ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ኣስትሪሎጂ ኣብ ዑደት ከዋኽብትን ምድርን ተበጊሱ ኣብ ህይወት ደቂ ሰባት እንታይ ከጋጥም ይኽእል ዝትምቢ ጥንታዊ ባህሊ'ዩ።

ሳይንስ ግን ነዚ ግምታት እዚ ይነጽጎ።

እንተዀነ ዝተወልድናሉ ወርሒ ኣብ ባህሪና ጽልዋ ዝፈጥር እንተዀይኑ ንምጽራይ ሓያለ ሳይንሳዊ ምርመራት ተኻይዶም'ዮም።

ዝተወለድናሉ ወርሒ ንባህሪና ክጸልዎ 'ዶ ይኽእል?

ድሕሪ ዓመታት ዝወሰደ ሕጋዊ ክርክር ኣብ ኒውዝላንድ ዝርከብ እምባ ታራናኪ ከም ሰብ ምሉእ መሰል ክውሃቦ ቤት ፍርዲ እታ ሃገር ኣጽዲቑ።

ከም ሰብ መሰል ዝተዋህቦ ኒውዝላንዳዊ እምባ

ወርሒ ምልእቲ ክትከውን እንከላ፡ እንታይ'ዩ ዝፍጸም? ንህይወትናኸ ብኸመይ ትጸልዎ?

መጥፋእቲ ሓዊ፡ እቲ ዝዓበየ ካብቶም ንሎስ ኣንጀለስ ዘስግእ ዘሎ ቀታሊ ባርዕ ጫካ ናብ ሓደ ካብቶም ፍሉያት ከባቢታት እታ ከተማ ከይዝርጋሕ ኵሉ መዳያዊ ምክልኻል የካይዱ ኣለዉ።

መንቀሊ ባርዕ ጫካ ሎስ ኣንጀለስ እንታይ'ዩ?

ኣብታ ብኣባይቲ ከዋኽብቲ ፊልም እትፍለጥ ከተማን ከባቢኣን ሽዱሽተ ዝተፈላለዩ ባርዕ ሓዊ ጫካ ከጋጥሙ እንከለዉ፡ ልዕሊ ሓደ ሽሕ ህንጻታት ዓንዮም።

ባርዕ ጫካ ኣመሪካ፡ ብዙሓት ከዋኽብቲ ሆሊውድ ገዛውቶም ዓንዩ

ብሰሉስ ንግሆ ኣብ ከባቢ ፓሲፊክ ፓሊሳደስ ሎስ ኣንጀለስ ዝጀመረ ባርዕ ጫካ ኣብ መላእ ምዕራብ እታ ከተማ ብዘሰክፍ ናህሪ ተዘርጊሑ ኣሎ።

ኣብ ምዕራብ ሎስ ኣንጀለስ ዝተዘርግሐ ዘሰክፍ ባርዕ ጫካ ብስእሊ

ሆስፒታል፡ ሓኪም ወይ መደበር ፖሊስ የለን። ህጹጽ ኵነታት እንተኣጋጢሙ፡ ነበርቲ እታ ደሴት ዓርሶም ንምክልኻልን ዘኽእሎም ስልጠናታት ብሓለዋ ባሕርን ኣገልግሎት ህጹጽ ረድኤትን ተዋሂቡዎም'ዩ።


20 ሰባትን ሓደ ሚልዮን ኣዕዋፍን ጥራይ ዝነብሩላ 'ፍቕሪ እተትሕዝ' ደሴት

ዘይሕጋውያን ዓደንቲ ጋና ነቲ ወርቂ ንምፍላይ ሜርኵሪ'ዮም ዝጥቀሙ፤ ሜርኵሪ ከኣ ንሕማም ኵሊት፡ ሳንቡእን ስርዓት መትንን ዘቓልዕ ባእታ'ዩ።

ንዘይሕጋዊ ዕደና ወርቂ ብሜርኩሪ ዝምረዝ ዘሎ መሬትን ማይን

‘ቬጋኒዝም’፡ ብፍላይ ድማ ንዓበይቲ ሰባት ጥዕና ዘለዎ ኣመጋግባ ድዩ ኣይኮነን ዝብል ክትዓት'ውን ኣሎ።
ኣብዚ ቀረባ እዋን ኣብ መጽሔት ‘ቢኤምሲ ሜዲሲን’ ዝተሓትመ ኣካታዒ መጽናዕቲ፡ እዚ ኣመጋግባ ኣብ ዕድመ ክህልዎ ዝኽእል ረብሓታት ኣጉሊሑ።
እዚ ድማ  ንእርጋን ብኣድማዒ መንገዲ የደንጉዮ እዩ ዝብል እዩ።

ኣብ ኣጋ እርጋን ‘ኣሕምልቲ-ጥራይ’ ምምጋብ ሳዕቤን ኣለዎ'ዶ?

