዕቤኑ ድማ፡ እተን ሃገራት ተመጣጣኒ ስጕምቲ ይወስዳ ኣለዋ። ክኢላታት ቍጠባ ግን ኣመሪካውያን ኣብ ገለ ኣቝሑት ልዑል ወሰኽ ዋጋ ከጋጥሞም ከም ዝኽእል የጠንቅቝ። 

ትራምፕ ንቍጠባ ዓለም 'ዘናውጽ' ውሳነታት ይወስድ፡ ሃገራት ሕነአን ይፈድያ

ሚኒስተር ጕዳያት ወጻኢ ማርኮ ሩቢዮ፡ ንዩክረይን ዝግበር ወተሃደራዊ ሓገዝ ደው ንምባል ዝተወሰነ ውሳነ ኣብ ዝሃቦ መልሲ "ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ኣብዚ እዋን'ዚ ኣብ ዓለም እቲ እንኰ ነቲ ኣብ ዩክረይን ዝካየድ ዘሎ ኲናት ነባሪን ናይ መወዳእታ ሰላም ከምጽእ ዕድል መራሒ'ዩ፡" ኢሉ። 

ትራምፕ፡ ኣመሪካ ንዩክረይን እትህቦ ወተሃደራዊ ሓገዝ ብወግዒ ደው ኣቢሉ 

ወሃቢ ቃል ሓማስ "ናታንያሁ ናብ ቃዛ ዝኣቱ ሓገዝ ደው ንምባል ዝወሰዶ ውሳነ ዳግማይ እኩይ ተግባር እቲ ጐባጢ ሓይሊ ዘርኢ እዩ፤ ማሕበረሰብ ዓለም ኣብ ልዕሊ እስራኤል ጸቕጢ ክገብር ኣለዎ፤ ህዝብና ብጥሜት ክውድኦ ክፍቀድ የብሉን፡" ኢሉ።

እስራኤል ናብ ቃዛ ረድኤት ከይሓልፍ ከልኪላ፡ እቲ ውዕል ሰላም ኣብቂዑ ማለት ድዩ?

ኤውሮጳ ኣብዚ ብቕልጡፍ ዝምዕብል ዘሎ ኵነታት፡ ዲፕሎማስያዊ ጻዕርታታ ብምሕያል ኣካሉ ናይ ምዃን ድላይ ኣለዋ።ዝሓለፈ ሰሙን፡ ትራምፕ ምስ ፑቲን ብዝገበሮ ምርድዳእ እዩ ተባሒቱ ቀንዩ።


ኣብ ቀራና መንገዲ ዘላ ኤውሮጳ፡ ዘውጽኣቶ መግለጺ ክሕግዛ ድዩ?

ዘለንስኪ ካብ ምጅማር ምሉእ ወራር ሩስያ 2022 ኣትሒዙ ፡ ንኮንግረስ ኣመሪካ ሓዊሱ፡ ምስ መራሕቲ ዓለም ኣብ ዝገበሮ ኣገደስቲ ኣኼባታትን ኣብ ዘስመዖ መደረ፡ ስረ፣ ቁልፊ ዘለዎም ማልያታትን ክራቫታን ገይሩ እዩ ዝረአ።

እቲ መራሒ ዩክረይን፡ ዝመርጾ ወተሃደራዊ ክዳውንቲ፡ ነቶም ኣብ ግንባር ኲናት ምስ ሰራዊት ሩስያ ዝዋግኡ ወተሃደራት ድጋፍ ንምርኣይ ምዃኑ እዩ ዝገልፅ።

ኣከዳድና ዘለንስኪ ኣብ ኦቫል ሃውስ ንዘጋጠሞ 'ውርደትን ሕስረትን' ጠንቂ ዀይኑ ድዩ?


ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ትማሊ ዓርቢ ኣብ 'ኦቫል ኦፊስ' ኣብ ዘካየዶ ርክብ፡ ንፕረዚደንት ዩክረይን ቮሎድሚር ዘለንስኪ፡ "ኣኽብሮት ኣልቦ" ክብል ነቒፉዎ።

ርሱን ምጕት ትራምፕን ዘለንስኪን

ምክትል ፕረዚደንት ኣመሪካ ጀይዲ ቫንስ፡ "ሚስተር ፕረዚደንት - ምስ ኣኽብሮት - ኣብ ቅድሚ መራኸቢ ብዙሓን ኣመሪካ ነዚ ክርክር ሒዝካ ናብ 'ኦቫል ኦፊስ' ክትመጽእ ኣኽብሮ ዘይብሉ ተግባር እዩ ዝመስለኒ። ኣብዚ ግዜ'ዚ፡ ሕጽረት ዓቕሚ ሰብ ስለ ዘለካ፡ ሓደስቲ ወተሃደራት ከቲብካ ናብ ግንባራት ተእትዎም ኣለኻ። ፕረዚደንት [ትራምፕ] ነዚ ንምውዳእ ይሕግዘካ ስለ ዘሎ ከተመስግኖ ይግብኣካ፡" ክብል ነቲ ዝርርብ ኣሞቖ።

