ม.112: ศาลอาญาพิพากษายกฟ้อง “สมอลล์ บัณฑิต” นักเขียนวัย 80 ปี คดีหมิ่นสถาบันฯ

ศาลอาญา พิพากษายกฟ้อง นายบัณฑิต อานียา นักเขียนวัย 80 ปี ในความผิดฐานดูหมิ่นสถาบันฯ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112

คดีนี้พนักงานอัยการคดีอาญา 7 เป็นโจทก์ยื่นฟ้องนายบัณฑิต ในความผิดฐานดูหมิ่นสถาบันฯ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 กรณีแสดงความคิดเห็นระหว่างงานเสวนาทางวิชาการหัวข้อ "รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย" จัดโดยนักศึกษากลุ่มที่เรียกตัวเองว่าขบวนการประชาธิปไตย (เอ็นดีเอ็ม) ที่คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (ท่าพระจันทร์) เมื่อ 12 ก.ย. 2558

ในวันนั้น นายบัณฑิตได้พูดถึงศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ที่เท่าเทียมกัน โดยระบุตอนหนึ่งว่า "คุณค่าแห่งความเป็นคน และศักดิ์ศรีแห่งความเป็นมนุษย์ของคนไทยทั้งแผ่นดิน จะต้องสูงกว่าฝุ่นละอองที่ติดอยู่ที่ฝ่าเท้าของคนบางคน"

โครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน (iLaw) บรรยายไว้ว่า หลังจบการเสวนา ตำรวจ สน.ชนะสงครามที่มาสังเกตการณ์การเสวนาได้เชิญตัวเขาไปโรงพักเพื่อทำการตักเตือน และให้ลงนามในข้อตกลงว่าจะไม่แสดงความเห็นลักษณะนี้อีก โดยไม่ได้ดำเนินคดีแต่อย่างใด แต่ต่อมาเจ้าหน้าที่ได้ออกหมายจับเมื่อวันที่ 14 พ.ย. 2559 และนำมาซึ่งการจับกุมในคดีนี้

ศาลพิเคราะห์พยานหลักฐานที่โจทก์และจำเลยนำสืบแล้ว พยานโจทก์เห็นว่าคำว่า "ฝุ่นละอองที่ติดอยู่ที่ฝ่าเท้า" มาจากคำราชาศัพท์ว่าใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท ขณะที่ฝ่ายจำเลยเห็นว่าฝุ่นละอองเป็นคำทั่วไป มีความแตกต่างจากคำว่าฝ่าละออง และไม่ได้เอ่ยชื่อผู้ใด ซึ่งอาจตีความแตกต่างกัน การใช้คำพูดดูหมิ่นหรือไม่ ต้องพิจารณาภาพรวม โอกาส สถานที่ เป็นการใส่ความยืนยันหรือไม่ หมายถึงบุคคลใดโดยเฉพาะหรือไม่ ข้อความที่จำเลยกล่าวไม่มีข้อความสื่อถึงในหลวง รัชกาลที่ 9 เป็นข้อความสามัญ ไม่ใช่ราชาศัพท์ ประกอบกับจำเลยเบิกความเป็นคนจีน

คำว่า "คุณค่าแห่งความเป็นคน" จำเลยต้องการสื่อให้คุณค่าความเป็นคนสูงขึ้น

คำว่า "ฝุ่นละออง" มาจากหนังสือที่จำเลยอ่านใช้คำว่า "ใต้เท้า" ไม่ได้หมายถึงในหลวงรัชกาลที่ 9 พยานโจทก์มีหลักฐานสงสัยตามสมควรว่าหมายถึงในหลวงรัชกาลที่ 9 หรือไม่

คำพูดของจำเลยต้องอาศัยการตีความ ซึ่งวิญญูชนอาจตีความแตกต่างกันไปได้ จึงต้องยกประโยชน์แห่งความสงสัยให้จำเลย พิพากษายกฟ้อง

ภายหลังรับฟังคำพิพากษา นายบัณฑิตกล่าวว่า ที่ผ่านมา ตัวเขาทำเพื่อคนไทยทั้งแผ่นดิน เรื่องที่ถูกนำมาฟ้องเป็นเรื่องเก่าตั้งแต่ปี 2540 แล้ว เมื่อศาลยกฟ้องก็ถือว่าความยุติธรรมยังมีอยู่จริง

ในการอ่านคำพิพากษาวันนี้ มีตัวแทนจากสถานทูตสหรัฐฯ, สหราชอาณาจักร และสหภาพยุโรป ร่วมสังเกตการณ์ด้วย

บัณฑิตคือใคร

นายบัณฑิต หรือนายจือเซง แซ่โค้ว หรือนายสมอลล์ บัณฑิต อานียา หรือนายสมอลล์ บัณฑิต อาร์ณีญาญ์ เป็นนักเขียนและนักแปลอิสระ และสนใจเข้าร่วมงานเสวนาทางการเมืองเสมอ ๆ โดยมิลืมนำหนังสือที่ตัวเองเขียนไปเผยแพร่และจำหน่าย

นี่ไม่ใช่คดีหมิ่นสถาบันฯ คดีแรกของชายวัย 80 ปี เพราะเขาเคยตกเป็นผู้ถูกกล่าวหาและจำเลยมาแล้วหลายครั้ง จากคำพูดและการแสดงออกในพื้นที่สาธารณะ

ที่มา: บีบีซีไทยรวบรวมและสรุปข้อมูลจากศูนย์ทนายเพื่อสิทธิมนุษยชน์, ไอลอว์