ሽታ መሮር ዕምባባ ሽላን፡ ጥዕምቲ ጨና፡ ዘልመድክኒ ጨና፡ ጥዕምቲ ጨና ኣደስ ገለ ኣብ ደረፍቲ ትግርኛ ንኣፍቀርቶም ብተምሳል ጥዑም ጨና ዝደረፍረወን ደርፍታት’የን።
ሰባት ካብ ኣካሎም ጥዑም ወይ ሕማቕ ሽታ ከመንጭዉ’ውን ተሰሚዕና ክኸውን ይኽእል’ዩ።
ንጉስ ፈረንሳ ነበር ንጉስ ልዊስ መበል 14 ምስ ጨና ኣዝዩ ፍሉይ ፍቕሪ ከምዝነበሮ’ዩ ዝግለጽ፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ክፍሉ ብጨና ሃገግ ዝብሉ ዕንባባታት ክግበረሉ ይእዝዝ ነይሩ። ንጉስ ዝኣዘዞ ከኣ ኣብ ሰዓታ ከተፍ’ያ።
ኣብቲ ንሱ ዝንቀሳቐሰሉ ቀጽሪ ገዝኡ ከይተረፈ ብጥዑም ጨና ከምዝድፍደፍ ይገብር ምንባሩ ይግለጽ።


ሳይንስ፡ ሽታ ሰብነትና ምስ ጥዕናናን ባህሪናን ምትእስሳር ኣለዎ ድዩ?

ኣብ ሓንቲ ካብተን በረድ ዝበዝሐን ወርሒታት ጁፒተር ዝዀነት 'ዩሮፓ'፡ ምልክታት ባዕዳዊ ህይወት [alien life] ምህላዉ እትድህስስ መንኮርኰር ጠፈር ትማሊ ካብ ኬፕ ካናቨራል ፍሎሪዳ ተወንጪፋ ኣላ።

ባዕዳዊ ህይወት ክትደሊ ዝኸደት መንኮርኰር ይሰልጣዶ ይኸውን?

ዜጋታታ ዝነውሐ ዕድመን ምቹእ ናብራን ዝነብሩላ ሃገር

ንጥፈታት ደቂ ሰባት "ኣዕናዊ" ክሳራ ዓሌታት ተፈጥሮ የስዕቡ ከምዘለዉ ዓለማዊ ፈንድ ንተፈጥሮ ዝተበሃለ ግብረ ሰናይ ትካል ዕቃበ ሓቢሩ።

እንስሳታት ዘገዳም ብሰንኪ ንጥፈታት ደቂሰብ ይጠፍኡ ኣለዉ ድዮም?

ኣብ ክልል ዓፋር ብዝተፈጠረ ምንቅጥቃጥ መሬት ውዑይ ማይ ፈልፊሉ

ሚልተን ኣብ ደረጃ ሓሙሽተ ዝምደብ ህቦብላ ኮይኑ፡ ክሳብ 270 ኪሎሜትሮ ኣብ ሰዓት ዝጓዓዝ ብርቱዕ ንፋስ ዝተዓጀበ እዩ።
እቲ ህቦብላ፡ ሎሚ ረቡዕ ምሸት ኣብቲ ከባቢ ክበፅሕ ትፅቢት ይግበር። እዚ ዝኸውን ዘሎ ድማ እታ ግዝኣት በቲ ኣዕናዊ ህቦብላ ሄለን ካብ እትህሰ ክልተ ሰሙን ኣብ ዘይመልእ እዋን እዩ።

ህቦብላ ሚልተን: ንነበርቲ ፍሎሪዳ 'ጉዳይ ሞትን ህይወትን' ኰይኑ ዘሎ ብርቱዕ ሓደጋ

ብመሰረት ካብቲ ወረዳ ዝተረኽበ ሓበሬታ፡ ካብቶም ግዳይ መጥቃዕቲ ዝኰኑ እቶም 15 ህፃናት ኰይኖም፡ ካብኣቶም ሓሙሽተ ጥራይ እዮም ጉድኣት በፂሑዎም ብህይወት ክተርፉ ክኢሎም።