ንዘለንስኪ ካብ ዋይትሃውስ ዘውጽኦ ምኽንያትን ዝሰዓበ ግብረ-መልስን

ሕንቅልሕንቅሊተይ ሞት ህቡብ ተዋስኣይ ሃክማንን ብዓልቲ-ቤቱን

ጋዜጠኛ ቢቢሲ፡ ገና ዘለንስኪ 'ውልቀ-መላኺ' ኰይኑ ይስምዓካ ድዩ ኢሉ ብዝተሓተ ከኣ፡ "ከምኡ ኢለ ድየ? ከምኡ ከም ዝበልኩ ክኣምን ኣይከኣልኩን፡" ክብል መሊሱ።

ትራምፕ ንዘለንስኪ ውልቀ-መላኺ 'ኢለዮ ድየ?' ኢሉ

ዩክረይን ናብ ኔቶ ምጽንባር ዝብል ሕልሚ፡ "ክትርስዖ" ከም ዘለዋ ብምግላጽ፡ እቲ ጉዳይ ሓደ ካብቲ ናብ ኲናት ዝደረኹ ረቛሒታት እዩ ዝብል ብሩስያ ዝቐርብ መመኽነይታ፡ ትራምፕ ደጊሙ ኣጋዊሑዎ።

ዘለንስኪ ምስ ትራምፕ ስምምዕ ማዕድናት ክፍርም ናብ ዋሽንግተን ከምርሕ እዩ

"ሕብረት ኤውሮጳ ንኣመሪካ ንምግጣም እዩ ተመስሪቱ - ዕላምኡ ንሱ'ዩ። ጽቡቕ ስራሕ ድማ ሰሪሖምሉ፡" ኢሉ። "ሕጂ ግን ፕረዚደንት ኰይነ ኣለኹ።"

ትራምፕ ናብ ሕብረት ኤውሮጳ ኢዱ የዋጣውጥ

ኤውሮጳ ብዘይ ኣመሪካ ንዓርሳ ካብ 'ጸላኢ' ክትከላኸል ትኽእልዶ?

ትራምፕ፡ "እቲ ገንዘብ ክንመልሶ ንደሊ ኢና፡" ኢሉ። "ነታ ሃገር ኣብ ጸገማ ንሕግዛ ኣለና። እንተዀነ ሕጂ፡ ከፈልቲ ግብሪ ኣመሪካውያን ገንዘቦም ክምለሰሎም ኣለዎ።"

ዩክረይን፡ መወዳእታኡ ካብ ዕቝር ማዕድናታ ንኣመሪካ ክትህብ ተሰማሚዓ

ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢማኑኤል ማክሮን ኣብ ዛዕባ ኲናት ዩክረይን ዝግበር ዝኾነ ይኹን ስምምዕ ሰላም 'ውሕስነት ጸጥታ' ሒዙ ክመጽእ ኣለዎ ኢሉ።

ማክሮን ዘረባ ትራምፕ ኣቋሪጹ እንታይ ኢሉ? 

እቲ ኣብዚ እዋን ኣብ መዋጥር ዝርከብ ፕረዚደንት ዩክረይን ቮሎድሚር ዘለንስኪ፡ ሰላም ዘምጽእ እንተዀይኑ ስልጣኑ ክሓድግ ፍቓደኛ ምዃኑ ኣፍሊጡ።

ዘለንስኪ፡ ምእንቲ ሰላም ስልጣኑ ክሓድግ ድልው ምዃኑ ገሊጹ

ሎሚ፡ ኣብ ጀርመን መረጻ ይካየድ ኣሎ፤ እዚ እታ ሃገር ብከቢድ ምንቍልቋል ቍጠባ፣ ጕዳይ ስደተኛታትን ስግኣት ፀጥታን ዝዓብለሎ ኣዝዩ ኣካታዒ ጐስጓሳት መረጻ ኣሰንዩዎ መጺኡ ኣሎ።  

ኣመሪካን ኣውሮጳን፡ ስለ ምንታይ ናብ ጀርመን ገጾም የመዓድው'ለዉ?

ንብዙሓት ሩስያውያን፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ዩክረይን ዝተፈጸመ ወራር - ክረምሊን ክሳብ ሕጂ ከም ዝብሎ "ፍሉይ ወተሃደራዊ ስርሒት" - ብቴሌቪዥን ጥራይ ዝርእዩዎ እዩ።

ሰሜን ኣሜሪካ