ኢትዮጵያ፡ ኣብ ክልል ሲዳማ 10 ህፃናት ብዝብኢ ተበሊዖም

እቲ ኣብ ምድብ ኣርባዕተ ከም ዝዀነ ዝንገረሉ ህቦብላ ብሓሙስ ምሸት ናብ ገምገም ባሕሪ ከም ዝተቐልቀለን ኣብቲ ከባቢ ንኣስታት ሽዱሽተ ሰዓታት ከም ዝጸንሐን ኤጀንሲ ምሕደራ ህጹጽ እዋን ፌደራል ሓቢሩ።

ዛጊድ 63 ሰባት ዝቐተለ ህቦብላ ሄለን ናብ ካልኦት ግዝኣታት ኣመሪካ ይዛመት

ካብቶም ኣብ ኣውስትራልያ ኣብ ዘሎ ህቡብ ኣኳርየም (ማያውያን እንስሳታትን ኣታኽልትን ዝነብርሉ ሰብ ሰርሖ ጋብላ) ዝርከቡ ፐንግዊናት ሓደ ፔስቶ እዩ። እዚ ፈርጣዕ ዕሸል ፐንግዊን ኣቓልቦ ዓለም ስሒቡ ኣሎ።


ኣቓልቦ ዓለም ዝሰሓበ ፈርጣዕ ዕሸል ፐንግዊን

ደቂ ሰባት ብዛዕባ መጻኢ ፍልቀትና ርድኢት ንክህልወና ናብ ሕሉፍ ታሪኽና ክንጥምት የድልየና።

ደቂ ሰብ ድሕሪ ሓደ ሚልዮን ዓመት ከመይ ይመስሉ ይዀኑ?

ኣካል ናይቲ ሕቫልድሚር ብዝብል ሳጓ ዝፍለጥ ጥዑይን ንኡስን ዝነበረ እንስሳ፡ ኣብ ደቡባዊ ምዕራብ ገማግም ባሕሪ እታ ሃገር ኣብ ዝርከብ ወሽመጥ ባሕሪ ክንሳፈፍ ተረኺቡ።
ጉጅለታት ተጣበቕቲ መሰላት እንስሳታት፡ እቲ ዓሳ ነባሪ ናይ ጥይት ህራም ከምዝተረኽቦን፡ ብጭካነ ከምዝተቐትለን ገሊፆም።

'ሰላዪ ሩስያ' ዓሳ ነባሪ ብጥይት ከምዝተቐትለ ተሓለቕቲ መሰል እንስሳታት ሓቢሮም

ኣብ ኣካላትና ረቀቕቲ ንጥረ ነገራት ምህላዎም፡ ኣካላትና ብኸመይ ከም ዝሰርሑ ብኣሉታ ክጸልዎ ይኽእል እዩ።
ካብ 2019 ዝተረኽበ መረዳእታ ከምዘመልክቶ ብከላ ኣየር ኣብ ሽዱሽተ ልሙዳት ኵነታት ጥዕና ንሞት ደቂ ሰባት ከመይ ኣበርክቶ ከምዝገበረ ይትንትን።


ብከላ ኣየር፡ እቲ 'ድምጺ ኣልቦ ቀታሊ' ንጥዕናና ብኸመይ ይጸልዎ?

ብሉጻት ኣሳእል እንስሳ ዘገዳም 2024 ዕላዊ ተገይሩ ኣሎ።

ብሉጻት ኣሳእል እንስሳ ዘገዳም 2024

ኣብቲ ወረዳ ካብ እትርከብ ጣብያ ስምረት ምስ ሓሙሽተ ርእሰን ዝተፈናቐላ ወይዘሮ ዘነቡ ወልደጽየን ብ15 ነሓሰ 2016 (21 ነሓሰ ኣ.ኤ) ኣብ ከባቢአን ብሰንኪ ዘጋጠመ ምህማም መሬት ገዛአን ገዲፈን ናብ ካልእ ከተማ ክሃድማ ከምዝተገደዳ ንቢቢሲ ተዛሪበን።

ትግራይ፡ ምህማም መሬት ንነበርቲ ኣብ ሓደጋ የውድቕ ኣሎ

ኣብ ገማግም ባሕሪ ጃፓን ኣብ እትርከብ ከተማ ሓደ መጻምድቲ ብምስኣንን ብጾታዊ ረስኒ ዝተፀገመን ዶልፊን ኣብ ልዕሊ ሓምበስቲ መጥቃዕቲ ከምዝፈጸመ ክኢላታት ገሊጾም።